«Žarty na ŭzroŭni siaredniaj škoły». Stryžak raskazaŭ pra novy prajekt — tłumačyć, što nijakaha seksu ŭ naźvie niama
Andrej Stryžak viartajecca i zapuskaje novuju dabračynnuju inicyjatyvu. Jaho nieprychilniki tut ža zajavili, nibyta jon zašyfravaŭ u naźvie seksualizavany vyraz, dyj stvaraje kankurenta dla «Bajsoła». Raspytali Stryžaka pra novy prajekt.

Pierš za ŭsio Stryžak źviartaje ŭvahu, što daloka nie ŭsie biełarusy zamiežža majuć kudy źviarnucca pa salidarnaść u vypadku biady. Jość sistema dapamohi palityčna represavanym. Ale kudy iści zvyčajnym ludziam, nie represavanym?
«Situacyja ŭ Biełarusi nie lepšaje, i heta vyklikaje vielizarny adtok ludziej z krainy. Navat kali jany vyjazdžajuć z ekanamičnych pryčyn, za hetym chavajecca palityka: stavić heta pad pytańnie — toje ž samaje, što stavić pad pytańnie, čamu ludzi vyjazdžajuć ź Vieniesueły. Daloka nie ŭsie z tych, chto vyjazdžaje, byli represavanyja, šmat chto — prosta ludzi, jakija nie mohuć dalej žyć u krainie praz toj režym, jaki ŭ joj isnuje.
Hetyja ludzi nie majuć paćviardžeńniaŭ, što byli represavanyja, šmat chto ź ich udzielničaŭ u pratestach, ale nie zachavaŭ dokazaŭ, bo ŭsio źniščaŭ, vyčyščaŭ», — razvažaje Stryžak.
Takija ludzi, kaža jon, nie achoplenyja nijakaj dapamohaj. Naprykład, ź imi zdarajecca biada — ciažkaja chvaroba, pažar ci niešta jašče. U takim vypadku hetyja ludzi iduć na łakalnyja placoŭki pa zbory danataŭ nakštałt GoFundMe abo zrzutka.pl.
Na dumku Stryžaka, biełarusy siońnia nie majuć takoj płatformy salidarnaści:
«Da padziej 2020‑ha hoda takija instrumienty byli — heta płatformy «Ulej», «Mołamoła», «Tałaka». Funkcyi «Uleja» siońnia pieraniała Gronka, jana zajmajecca kulturnickimi prajektami, jość sistema pa dapamozie palityčna represavanym. Ale niama struktury, što mahła b prosta pryniać zajaŭku ad čałavieka, jaki trapiŭ u biadu. Na siońnia ja baču patrebu ŭ hramadskim poli, kab hetaja struktura była stvoranaja».
U hetym, kaža Andrej, adroźnieńnie novaj inicyjatyvy BelAid ad «Bajsoła» — havorka pra inšuju aŭdytoryju. Dy i što drennaha, razvažaje jon, kali aŭdytoryi prajektaŭ pierasiakajucca i niekalki inicyjatyŭ pracujuć u adnym i tym ža poli?
Jon nazyvaje heta prajavaj svabody asacyjacyj: kožny moža stvarać svaju arhanizacyju i šukać pad heta resurs, vykarystoŭvać tyja mahčymaści, jakija jon maje — reputacyjnyja, resursnyja. Dla demakratyčnaha hramadstva narmalna, što jość šmat arhanizacyj i kožnaja znachodzić ci nie znachodzić svajo miesca pad soncam. I kali jana akazvajecca niežyćciazdolnaj, to jana prosta nie znachodzić padtrymki i pamiraje, i heta taksama narmalna.
Ciapier Stryžak źbiraje kamandu. Na siońnia, kaža jon, jość bolš za 40 zajavak u vałanciory:
«Tracina zajavak na siońnia nierelevantnyja, bo heta śpiecyjalisty, jakija tearetyčna mahli b dałučycca na bolš poźnich etapach pracy. Jašče tracina ŭvohule nierelevantnyja, hetym ludziam daviadziecca skazać, što dla ich niama zadač i ich profil nie adpaviadaje pracy struktury. Zastajucca tyja, chto prosta ciapier budzie zadziejničanyja ŭ pracy.
Heta ludzi, jakija ŭmiejuć rabić sajty i pracavać z płaciežnymi płatformami, to-bok tyja, chto budzie źviazany z techničnaj častkaj prajekta. Siońnia inicyjatyva jakraz znachodzicca na ŭzroŭni stvareńnia techničnaj kamandy. Ciapier u hetaj kamandzie niama supracoŭnikaŭ «Bajsoła». Chto viedaje, jak jano budzie dalej».
Akramia zboru vałancioraŭ, Stryžak abviaščaŭ i zbor danataŭ na inicyjatyvu. Pakul što, kaža jon, sabrana niekalki socień jeŭra, ale jamu zrazumieła, čamu suma nievialikaja — zbor nie niasie ŭ siabie emacyjnaha zaradu nakštałt zboraŭ na vyzvalenych palitviaźniaŭ.
Kali kamanda budzie hatovaja, nastupny krok — stvaryć testavy varyjant płatformy, jaki možna budzie pakazvać u pošukach hrošaj na raźvićcio.
Novy prajekt atrymaŭ šmat narakańniaŭ praz nazvu. Stryžaku pisali ŭ kamientarach da jaho pastoŭ pra inicyjatyvu, što BelAid — heta zašyfravany vyraz to be laid, adno sa značeńniaŭ jakoha — «zaniacca seksam». Nahadajem, što niekalki miesiacaŭ tamu Andrej Stryžak byŭ vymušany syści z «Bajsoła», dzie jon byŭ adnym sa stvaralnikaŭ, jakraz praz skandał z rassyłkaj dykpikaŭ.
Stryžak kaža, što stavicca da taho chejtu narmalna:
«Krytyka takoha kštałtu demanstruje ŭzrovień ludziej, jakija takim čynam čytajuć hetuju nazvu. Heta nie ja jaje tak pisaŭ, heta jany jaje tak čytajuć, heta žarty na ŭzroŭni siaredniaj škoły. Hetaja nazva moža hučać dziŭna, kali jaje raźbić na niejkija častki, ale bolš važnaje toje, što było zakładzienaje ŭ hetuju nazvu.
Taja chvala chejtu spracavała jak rekłama, pryciahnuła dadatkovuju ŭvahu. Ja hetym chejtaram za rekłamu nie płaciŭ, mahu być im udziačny».
Na samaj spravie, tłumačyć Andrej, nazva stvarałasia pa inšaj łohicy:
«Jana zroblenaja pa anałohii z USAID ci EuropeAid — aid pierakładajecca z anhlijskaj jak «dapamoha», a pieršaja častka słova — skaračeńnie ad nazvy dziaržavy ci hrupy dziaržaŭ, jakija zabiaśpiečvajuć hetuju dapamohu. BelAid — heta «biełaruskaja dapamoha».
Andrej pryznajecca, što zabaniŭ u sacsietkach ludziej, schilnych da chejtu ŭ jahony bok — maŭlaŭ, kali jon adyšoŭ z publičnaści, to moža i dazvolić sabie kahości nie słuchać. Zastalisia zbolšaha ludzi, jakija jaho padtrymlivajuć, kaža Stryžak.
«Šmat kamu zajšli dumki, što čałaviek maje prava na druhi šaniec i što čym bolš inicyjatyŭ, tym lepš: što budzie pracazdolnym, toje i spracuje, a kali nie, dyk i nie», — razvažaje jon.
Pakul Stryžaku ciažka akreślić, kali prajekt zapracuje — mahčyma, pieršy pratatyp źjavicca viasnoj. A pakul Stryžaku jość što skazać dla chejtaraŭ:
«Častka ludziej ličać, što nam nie treba stvarać niešta novaje — maŭlaŭ, u nas užo šmat čaho jość. Heta pakazvaje, što ŭ hramadstvie jość niedemakratyčny padychod. Chacieŭ by prapanavać takim ludziam dać šans i nie krytykavać novaje sa startu.
Budziem ščyryja: za apošni čas u poli źjaviłasia nie tak šmat biełaruskich inicyjatyŭ, my bačym bolš infarmacyi pra ich zakryćcio. Kab nie nyć potym, što ŭ nas ničoha niama i nichto nie choča pracavać, prosta nie zajmajciesia chejtam tych, chto choć niešta robić. Kažu nie tolki pra siabie, a i pra inšych ludziej u hramadskim siektary, jakija taksama atrymlivajuć na arechi pry luboj mahčymaści».
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary