Z Maskvy. Błoh Alesia Čajčyca1919

Ulublonyja słovy ŭ biełaruskaj movie: Hazprom, Rośniefť, Śbierbank

Mnohija navat nacyjanalna śviadomyja biełarusy na mientalnym uzroŭnie siabie nie adździalajuć ad rasijcaŭ. I heta prajaŭlajecca na piśmie.

Uvohule,

ja nie liču, što dziaržava pavinna zakonadaŭča rehulavać movu.
Ahulnapryniataść moŭnaha standartu, pravapisu, pavinna vyznačacca nie rašeńniem dziaržaŭnaha orhana, a kansensusam karystalnikaŭ movy. Tak — «pryniata», tak — «nie pryniata». Normy etykieta ci dobraha husta albo (papraŭcie, kali pamylajusia) notnaja sistema dla zapisu muzyki taksama nie zaćviardžajucca ŭ dziaržaŭnych instytucyjach, tak ža ž?

Biełarusy časta skardziacca na toje, što rasijcy niedaaceńvajuć admietnaść biełarusaŭ i adroźnieńni pamiž biełaruskaściu i rasijskaściu. Miž tym, mnohija navat nacyjanalna śviadomyja biełarusy na mientalnym uzroŭnie sami nie adździalajuć siabie ad rasijcaŭ. I heta časta prajaŭlajecca na piśmie, kali ludzi pierakładajuć rasijskija ŭłasnyja imiony i nazvy na biełaruskuju movu, jak by absurdna heta ni hučała.

Mnohija biełarusy padśviadoma nie razumiejuć, što rasijskaja mova — heta zamiežnaja mova. Ci, prynamsi, inšaja mova ad biełaruskaj. I imiony rasijskija — inšyja ad biełaruskich, jak hetaksama inšymi jość imiony polskija, kitajskija ci partuhalskija. A ŭłasnyja imiony nie pierakładajucca nikoli.

Džordža Buša my nie nazyvajem «Jurjem» (a heta i jość biełaruski ekvivalent anhielskaha George), a Johana Sebastyjana Bacha nie nazyvajem «Jankaj Savaścianam» ci jak tam. Navat hieraičnaha biełaruskaha žurnalista Pačobuta mnohija na zamiežny maner nazyvajuć «Andžej» u adpaviednaści z tym, jak siabie nazyvaje jon sam.

A značyć i

Jelena Bonner — nijakaja nie «Alena», Jaŭhienij Jeŭtušenka — nijaki nie «Jaŭhien», Arkadzij Hajdar — nijaki nie «Arkadź», a Dźmitryj Miadźviedzieŭ — nijaki nie «Dźmitry» biez «j» (tym bolš nie «Źmicier»).

Karystalnikam taraškievicy taksama treba advučacca nazyvać Pucina «Ŭładzimieram» praz «je». Cikava, što Nadzieždu Krupskuju ŭ biełaruskaj tradycyi, padobna, što tak i nie stała pryniata pamyłkova nazyvać «Nadziejaj».

Dalej. Biełaruskamoŭnaja žurnalistyka mała piša na temy ekanomiki. Tamu stylistyčnyja standarty biznesovaj žurnalistyki nie vypracavanyja i ludzi časta kirujucca archaičnymi akademičnymi BSSRaŭskimi praviłami, jakija čym dalej, tym u sučasnym śviecie hledziacca bolš nierelevantnymi.

Što b ni kazali sučasnyja «akademičnyja praviły» biełaruskaj movy,

u Rasii niama takoha banka, jak «Aščadbank», i niama takich kampanij, jak «Hazpram» ci, asabliva, «Rasnafta».

«Śbierbank», «Hazprom» i «Rośniefť» — zarehistravanyja brendy, jakija:

a) daŭno nie rasšyfroŭvajucca jak «Śbieriehatielnyj bank» i nikoli aficyjna nie byli skarotami ad «Hazovaja promyšlennosť»(?) abo «Rośsijskaja niefť» (?). Raskryju sakret — kampanija BP daŭno taksama nie nazyvajecca British Petroleum.

b) pierakładajucca na ŭsie biez vyklučeńnia movy jak, adpaviedna, Sberbank, Gazprom albo Rosneft, i nijak inačaj. Pa-biełarusku heta — «Śbierbank», «Hazprom» i «Rośniefť»

Pierakładać hetyja nazvy na svaju movu — heta prajava miestačkoŭstva i varta śmiechu,
skažu ščyra.

Najlepšyja rasijskija hazety «Kommiersant'» i «Viedomosti» ŭvohule nie pierakładajuć na rasijski ałfavit nazvy zachodnich kampanij ci zachodnija brendy, tak i pakidajučy ich łacinkaj.

Hetaksama ŭ biełaruskamoŭnych tekstach varta pakidać bieź pierakładu bolšaść łacinkavych i rasijskich nazvaŭ. Ci ž vy nie dumajecie, što ŭ Biełarusi zastałosia šmat biełaruskamoŭnych čytačoŭ (pahatoŭ karystalnikaŭ internetu), jakija nie vałodajuć łacinskim ałfavitam albo rasijskaj movaju i nie zdolejuć hetyja nazvy pračytać?

Kamientary19

Ciapier čytajuć

Chto z palitviaźniaŭ vyjšaŭ na svabodu 16 vieraśnia POŬNY ŚPIS15

Chto z palitviaźniaŭ vyjšaŭ na svabodu 16 vieraśnia POŬNY ŚPIS

Usie naviny →
Usie naviny

Naftaviki ZŠA papiaredzili, što miechanizmy strymlivańnia suśvietnaha paliŭnaha kryzisu vyčarpanyja10

U Dokšyckim rajonie zahinuła 22‑hadovaja madel z Sankt-Pieciarburha8

Z samarobnym čoŭnam, husiami i ziołkami zamiest lekaŭ. Jak žyvie sapraŭdny paleski rabinzon4

U Izraili pry dapamozie sakretnaj ahientki vykryli sietku, jakaja ŭciahvała biełarusak u prastytucyju3

U Polščy biełaruska na kvadracykle sarvałasia z abryvu ŭ Visłu4

Biełaruskija futbolnyja kamandy źbirajucca hulać u čempijanacie Rasii7

Prapusknuju zdolnaść «Kamiennaha Łoha» pavialičać u try razy5

«Vašy pašparty, bankaŭskija kartki, braniravańni — u našych rukach». Chakiery ŭzłamali sajt papularnaha turapieratara Tez Tour10

U minskim tramvai svarka dvuch mužčyn skončyłasia panažoŭščynaj2

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Chto z palitviaźniaŭ vyjšaŭ na svabodu 16 vieraśnia POŬNY ŚPIS15

Chto z palitviaźniaŭ vyjšaŭ na svabodu 16 vieraśnia POŬNY ŚPIS

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić