«Štoranku tazik pamidoraŭ». Što za biełaruski sort «Zorka», jaki tak chvalać
«Rodziać jak trusy», — tak biełaruska apisała ŭradžaj pamidoraŭ «Zorka». Pry hetym, pavodle jaje, kusty amal nie bačyli narmalnaha dohladu: pieranieśli śpioku i niedachop vady, sutyknulisia ź fitaftoraj, ale praciahvali pładanosić. Raskazvajem, što za taki sort i čaho ad jaho sapraŭdy možna čakać.

«Kupiłasia na rekłamu i nabyła nasieńnie pamidoraŭ «Zorka». Biełaruskaja sielekcyja, byccam by nie chvarejuć, nie pasynkujucca, nie sochnuć — tak było abiacana. Dyk što skažu. Rodziać jany jak trusiki — ja ŭžo nie viedaju, u jakija słoiki mnie što składać z tych pamidoraŭ. Pakutuje i maja svajačka, ź jakoj ja padzialiłasia rasadaj — štoranku tazik pamidoraŭ! Pamidory vielmi smačnyja, sapraŭdnyja, nijakaj tam zialonaj dupki, adno tamatnaje miasa», — napisała adna z dačnic u siabie ŭ instahramie.
Za emacyjnym vodhukam staić całkam realny biełaruski sort — pryčym daloka nie novy. «Zorka» naležyć da rańniaśpiełych tamataŭ: ad źjaŭleńnia ŭschodaŭ da pačatku płodanašeńnia prachodzić kala 103‑105 dzion. Vyroščvać jaje možna jak u adkrytym hruncie, tak i pad ukryćciom.
Sort determinantny, što aznačaje, što rost kusta abmiežavany. Pavodle apisańnia, raślina kampaktnaja i dasiahaje vyšyni 50‑60 sm. Heta zručna dla nievialikich učastkaŭ i nievysokich parnikoŭ, dy i dahladać taki kust praściej, čym vysokarosłyja tamaty.
Nievialiki pamier kusta nie aznačaje nievialikaha ŭradžaju. «Zorka» zdolnaja ŭtvarać šmat płodnych hronak. Kolki kiłahramaŭ atrymajecca sabrać, naturalna, zaležyć ad nadvorja i dohladu.
Kampaktnaść kusta nie aznačaje, što pra jaho možna zusim zabycca. Determinantnyja tamaty taksama ŭtvarajuć bakavyja parastki, tamu ŭ zaležnaści ad sposabu vyroščvańnia «Zorcy» moža spatrebicca pasynkavańnie. A kali pładoŭ zaviažacca šmat — i padviazka, kab halinki nie kłalisia na ziamlu pad ich ciažaram.
Za što «Zorku» možna palubić
Sami pamidory ŭ «Zorki» kala 80‑100 hramaŭ, kruhlava-plaskatyja, u śpiełym vyhladzie nasyčana-čyrvonyja.
Jość u ich adna asablivaść, jakuju dobra zaŭvažyła i aŭtarka dopisu: u śpiełaha pamidora niama ćviordaj zielenavataj častki kala «chvościka», jakuju pry pierapracoŭcy davodzicca vyrazać.
Smak «Zorki» ŭ apisańniach sortu aceńvajecca na 4,8‑5 bałaŭ ź piaci. Płady miasistyja i sakavityja, z bałansam sałodkaści i kiślinki.
Pamier taksama davoli ŭniviersalny: heta nie pamidory-hihanty, jakija davodzicca rezać na niekalki častak, ale i nie drobnyja čery. Ich možna jeści śviežymi, puskać na sousy i sok, a taksama kansiervavać całkam. Tak što prablema, «u jakija słoiki składać», u vypadku dobraha ŭradžaju sapraŭdy moža stać aktualnaj.

A što ź fitaftoraj?
Voś tut da rekłamnych abiacańniaŭ varta stavicca bolš aściarožna.
«Zorku» sapraŭdy nazyvajuć adnosna ŭstojlivaj da fitaftarozu. Ale adna z pryčyn hetaha — jaje rańniaśpiełaść. Sort moža paśpieć sfarmavać značnuju častku ŭradžaju da taho času, kali ŭ druhoj pałovie leta stvarajucca asabliva spryjalnyja ŭmovy dla masavaha raźvićcia fitaftory.
Tamu cudaŭ ad jaje čakać usio ž nie varta. Paliŭ, charčavańnie, abarona ad chvarob i narmalnyja ŭmovy vyroščvańnia ŭpłyvajuć na «Zorku» hetaksama, jak i na inšyja tamaty.
Rasadu vysadžvajuć paśla taho, jak minaje niebiaśpieka zamarazkaŭ, na soniečnym miescy. Pamidory lubiać uradlivuju, dobra drenavanuju hlebu i nie lubiać zastoju vady. Palivać lepš pad korań, nie močačy liście.
Pry hetym kampaktny kust i rańniaje paśpiavańnie robiać «Zorku» davoli zručnym varyjantam dla tych, chto nie choča pieratvarać vyroščvańnie pamidoraŭ u asobnuju pracu na ŭsio leta.
Sam sort nie hibryd F1, a sort. Dla aharodnika heta aznačaje jašče adnu praktyčnuju reč: z paśpiełych pładoŭ možna narychtavać ułasnaje nasieńnie na nastupny siezon.
Biełarus-vachtavik na Jamale stvaraje pieśni na biełaruskaj movie z dapamohaj ŠI. «Raniej muzyka była zakrytym kłubam. Niejrasietki adčynili hetyja dźviery z nahi»
Kamientary
Letom, jeŝio do sozrievanija pomidorov, projavlajetsia altiernarioz na tomatach i bachčievych kulturach, tiech žie ohurcach. Ot nieho chorošo pomohajet kurkuma, 20 hr. kurkumy na 10 litrov rabočieho rastvora, no jeje nužno nastaivať na vodkie ili variť na słabom ohnie połčasa.
ZUSIM realny biełaruski hatunak
Michaił Michajłavič Dabrodźkin — kandydat sielskahaspadarčych navuk, dacent, zahadčyk kafiedry, adzin ź viadučych sielekcyjanieraŭ akademii, raspracavaŭ i zarehistravaŭ dziasiatki paśpiachovych biełaruskich sartoŭ i hibrydaŭ tamataŭ.
Alaksandr Piatrovič Dabrodźkin — kandydat sielskahaspadarčych navuk, viadomy navukoviec-daśledčyk, šmat hadoŭ pryśviaciŭ sielekcyi i nasieńniavodstvu aharodninnych kultur u Horkach.
Tamara Uładzimiraŭna Nikanava — navukoviec i vopytny ahranom-sielekcyjanier akademii, jakaja niepasredna pracavała nad skryžavańniem i adboram pierśpiektyŭnych linij tamataŭ.