Віктар Шэйман — былы дзяржслужачы, якога называлі найбліжэйшым паплечнікам Лукашэнкі і яго правай рукой. Пачаўшы сумесны шлях з працы ў штабе палітыка на самых першых прэзідэнцкіх выбарах 1994 года, пазней ён узначальваў яго Кіраўніцтва справамі, а пасля адстаўкі апынуўся на незвычайнай пасадзе «спецыяльнага пасланніка», які курыруе праекты ў Афрыцы і вядзе староннія бізнэсы. Двое яго дарослых дзяцей таксама, відавочна, шукаюць сябе ў бізнэсе. Прычым абодва — у нестандартных сферах: дачка ўклалася ў эзатэрычны праект, а сын засвяціўся ў здабычы золата і ў кіраўніцтве фірмы-аднадзёнкі з уплывовым партнёрам, піша «Люстэрка».
«Сіла роду» і варажбітныя карты
Дачка Шэймана Вольга зараз носіць прозвішча Кірыенка, вынікае з дадзеных афіцыйных рэестраў, атрыманых «Люстэркам» пры дапамозе «Кіберпартызан». Яна працавала ў розных сферах, з 2017 да 2020 года была сузаснавальніцай аднаго з мінскіх бараў, які пасля закрыўся.
Як даведалася «Люстэрка», у ліпені 2023 года Вольга Кірыенка стала адной з чатырох саўладальнікаў кампаніі «Гудспорт», якая збіралася займацца «падтрымкай спартсменаў» і «мяняць рэаліі спартыўнага спонсарства». Імаверна, гэты кірунак не атрымаў развіцця, Instagram праекта перастаў абнаўляцца ўжо праз некалькі месяцаў пасля запуску.
Паралельна з гэтым заснавальніцы кампаніі развівалі праект Terica, прысвечаны «розным кірункам у эзатэрыцы і псіхалогіі». У яго Instagram — парады па медытацыі, астралагічныя прагнозы, анонс кансультацый «кінезіёлага і космаэнергета» і продаж «трансфармацыйнага курсу» «Сіла роду» — стваральнікі абяцалі, што тыя, хто купіць яго за 190 рублёў, забудуць «пра ўсе свае праблемы і бясконцыя сваркі са сваякамі».
У ліку стваральніц і ідэйных натхняльніц гэтая школа ўказвала Вольгу Кірыенку і Юлію Хартановіч, сузаснавальніцу бізнэс-партала goodstart.by. У мінулым прадпрымальніцы сумесна запусцілі некалькі праектаў дапамогі жывёлам.
У 2024 годзе эзатэрычны праект выпусціў набор варажбітных карт з «прэміяльных матэрыялаў», якія могуць дапамагчы «пачуць сваю інтуіцыю» (ва ўсякім разе, па абяцанні прадаўцоў). На старце продажаў адна калода каштавала 180 беларускіх рублёў, зараз яе можна купіць за 105. Аўтары прапаноўвалі таксама прайсці курс па варажбе на «зорных картах».
У сярэдзіне 2024 года юрыдычная асоба змяніла назву на «ТэрыкаХаб» і разышлася з двума іншымі сузаснавальнікамі. У ліпені 2025 года Кірыенка таксама выйшла з ліку ўласнікаў, кампанія засталася пад кантролем Хартановіч.
Праект-пустышка, які камусьці патрэбны
Сяргей Шэйман — сын экс-чыноўніка — чалавек непублічны: у яго няма старонак у сацсетках, ён не з’яўляецца на мерапрыемствах. У мінулым некалькі гадоў ён працаваў у Мінаблвыканкаме, таксама ў яго былі долі ў мінскай бургернай і караоке.
Са снежня 2009 года ў расійскіх рэестрах ён фігуруе як саўладальнік ТАА «Теп-холдинг» — невялікай кампаніі ў горадзе Тальяці. Фармальна гэта мікрапрадпрыемства са статутным капіталам усяго 40 тысяч расійскіх рублёў (каля 1,3 тысячы долараў на момант заснавання).
У Сяргея Шэймана там 25% долі. Яшчэ столькі ж — у адстаўнога генерал-маёра ФСБ Анатоля Ткачука і двух іншых непублічных расіян.
Ткачук — генерал-майор ФСБ у адстаўцы. У мінулым ён займаўся ваеннай контрразведкай, пасля Чарнобыльскай катастрофы ўзначальваў групу контрразведкі на забруджаных тэрыторыях, потым сышоў у бізнэс. Зараз уваходзіць у кіраўніцтва двух дзясяткаў расійскіх кампаній, уключаючы «Рустытан», «Русмінрэсурсы» і «Цэнтрбуд», а таксама ў праўленне Расійскага саюза прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў.
Расследавальнікі ўказвалі, што «Теп-холдинг» мае ўсе прыкметы фірмы-пракладкі. Кампанія зарэгістраваная ў звычайнай кватэры ў панэльным шматпавярховіку. Дырэктарам лічыцца Сяргей Смірноў — тыповы «зіцстаршыня», які за апошнія дзесяць гадоў значыўся кіраўніком 19 розных кампаній у розных гарадах Расіі і жыве не ў Тальяці, а ў Екацярынбургу. Афіцыйна кампанія займаецца арэндай нерухомасці, хоць у рэестры ў яе ўказана яшчэ 46 дадатковых відаў дзейнасці. Па паперах, там амаль не было супрацоўнікаў — то адзін, то два.
Чым бы ні займаўся гэты праект, падобна, яго дзейнасць сышла на нішто. Згодна з дадзенымі справаздачнасці, найбольшыя даходы ён паказваў у 2017 годзе — 14 мільёнаў расійскіх рублёў (каля 240 тысяч долараў), чысты прыбытак склаў 605 тысяч рублёў (каля 10 тысяч долараў). 2022 год стаў для кампаніі рэкордным па прыбытку — 5,5 мільёна рублёў (каля 80 тысяч долараў), але толькі таму, што ў дакументы наогул не ўнеслі выдаткі. У наступныя гады даходы працягнулі скарачацца, пакуль у 2025‑м не дасягнулі нуля.
У лістападзе 2024 года Арбітражны суд Самарскай вобласці вынес судовы загад аб спагнанні з «Теп-холдинга» запазычанасці па дамове арэнды. Кампанія апынулася вінаватая Інавацыйнаму фонду Самарскай вобласці 67 194 расійскія рублі (на той момант — 680 долараў). Гэта быў доўг па арэндных плацяжах з лютага 2015 года плюс працэнты за пратэрміноўку. Якое менавіта памяшканне арандавалася і для якіх мэтаў — у дакуменце не ўказана.
У снежні 2024 года праверка падатковай службы паказала, што нейкія са звестак пра кампанію «Теп-холдинг» несапраўдныя. Праз гэта юрыдычную асобу збіраліся выключыць з афіцыйнага рэестра, але ў кастрычніку 2025 года працэдуру спынілі «ў сувязі з паступленнем заяў ад зацікаўленых асоб».
Брытанская кампанія-прывід, якая здабывае золата ад імя «беларусаў»
Таксама Сяргей Шэйман у 2017 годзе стаў заснавальнікам сейшэльскай кампаніі, якая апынулася бенефіцыярам бізнэсу па здабычы золата ў Зімбабвэ. Партнёрам Шэймана-малодшага выступіў бізнэсмен з Беларусі Аляксандр Зінгман, вядомы праектамі ў Афрыцы.
Калі ў сакавіку 2018 года Віктар Шэйман з афіцыйным візітам наведаў Зімбабвэ, у складзе дэлегацыі прысутнічаў і яго сын Сяргей. Зімбабвійскае выданне The Herald тады прадставіла яго як саветніка кіраўніка дэлегацыі. Праўда, Кіраўніцтва справамі Лукашэнкі пазней заявіла, што Сяргей у іх не працуе і ў склад дэлегацыі яны яго не ўключалі.
У 2020 годзе сейшэльская фірма Шэймана-малодшага і Зінгмана і яе брытанская «дачка» спынілі дзейнасць. Пры гэтым сумеснае з Беларуссю прадпрыемства па здабычы золата Zimbabwe GoldFields працягнула працу. Ці лічыцца там Сяргей Шэйман і якая яго роля ў дадзены момант — незразумела.
У 2023 годзе зімбабвійскае выданне The NewsHub апублікавала расследаванне аб дзейнасці Zimbabwe Goldfields. Аказалася, што на момант публікацыі асноўным уладальнікам працягвала лічыцца брытанская кампанія — на той момант ужо тры гады ліквідаваная. Кіраўнік мясцовай дзяржкарпарацыі сцвярджаў, што кампанія «ўсё яшчэ партнёр», а пра ліквідацыю сказаў, што «беларусы лепш падыходзяць для адказу на гэтае пытанне». Тады ж высветлілася, што кампанія працуе з парушэннямі заканадаўства, а яе дзейнасць нанесла экалагічную шкоду і прывяла да ўспышкі халеры.
Каментары