Były pravijancki skład na Vierchnim zamku, jaki byŭ adrestaŭravany ŭ minułym dziesiacihodździ, chočuć nadbudavać na ceły pavierch dziela haściničnych numaroŭ.
Na terytoryi Vierchniaha zamka ŭ Połacku rychtujecca rekanstrukcyja pomnika architektury rańniaha kłasicyzmu pad hatelna-restaranny kompleks. Zajaŭlenaja inviestarami restaŭracyja pomnika architektury abierniecca jaho faktyčnaj pierabudovaj z uźviadzieńniem novaha paviercha i pazbaŭleńniem ad aŭtentyčnaha tynku.
Jak piša vydańnie «Połacki vieśnik», 9 kastryčnika 2026 hoda na terytoryi histaryčnaha budynka pa vulicy Zamkavaj, 5 adbyłasia narada z udziełam pieršaha vice-premjera Biełarusi Mikałaja Snapkova. Hienieralny dyrektar kampanii-inviestara «Skarb Servis» Ihar Žabaroŭski prezientavaŭ płan adaptacyi abjekta pad bucik-hatel. Sam budynak byŭ nabyty kampanijaj u 2025 hodzie.
Ahulny abjom inviestycyj aceńvajecca na 8,5 miljona rubloŭ. Prajekt praduhledžvaje stvareńnie 17 numaroŭ na 36 miescaŭ na druhim i novym pavierchach. Na pieršym paviersie raźmieścicca restaran, a pobač zapłanavana ŭźviadzieńnie asobnaha paviljona na 48 miescaŭ dla ŭračystaściej. Aktyŭny etap budaŭničych rabot pavinien pačacca ŭ 2027 hodzie.
Raspracoŭkaj prajektnaj dakumientacyi zajmałasia pradpryjemstva «InEr Bud» pad navukovym kiraŭnictvam Uładzisłava Ruty. Aficyjna zajaŭlajecca, što pry realizacyi prajekta robicca akcent na zachavańni aŭtentyčnaści, adnak apublikavanyja rendary pakazvajuć šerah kanstruktyŭnych i vizualnych źmien.
Uzrovień dachu płanujecca prypadniać dla abstalavańnia paŭnavartasnaha treciaha paviercha z sucelnym stužkavym škleńniem. Na adnym z rendaraŭ pakazana, što pad vyviesku hatela źbivajecca tynkoŭka da hołaj cehły. Śpiecyjalisty źviartajuć uvahu, što taki pryjom parušaje simietryčnuju kampazicyju fasada.
U kancy 2000‑ch — pačatku 2010‑ch hadoŭ u budynku ŭžo była praviedziena hruntoŭnaja i darahaja navukovaja restaŭracyja. Tady byli ŭmacavanyja fundamienty, zamienieny dach, adnoŭleny histaryčnyja prajomy i arki.
«Zaraz zroblena davoli dobraja restaŭracyja. Z uvahaj da detalaŭ i da koleraŭ. Niekali hety abjekt śpiecyjalna chadzili hladzieć jak dobry prykład, a kalehi prasili padabrać padobny koler afarboŭki mietału, jaki vielmi dobra pieradaje charaktar histaryčnaj paciny», — prakamientavaŭ prajekt biełaruski architektar-restaŭratar, jaki pažadaŭ zastacca ananimnym.
Na hetym tle ciapierašni prajekt pierabudovy vyklikaje ŭ prafiesijnaj supolnaści vostraje nieprymańnie. Ekśpierty pakazvajuć na sastareły padychod i poŭnaje nierazumieńnie aŭtarami sutnaści pracy z histaryčnymi abjomami.
«Prapanova — postmadernistyčnaje nachabstva, jakoje nie maje ničoha ahulnaha z restaŭracyjaj i achovaj spadčyny, — adznačaje śpiecyjalist. — Tak prajektavali i «razumieli» pomniki ŭ 1990-2000‑ch učorašnija architektary-madernisty, jakija nahladzielisia karcinak u časopisach, niešta pačuli pra «kantrast novaha i staroha», ale tak ničoha i nie zrazumieli ŭ sistemie vartaściej histaryčnaha abjekta.
Tut vialikija pytańni da kampietentnaści i sumlennaści navukovaha kiraŭnika, jaki «abhruntoŭvaje» takija rašeńni. Bo prapanova prosta źniščaje celnaść usprymańnia abjomu: abrazaje dach i stvaraje ahresiŭny praciahły kampazicyjny razryŭ. Kali adkłaści mietadałahičnyja supiarečnaści, to tut i architektura biezdapamožnaja zusim. Tyja ž samyja zadačy možna było vyrašyć z hustam, z zachavańniem cełasnaści pomnika».
Budynak taksama abciažarany vielmi ścisnutymi ŭmovami, bo ad vulicy, na jakoj jon staić, jon adździeleny aharodžaj zakrytaj terytoryi Połackaha kadeckaha vučylišča. Inviestar choča atrymać dadatkovy ziamielny nadzieł pad parkoŭku.
Były pravijancki skład źjaŭlajecca pomnikam architektury rańniaha kłasicyzmu i maje status historyka-kulturnaj kaštoŭnaści 2‑j katehoryi (respublikanskaha značeńnia). Dvuchpaviarchovy budynak byŭ pabudavany ŭ 1772‑1778 hady pavodle prajekta hubiernskaha architektara Ivana Zihfrydana paśla ŭvachodžańnia Połacka ŭ skład Rasijskaj impieryi. Jaje hałoŭny fasad histaryčna vyznačaŭsia manumientalnaściu, byŭ dekaryravany vuhłavymi pilastrami, nišami z łučkovymi pieramyčkami i zaviaršaŭsia valmavym dacham z bujnym centralnym frantonam. Da pačatku rekanstrukcyi budynak znachodziŭsia ŭ zdavalniajučym stanie z adnoŭlenym tynkavanym fasadam.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ«Bulba» z Oršy pajšoŭ vajavać za Rasiju — ciapier siastra šukaje jaho ci chacia b jaho pareštki9
Kamientary
Pa-pieršaje, nie kožnaje "namiašać u kuču" ŭžo možna nazvać postmadernizmam. Kab hulać z sensami i cytatami, treba dobra razumieć tyja sensy i cytaty.
Pa-druhoje, luby tvor, u tym liku, postmaderniscki maje prava na isnavańnie, ale tolki nie ŭ vypadku, kali jon źniščaje inšy tvor. A niapravilnaja restaŭracyja heta źniščeńnie, nie tvorčaść ŭ postmadernie, sinkretyźmie, kitču abo čymści jašče.