Kultura88

Vajskovyja viedamstvy nie zdoleli dapamahčy ŭ vykupie «Vialikaha mastactva artyleryi»

Asoba Kazimira Siemianoviča niedaacenienaja i amal zabytaja na radzimie. Jon, žyŭ u časy, kali na palach bitvy panavała końnica. I z svajho stahodździa šablaŭ i pikaŭ Siemianovič zdoleŭ pabačyć kaśmičnuju eru. Pa padručniku «Vialikaje mastactva artyleryi», napisanym hetym vajarom i inžynieram, vučylisia amal trysta hadoŭ.

Ciapier u biełarusaŭ źjaviŭsia šaniec atrymać aryhinał słavutaha traktata. Mahiloŭski histaryčny muziej, jaki ŭžo viarnuŭ Biełarusi Statut VKŁ, inicyjavaŭ zbor srodkaŭ na vykup knihi Siemianoviča «Vialikaje mastactva artyleryi». Vydańnie pradajecca na internet-aŭkcyjonie i kaštuje 15 tysiač jeŭra. Entuzijazm Statuta nie paŭtaryŭsia — hrošy źbirajucca nie tak chutka, kaža student Andrej Radkoŭ, jaki adšukaŭ infarmacyju pra prodaž unikalnaj knihi ŭ Siecivie.

Na dadzieny momant sabrana ŭsiaho trochi bolš za try miljony rubloŭ.
Ciapierašni ŭłaśnik hatovy pačakać da kanca leta, pakul źbiarucca hrošy.

Što ž heta za kniha? Siemianovič pačaŭ zachaplacca artyleryjaj z rańnich hadoŭ. Paźniej jon udzielničaŭ u šmatlikich vajennych pachodach, (u tym liku ŭ Tryccacihadovaj vajnie, bitvie vojskaŭ Rečy Paspalitaj z tatarami pad Achmatavam). Jon razumieŭ rolu i siłu artyleryi i chacieŭ zacikavić joj suajčyńnikaŭ. Šlachta ž ličyła spravu artylerysta nižej svajoj rycarskaj hodnaści, ad čaho pakutavała vojska i dziaržava ŭ cełym. «Vialikaje majsterstva artyleryi» — sproba navukova razhladzieć vajskovuju spravu, dać vajaram tearetyčnyja viedy, jakija dapamahli b pieramahać.

Siemianovič u svajoj knizie pisaŭ, što «zaachvociła i schiliła jaho da napisańnia „Artyleryi“, žadańnie pasłužyć Ajčynie i surodzičam…»
Francuzskamoŭnaje vydańnie «Vialikaha mastactva…», jakoje trapiła na prodaž — apošniaje, što vyjšła pry žyćci aŭtara, u 1651 hodzie ŭ Amsterdamie, u drukarni Jana Jansena.
Nieŭzabavie Siemianovič zahinuŭ pry zahadkavych abstavinach — historyki dapuskajuć, što navukoviec byŭ zabity
za toje, što ŭ svajoj knizie raskryŭ sakrety artyleryi.

Pa słovach ekśpierta Źmitra Jackieviča, što pravioŭ papiarednija daśledavańni, kniha znachodzicca ŭ vydatnym stanie, i jaje sapraŭdnaść nie vyklikaje sumnievaŭ —

całkam zachavalisia dva dziasiatki hraviuraŭ ruki samaho Siemianoviča,
jakimi azdoblenaje vydańnie.
Mała chto viedaje, adnak mienavita ŭ «Vialikim mastactvie artyleryi» ŭpieršyniu źjaviłasia apisańnie šmatstupienčataj rakiety — pieršaha pravobraza sučasnych kaśmičnych rakiet.
Heta kniha zajmieła suśvietnuju papularnaść i trapiła ŭ najlepšyja biblijateki Jeŭropy. Darečy,
pa śviedčańniach bijohrafaŭ rasiejskaha vučonaha Cyjałkoŭskaha, jaho znajomstva z rakietnaj spravaj pačynałasia z pracaŭ Siemianoviča.
Heta značyć, jany byli aktualnyja navat u kancy XIX st., praz 250 hadoŭ paśla vydańnia!

Sumnievaŭ u tym, što asobnik «Vialikaha mastactva» musić być u Biełarusi niama. Zastajecca adviečnaja prablema — hrošy. Vajskovyja viedamstvy, da jakich źviarnulisia inicyjatary, nie zmahli dapamahčy vykupić knihu: spasłalisia na toje, što ich biudžety byli raźmierkavanyja raniej. Takim čynam, usie spadziavańni na entuzijastaŭ i ludziej, nieabyjakavych da svajoj historyi.

Hrošy na nabyćcio knihi možna pieraličvać na adras abo na rachunak «Muzieja historyi Mahilova»:

UK «Muziej historyi Mahilova»

212030 h. Mahiloŭ, vuł. Leninskaja, 1, A, teł. 22-99-46

UNP 790203960

Filijał 700 MAU AAT «ASB Biełarusbank» MFA 153801536

r/r 3642014673147

h. Mahiloŭ, vuł. Pieršamajskaja, 71

Dyrektar Baciukoŭ Alaksiej Mikałajevič

U paznačeńni płaciaža ukazvać «Na raźvićcio muziejnaj spravy i achovu historyka-kulturnaj spadčyny (dla kupli knihi K. Siemianoviča «Vialikaje mastactva artyleryi»).

Sačyć za kolkaściu pieraličanych hrošaj možna tut.

Kamientary8

Ciapier čytajuć

Zialenski aficyjna dazvoliŭ Pucinu pravieści parad — ukaz48

Zialenski aficyjna dazvoliŭ Pucinu pravieści parad — ukaz

Usie naviny →
Usie naviny

2300 sałdat z KNDR zahinuli ŭ Kurskaj vobłaści3

Kaciaryna Andrejeva naviedała pakaz filma, źniataha pa jejnaj z mužam historyi kachańnia2

DFR kašmaryć transpartnikaŭ: u vialikich łahistyčnych apierataraŭ kryminalnyja spravy, vobšuki i aryšty21

U Čarnobyli bušuje vialiki lasny pažar. Viecier dźmie ŭ bok Biełarusi, siońnia varta pieraścierahčysia10

Lehiendarnamu brytanskamu naturalistu Devidu Atenbora spaŭniajecca 100 hadoŭ2

Spyniŭ dziejnaść biełaruski časopis pra kino «Na ekranach»1

Samuju darahuju kvateru ŭ Biełarusi ŭ krasaviku kupili za paŭmiljona dalaraŭ

Naŭsieda: Prysutnaść vojskaŭ ZŠA ŭ Litvie nie zaležyć ad adnosin ź Minskam1

Kubrakoŭ raskazaŭ, što ciapier z pakistancami ŭ Biełarusi6

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Zialenski aficyjna dazvoliŭ Pucinu pravieści parad — ukaz48

Zialenski aficyjna dazvoliŭ Pucinu pravieści parad — ukaz

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić