Śpiecyjalisty ličać, što hety precedent adkryvaje skryniu Pandory, bo spalić pomnik architektury dla mnohich zabudoŭščykaŭ budzie praściej i tańniej, čym jaho restaŭravać.
Jak źviarnuŭ uvahu telehram-kanał «Spadčyna», Ministerstva kultury pastanovaj ad 6 maja 2026 hoda aficyjna pazbaviła achoŭnaha statusu Śviata-Michajłaŭskuju carkvu ŭ Ściapankach Žabinkaŭskaha rajona. Histaryčny abjekt, źniščany pažaram letaś, ciapier vyklučany ź Dziaržaŭnaha śpisa historyka-kulturnych kaštoŭnaściej.
Śviata-Michajłaŭskaja carkva była pabudavana kala 1780 hoda i źjaŭlałasia ŭzoram zachodniepaleskaj škoły draŭlanaha dojlidstva z vyraznymi rysami baroka. Jak my padrabiazna pisali raniej u našym histaryčnym ahladzie, hety ŭnikalny abjekt razhladaŭsia jak kandydat na ŭklučeńnie ŭ śpis Suśvietnaj spadčyny JUNIESKA.
Trahičny finał adbyŭsia ŭ lipieni 2025 hoda, kali budynak zhareŭ daščentu. Zhodna z vysnovami ekśpiertaŭ, pažar pačaŭsia z-za karotkaha zamykańnia: padčas ramontna-adnaŭlenčych rabot da sietki adnačasova padklučyli zanadta šmat enierhajomistaha abstalavańnia. Zamiest taho, kab patrabavać adkaznaści i navukovaha ŭznaŭleńnia pomnika, miascovyja ŭłady adrazu anansavali chutkuju rasčystku terytoryi i prajektavańnie na vyzvalenym učastku całkam novaha budynka.
Supiarečnaść z Kodeksam ab kultury
Pastanova Ministerstva kultury ab vyklučeńni carkvy sa śpisa źjaŭlajecca jurydyčna nieabhruntavanaj.
Pavodle punkta Kodeksa ab kultury, pazbaŭleńnie statusu historyka-kulturnaj kaštoŭnaści mahčyma tolki ŭ vypadku fizičnaj straty abjekta i adnačasovaj «niemahčymaści navukova abhruntavanaha adnaŭleńnia».
Rašeńnie ab takoj niemahčymaści pavinna prymać Navukova-mietadyčnaja rada.
Jak źviartajuć uvahu śpiecyjalisty, u vypadku sa Ściapankaŭskaj carkvoj niemahčymaść adnaŭleńnia ničym nie abhruntavanaja. Da pažaru budynak byŭ detalova zafiksavany: isnuje vyčarpalny abjom fotamateryjałaŭ, abmieraŭ i architekturnych apisańniaŭ. Hetaj bazy absalutna dastatkova dla dakładnaj navukovaj restaŭracyi (uznaŭleńnia) chrama XVIII stahodździa. Tym nie mienš Rada pry Ministerstvie kultury ŭchvaliła rašeńnie ab vyklučeńni abjekta z dakumientaŭ.
Vyklučeńnie carkvy ŭ Ściapankach sa śpisa stvaraje niebiaśpiečnuju praktyku ŭ halinie achovy spadčyny. Faktyčna viedamstva prademanstravała miechanizm vyzvaleńnia ziamielnych učastkaŭ ad histaryčnaj zabudovy i źviazanych ź joj zakanadaŭčych abmiežavańniaŭ.
Kali raniej ułaśnik byŭ abaviazany zachoŭvać i adnaŭlać pomnik, to ciapier fizičnaje źniščeńnie abjekta dazvalaje źniać ź jaho achoŭny status. Pryčynaj straty moža stać «vypadkovaje» karotkaje zamykańnie ci «vypadkovy» padpał biazdomnymi — vielmi zručny instrumient, jakim niechta abaviazkova skarystajecca.
Kamientary