Mova55

Junak raskazaŭ, jak kanśpiektavaŭ ruskamoŭnyja lekcyi biełaruskaj łacinkaj. Heta vyklikała damino ŭspaminaŭ z BNTU, BDTU i BDU

«Da taho ž heta vydatna raźvivaje mazhi — usim raju».

Ilustracyjnaje fota: Naša Niva

«U Biełarusi niama biełaruskamoŭnaj vyšejšaj adukacyi, zvyčajna ŭsie pradmiety pa-rasiejsku. Heta značyć, što, kab vieści kanśpiekty na svajoj movie, treba padčas lekcyi paśpiavać imhnienna pierakładać u hałavie lektara i adrazu zapisvać. Ale ja pajšoŭ dalej i staŭ kanśpiektavać rasiejskamoŭnyja lekcyi… biełaruskaj łacinkaj) Lublu pryvatnaść, — nichto nie stanie čytać. I raźvivaje mazgi — usim raju))», — zaŭvažyŭ Illa Siŭcoŭ u svaim paście ŭ treds.

Historyja Illi nie tolki sabrała paŭtysiačy łajkaŭ, ale i vyklikała chvalu ŭspaminaŭ siarod karystalnikaŭ. Mnohija pačali dzialicca ŭłasnym dośviedam vykarystańnia biełaruskaj movy va ŭniviersiteckich aŭdytoryjach.

«Kali vučyŭsia ŭ BNTU, taksama amal usie lekcyi kanśpiektavaŭ na biełaruskaj movie (ale nie łacinkaj:)). Pa vyniku ani ŭ kaho nie było sumnievaŭ ab prynaležnaści kanśpiektu», — zhadvaje adzin z kamientataraŭ. Inšy dadaje: «Ja taksama)) i nie ŭsie brali śpisać))».

Byli i tyja, chto vykarystoŭvaŭ movu dla napisańnia šparhałak:

«Ja pisała biełaruskamoŭnyja «bomby» pa pilazopii, — žartaŭliva raskazvaje dziaŭčyna. — Na ekzamienie pilozap ich zacaniŭ. Pažaliŭsia, što kali chacieŭ pierakłaści svoj kurs, to nie znajšłosia žadajučych, pastaviŭ 9».

Niekatoryja kamientatary z nastalhijaj zhadali časy, kali biełaruskaja mova ŭ vyšejšaj škole była normaj: «Skončyła fiłfak BDU ŭ 2011-m. Usie pradmiety, akramia ruskaj movy/litaratury i roznych tam palitałohij (ale takich pradmietaŭ mała było), vykładali pa-biełarusku. Dypłom taksama pisali i abaraniali pa-biełarusku. Dobryja byli časy».

Zhadvali i vykładčykaŭ, jakija zapomnilisia: «Hienadź Michajłavič Chviaśko ŭ BDTU tearetyčnuju miechaniku vykładaŭ pa-biełarusku. Padručniki taksama pisaŭ na movie».

Adzin z karystalnikaŭ adznačyŭ, što sinchronny pierakład składanych dyscyplin patrabuje vysokaha ŭzroŭniu vałodańnia movaj, i vykazaŭ svajo zachapleńnie aŭtaram tredsa:

«Va ŭniviersitecie kultury častka pradmietaŭ vykładałasia pa-biełarusku: mifałohija, etnahrafija, koleraznaŭstva i inšaje. Ale kali b mnie daviałosia pierakładać kanśpiekt pa fiłasofii na biełaruskuju, ja b zvarjacieła, uličvajučy, što lektar tupa nadyktoŭvaŭ niezrazumiełyja tezisy. Voś heta ŭ vas impet, maja pavaha!»

Praŭda, nie dla ŭsich šlach da movy byŭ prostym. Adzin z udzielnikaŭ dyskusii padzialiŭsia ščyraj historyjaj pra toje, jak sprabavaŭ całkam pierajści na biełaruskuju ŭ škole:

«A ja ŭ hetym [hodzie] pačaŭ całkam razmaŭlać pa-biełarusku ŭ škole, na ŭsich urokach i z usimi. Biełaruskuju, na ščaście, viedaju vielmi dobra, tamu nie ciažka było. Ale, na vializny žal, zdaŭsia. Zrazumieŭ, što ciažka kamunikavać pa-biełarusku, kali ŭsie pa-rasiejsku. Spadziajusia, što ŭsio ž chopić maralnaj mocy i ja zmahu znoŭ pačać rabić usio pa-biełarusku, ale ŭžo va ŭsim žyćci». Jaho dopis sabraŭ haru padabajek.

Kamientary5

  • Inžynier
    09.04.2026
    70-ja hady. Kanspaktavaŭ techničnyja dyscypliny pa-biełarusku.
  • kaniec 90-ch
    09.04.2026
    Byli pradmiety i pa-rusku, i pa-biełarusku. Adnamu z vykładčykaŭ asablivy reśpiekt, lekcyi pa historyi Rasiei čytaŭ na biełaruskaj. Proźvišča nie dam, časy takija, što chto jaho viedaje, jak adhukniecca.
  • Dziakuj, Pani Hudzień
    09.04.2026
    3-ja kafiedra vyšejšaj matematyki BNTU ŭ 90-je amal usia vykładała vyšejšuju matematyku na biełaruskaj. Spačatku drukavali słoŭnik usim žadajučym, a potym vykładali.

Ciapier čytajuć

Małodšy syn Sachaščyka abvieščany źnikłym bieź viestak. Vyhladaje, jon vajavaŭ za Rasiju

Usie naviny →
Usie naviny

«Abarot — kala $100 miljonaŭ». Aleś Muchin raskazaŭ pra biznes i zarobki na «Što? Dzie? Kali?»2

Vybuchoŭku dla rasijskich dyviersij u Jeŭropie pieravozili ahienty-biełarusy — WSJ z krynic u śpiecsłužbach11

Kušnier ahučyŭ patrabavańnie Trampa da Kijeva spynić udary pa rasijskich NPZ6

Andrej Pačobut staŭ «Asobaj hoda» ŭ Polščy2

Były dyrektar «Siličaŭ» žyvie ŭ Krymie i sudzicca z susiedkaj, jakaja kazała, što jon datyčny da śmierci čałavieka1

«Bitłz-łend». U Livierpuli adkryjecca vielizarny muziej «Bitłz», prajekt błasłavili Poł Makartni i Rynha Star1

U Dzień baćki Łukašenka pažadaŭ biełaruskim mužčynam być hatovymi ŭ luby momant stać na abaronu krainy12

Francyja pryznała niaŭdačy ŭ svaim adkazie na hvałt. Ciapier razhortvaje vojska i rychtujecca da novych pratestaŭ6

Na Ziamli jość try terytoryi, jakija nie choča zabirać nivodnaja kraina. Čamu tak atrymałasia?2

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Małodšy syn Sachaščyka abvieščany źnikłym bieź viestak. Vyhladaje, jon vajavaŭ za Rasiju70

Małodšy syn Sachaščyka abvieščany źnikłym bieź viestak. Vyhladaje, jon vajavaŭ za Rasiju

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić