Pavieł Cieraškovič: Ciažka ŭjavić sabie nacyju z łozunham «Rurytanija pa-za ŭsim»
Viadomy biełaruski etnołah Pavieł Cieraškovič, daśledčyk historyi farmavańnia biełaruskaj nacyi vykazaŭ na svajoj staroncy ŭ fejsbuku niekalki dumak adnosna miesca słohana «Biełaruś pieradusim». Niadaŭna adnosna jaho prajšła pałkaja dyskusija ŭ suviazi z vykarystańniem na miedali, zasnavanym Abjadnanym pierachodnym kabinietam.
1) Eryk Chabsbaŭm, brytanski historyk-marksist, razam z Hiełnieram razumieje «nacyjanalizm» jak «pryncyp, pavodle jakoha palityčnyja i nacyjanalnyja ŭtvareńni pavinny supadać».
I dadaje —
«hety pryncyp aznačaje, što palityčnyja abaviazki «rurytancaŭ» (Rurytanija ŭ hetym vypadku — nazva abstraktnaj, ujaŭnaj nacyi-dziaržavy. — P. C.) u adnosinach da dziaržavy, jakaja ŭklučaje ŭ svoj skład rurytanskuju nacyju i słužyć jaje pradstaŭnikom, vyšejšyja za ŭsie inšyja hramadskija abaviazki (overrides all other public obligations), a ŭ ekstremalnych vypadkach (takich, naprykład, jak vajna) — usie inšyja abaviazki luboha rodu.
Hetaja prykmieta adroźnivaje sučasny nacyjanalizm ad inšych… formaŭ… hrupavoj identyfikacyi».
2) Najaŭnaść takoha ŭśviedamleńnia jość niepaźbiežnaj umovaj isnavańnia nacyjanalnaj supolnaści. I heta nie zaležyć ad taho, u jakim stahodździ, XIX ci XXI, jana isnuje, pabudavanaja jana pavodle hramadzianskaha, kalektyviscka-hramadzianskaha ci etničnaha pryncypu.
Nacyi, jak i luboj sacyjalnaj hrupie, patrebny peŭny ŭzrovień unutryhrupavoha favarytyzmu, inakš sensu naležać da jaje niama, i jana prosta źniknie.
3) Mienavita zychodziačy z hetaha, radavoha pryncypu, treba i razhladać łozunhi kštałtu «Rurytanija pa-nad usim».
U kožnaj nacyi jon moža nabyvać roznyja formy, ale ciažka ŭjavić sabie nacyju z łozunham «Rurytanija pa-za ŭsim».
4) Klučavoje pytańnie, biezumoŭna, u znachodžańni bałansu hrupavych (nacyjanalnych) i asabovych kaštoŭnaściaŭ. Pieršyja nie pavinny vyklučać druhija, i naadvarot.
Najlepšym varyjantam źjaŭlajecca hramadzianski nacyjanalizm i łozunh, jaki pačynajecca sa słoŭ «My, narod, …».
5) U kožnaj nacyi mohuć być svaje kanatacyi z łozunhami kštałtu «Rurytanija pieradusim». I kožnaja nacyja moža stvaryć svaju sietku čyrvonych linij, za jakuju zachodzić nielha.
6) U biełaruskaha hramadstva jość prablemnaja histaryčnaja prastora (kałabaracyja časoŭ Druhoj suśvietnaj vajny), dzie takich ahulnapryznanych linij niama i patrabujecca prafiesijnaja ekśpiertyza dy publičnaja dyskusija na hetuju temu.
7) Stvareńnie publičnaj uznaharody, jaje simvoliki pavinna abapiracca nie tolki na vuzkaje koła prafiesijanałaŭ, ale i na šyrokuju hramadskuju dyskusiju.
Čytajcie taksama:
«Biełaruś pieradusim». Łozunh na miedalach ad Abjadnanaha pierachodnaha kabinieta vyklikaŭ dyskusiju
Sierabrystaja «Pahonia» ŭ łaŭrovym vianku: Kabiniet zaćvierdziŭ uznaharodu za vyklučnuju addanaść u słužeńni Biełarusi
-
Statkievič zmadelavaŭ padziei, što mohuć razharnucca ŭ Biełarusi ŭvosień
-
Litoŭski błohier paskardziŭsia, što «Naša Niva» niapravilna pierakazała jaho dyjałoh sa Sparyšam. Kamisija pa etycy stała na bok «NN»
-
Statkievič: U 1917 hodzie pryncyp «Vojna do pobiednoho kanca» ŭžo pryvioŭ Rasiju da nacyjanalnaj katastrofy
Ciapier čytajuć
«Što, hrochnuć dziaciej Cichanoŭskaj, kab źviarnuli ŭvahu na maju prablemu?» Jak tupy kamientar aktyvista Dzianisa Daškieviča stvaryŭ jamu prablemy ŭ Polščy11
Kamientary
"Reč Paspalita - Res publica"
"Reč Paspalita - Res publica"