«Дзве Казы» ці нешта іншае? 300 гадоў таму ў Навагрудку была вуліца з інтрыгоўнай назвай
Цікавы «мітрапалітальны» тапонім у Навагрудку XVII-XVIII стагоддзяў — «вуліца Дзвеказынская». Было б добра адрадзіць такую цікавостку (як і тапонім «Мітраполь», які зараз у межах горада), лічыць гісторык Дзяніс Лісейчыкаў, які падзяліўся ў фэйсбуку вынікамі сваіх архіўных знаходак
Не надта разбіраюся ў навагрудскай тапаграфіі і ў магчымай этымалогіі назвы вуліцы (напрошваецца нейкі аб'ект пад назвай «Дзве Казы»).
Але пратаколы генеральных візітацый навагрудскіх цэркваў даюць магчымасць лакалізаваць гэтую вуліцу. На ёй знаходзілася Уваскрэсенская царква.
Узгадкі вуліцы ў візітах:
20 верасня 1680 года:
«Царква Уваскрэсення Гасподня […] на Дзвеказынскай вуліцы. […] Парафія гэтай царквы ў горадзе Навагрудку вуліца Дзвеказынская, Папкоўская, Ігуменская […] Другая [прыпісная] царква Святога Пятра ў маёнтку яго міласці айца мітрапаліта Літоўцы».
1754 год:
«Царква трэцяя Уваскрэсенская. […] Гэтая царква стаіць пры вуліцы Дзвеказынскай на мітрапаліцкай юрыдыцы. Каля яе неагароджаныя могілкі. […] Увага! Гэтая царква стаіць у выдатным і вясёлым месцы («na wspaniałym i wesołym miejscu») на гары, непадалёк ад мітрапаліцкага фальварку. […] Парафія ў горадзе вуліца Дзвеказынская дом, другая Папкоўская 12 дамоў, вуліца Ігуменская 2 дамы, вуліца Віленская 6 дамоў […] Капліца філія, што належыць Уваскрэсенскай царкве, у вёсцы Літоўцы яго міласці айца мітрапаліта пабудаваная пад тытулам Святых Апосталаў Пятра і Паўла».
1765 год:
«Царква другая Уваскрэсенская тамсама ў Навагрудку пры вуліцы Дзвеказынскай, за францішканамі, над завулкам на пагорку […] Грунт, на якім царква і плябанія стаяць, паміж мітрапаліцкай грэбляй адным бокам, а другім бокам — да завулка, які ідзе ад вуліцы Дзвеказынскай, упіраючыся адным канцом у месцкія пляцы, а другім — у вуліцу Дзвеказынскую, на якім [грунце] сядзіць чацвёра юрыдычан […] Да гэтай жа Уваскрэсенскай царквы належыць філія ў Літоўцы. […] Парафія ў горадзе: вуліца Дзвеказынская, Папкоўская, Ігуменская і Віленская 21 дом».
Візіта 1798 года ўжо не адзначае дакладнае месцазнаходжанне Уваскрэсенскай царквы, а яе парафію апісвае так:
«У горадзе Навагрудку на вуліцах Францішканскай, Віленскай і Папкоўскай 18 дамоў».
Дзвеказынскую вуліцу гэты дакумент ужо не згадвае.
Іранічная архіўная знаходка: малітва, якая не зберагла галоўнага атэіста Вялікага Княства Літоўскага ад вогнішча
Выхадзец з беларускай шляхты 28 гадоў кіраваў савецкай замежнай палітыкай. Чым запомніўся Грамыка, які атрымаў мянушку Містар Не
Што паслухаць па гісторыі Беларусі? Сабралі найлепшыя падкасты
Пра што маўчыць Аляксей Францкевіч, якому Польшча закрыла ўезд на 10 гадоў67
Каментары