Samy biełaruskamoŭny rajon – Klecki, tut bolš za 70% haradskoha i 90% viaskovaha nasielnictva razmaŭlajuć udoma pa-biełarusku.
Pavodle źviestak, atrymanych padčas pierapisu nasielnictva 2009 hoda, składzienyja svojesablivyja moŭnyja mapy krainy. Na ich u pracentnych suadnosinach pakazanaja kolkaść nasielnictva, jakaja nazvała siabie biełaruskamoŭnym.
Atrymanaja statystyka nie daje biezdakorna praŭdzivych źviestak, ale dakładna vyznačaje nastroj žycharoŭ taho ci inšaha rehijona.
Try haradskija aazisy
Spačatku pra biełaruskamoŭnych haradžan. Ich kolkaść pa krainie zvyšnizkaja — usiaho 11,3%. Ale i siarod hetaj zmročnaj karciny možna znajści kutki biełaruščyny.
Kali pahladzieć na mapu, zaŭvažaješ vyrazna vydzielenyjaTut razmaŭlajućciomna-sinija aazisy.
Paŭdniovy pravał
Ciapier što da kožnaj vobłaści.
Pravalnaj u płanie biełaruskaści vyhladaje Homielščyna.Tut niama nivodnaha rajona, dzie kolkaść apytanych, jakija nazvali siabie biełaruskamoŭnymi, dasiahnuła chacia b 50%. Darečy, padčas pieradvybarčaj prezidenckaj kampanii nacyjanalna aryjentavanyja kandydaty zaŭvažali, to mienavita hetaja vobłaść daje zusim maleńkija ličby sabranych podpisaŭ.
Na Mahiloŭščynie aazisami biełaruščyny źjaŭlajucca raskidanyja pa krajach vobłaści hłuchija, nieŭrbanizavanyja Krasnapolle, Kruhłaje i Hłusk, dzie kolkaść biełaruskamoŭnych dasiahaje 50–60%. A voś Viciebščyna, kali jechać ad Smalenska ŭ bok da Łatvii, stanovicca ŭsio bolš biełaruskaj — ad abłasnoha centra, dzie biełaruskamoŭnych mienš za 5%, da ŭžo nazvanaj rekordnaj Šarkaŭščyny.
Na Brestčynie vielmi rusifikavany abłasny centr -- u saviecki čas bujnaja vajskovaja baza. Tut, u Bresckim i Kamianieckim rajonie, pakazčyk nie daciahvaje i da 5%. Situacyju ratujuć Lachavicki i Hancavicki rajony.
Minsk i Horadnia pakazali ad 5 da 10% biełaruskamoŭnych, ale ŭ paraŭnańni ź inšym vialikimi haradami heta vyhladaje hodnym pakazčykam, bo astatnija abłasnyja centry i Babrujsk nie nabirajuć i 5%.
Mienavitahrodzienska-minskuju miažu možna ličyć centram haradskoj biełaruskaści. Ziemli, na jakich utvarałasia Vialikaje Kniastva Litoŭskaje, najbolš supraciŭlajucca rusifikacyi.
Praparcyjnaja biełaruskaść
Ahulnaja kolkaść viaskovaha nasielnictva, jakoje nazvała siabie biełaruskamoŭnym, składaje 58,3%. Voś tolki viaskoŭcaŭ zastałosia našmat mienš za haradžan.
Mapy viahladajuć padobnymi, bo ŭ ich zachoŭvajucca tendencyi — viaskoŭcy pa ŭsioj krainie bolš biełarusifikavanyja za haradžanaŭ, ale hety rost praparcyjalny. Naprykład, dzie naličyli 20% haradžan, tam stanovicca 40–50% viaskovaha. Tamu całkam łahična, što
«rekardsmieny» takija samyja — hłybockaje Paazierje, pravaje Paniamońnie i histaryčnyja Niaśvižčyna i Słuččyna.U niekatorych rajonach tam kolkaść biełaruskamoŭnaha viaskovaha nasielnictva pieravyšaje 90% — pakazčyk adnamoŭnaj adnanacyjanalnaj dziaržavy.
«Uźnikajuć ujaŭleńni, što palitviaźni musiać być stojkimi, sabranymi, udziačnymi. A realnaść roznaja». Pahavaryli ź ludźmi, jakija vodziać departavanych litaralna za ruku66
Kamientary