Маленькая медуза Turritopsis dohrnii ў выпадку небяспекі здольная вярнуцца ў «дзяцінства» і пачаць свой жыццёвы цыкл нанова. The Guardian расказвае, як ёй удаецца падманваць смерць.
Пра вечнае жыццё чалавецтва марыць здаўна, але сёння пошукі неўміручасці выйшлі далёка за межы міфаў і фантастыкі. Багатыя тэхнапрадпрымальнікі фінансуюць эксперыменты па амаладжэнні арганізма, замарожванні цела пасля смерці і нават спадзяюцца калі-небудзь працягнуць існаванне ў лічбавай форме з дапамогай штучнага інтэлекту.
Аднак тое, чаго людзі пакуль безвынікова спрабуюць дасягнуць з дапамогай тэхналогій, ужо існуе ў прыродзе. Гаворка пра малюсенькую медузу Turritopsis dohrnii, якая навучылася па-свойму «падманваць» смерць.
Большасць медуз праходзіць звычайны жыццёвы цыкл. Спачатку з лічынкі ўтвараецца паліп — маленькая нерухомая форма, прымацаваная да паверхні. З яго з'яўляюцца маладыя медузы, якія растуць, дасягаюць дарослага ўзросту і размнажаюцца. Урэшце дарослая медуза старэе і гіне.
Аднак Turritopsis dohrnii здольная пазбегнуць такога фіналу. Пры неспрыяльных умовах гэтая медуза запускае незвычайны механізм выжывання. Справакаваць яго могуць высокая тэмпература, голад, фізічнае пашкоджанне або хімічныя рэчывы ў вадзе.
Замест таго каб загінуць, медуза вяртаецца да ранняй стадыі свайго развіцця. Гэты працэс называецца клетачнай трансдыферэнцыяцыяй. Спачатку можа падацца, што жывёла памірае: яна апускаецца на дно і сціскаецца ў маленькі камяк. Аднак праз 24—48 гадзін з яго пачынае фарміравацца новы паліп з тым самым геномам.
Даследчыкі параўноўваюць гэты працэс з сітуацыяй, калі б матылёк мог зноў ператварыцца ў вусеня. З новага паліпа пасля зноў развіваецца дарослая медуза. Пры неабходнасці Turritopsis dohrnii здольная паўтараць такі цыкл зноў і зноў. Менавіта таму яе часта называюць «неўміручай медузай».
Сама яна вельмі маленькая — усяго некалькі міліметраў. Сустрэць яе можна ў розных частках свету: у Міжземным моры і Атлантычным акіяне, а таксама каля берагоў Японіі, Панамы і Бразіліі.
У лабараторных умовах гэта маленькая медуза тэарэтычна здольная жыць вечна. Аднак гэта не азначае, што яна цалкам неўспрымальная да смерці. У дзікай прыродзе жыццё медузы можа скончыцца значна больш празаічна — напрыклад, калі яе з'есць драпежнік.
У свеце прызнаныя восем відаў роду Turritopsis, аднак пакуль толькі ў Turritopsis dohrnii выявілі такую незвычайную здольнасць вяртацца да маладой стадыі развіцця.
Беларуска год адпрацавала дальнабойшчыцай у Еўропе. Цяпер спрабуе паступіць у італьянскі ўніверсітэт6
Каментары