«2 maja pasadziła bulbu, 4‑ha — pasadzili mianie». Biełaruska viarnułasia z Polščy dapamahčy mamie — i sieła za padtrymku Ukrainy
Hanna Skryhan trojčy źjazdžała ź Biełarusi praz palityku. Pieršy raz — u Rasiju, bo KDB u 2021 hodzie vyrašyŭ pravieryć mižnarodny prajekt, jaki jana viała. Druhi raz — u Polšču, bo ŭ 2022 hodzie nie mahła źmirycca z raźviazanaj va Ukrainie vajnoj. Ale adnojčy mamie Hanny spatrebiłasia dapamoha — i jana vyrašyła nienadoŭha źjeździć u Biełaruś u adpačynak. Treci raz jana zmahła źjechać tolki praz paŭtara hoda, adsiedzieŭšy termin i ŭ statusie «terarysta». Svaju historyju žančyna raskazała vydańniu Most.
U 2021 hodzie Hannu papiaredzili: kali jana nie pajedzie ź Biełarusi, budzie prachodzić pa kryminalnaj spravie. Tady KDB praviaraŭ mižnarodnyja prajekty, u tym liku toj, što viała jana jak navukoŭca. Da taho ž žančyna brała ŭdzieł u dziejnaści ekałahičnych arhanizacyj, jakija tady taksama trapili pad katok represij.
«Nie daj boh nikomu ŭbačyć, jak bambiać horad, dzie viedaješ kožny zavułak»
Hanna vybrała Rasiju. Tam znajšła pracu «za dobryja hrošy». I ŭsio išło pa płanie, pakul u lutym 2022 hoda nie pačałasia vajna va Ukrainie. U Hanny ŭ hetaj krainie žyvuć svajaki, šmat kaleh-navukoŭcaŭ, dy i sama jana ŭdzielničała ŭ prajektach z univiersitetami Charkava.
«Nie daj boh nikomu ŭbačyć, jak bambiać horad, dzie viedaješ kožny zavułak. Voś u hetaj kramie ty kuplaŭ džynsy, a voś u hetym parku ŭ ciabie jość fota», — apisvaje jana adčuvańni, kali bačyła, što adbyvajecca ŭ Charkavie.
Žančyna kaža, što apošniaj kroplaj stali kadry razbomblenaha ŭniviersiteta:
«Voś heta akno aŭdytoryi, u jakoj ty čytaŭ lekcyi, — staić biez škła i biez usiaho».
Tady Hanna aktyŭna vykazvała pazicyju ŭ fejsbuku, a kali śviet ablacieli žachlivyja kadry z vyzvalenych ad rasijskich vojskaŭ Bučy i Irpienia, napisała ŭ sacsietcy: «Śmierć ruskim akupantam».
Zastavacca ŭ Rasii jana nie mahła. Viarnułasia ŭ Biełaruś, a adtul pajechała ŭ Polšču i znajšła pracu va Urocłavie.
«Ja da vas pryjšła biez polisa, tamu što ja biełaruski teraryst»
U krasaviku 2023 hoda žančynie patelefanavała mama — z mahiły baćki. Jana skardziłasia, jak joj drenna adnoj. I Hanna vyrašyła pryjechać nienadoŭha na radzimu — napieradzie jakraz byli majskija śviaty. Miažu prajšła lohka. Čas žančyny pravodzili na leciščy.
«Pieršaha i druhoha maja ja pasadziła bulbu, čaćviortaha — pasadzili mianie», — žartuje Hanna.
Za tyja samyja pasty ŭ fejsbuku jaje abvinavacili ŭ raspalvańni varožaści i asudzili na dva hady pazbaŭleńnia voli. Akramia taho, žančynu ŭnieśli ŭ śpis «terarystaŭ».
Termin Hanna nie dasiadzieła. U vieraśni 2024 hoda jana była pamiłavanaja razam z hrupaj inšych palitviaźniaŭ.
Ale sudzimaść akazałasia nie pahašanaja — i Hańnie byli niedastupnyja rečy, jakija dla inšych — sprava pary chvilin. Jana nie mahła aformić sim-kartu, atrymać bankaŭskuju kartku, kupić strachoŭku i navat skłaści davieranaść — dla hetaha patrabavaŭsia śpiecyjalny dazvoł ad KDB. Pra dobruju pracu taksama možna było zabyć.
I choć aficyjna pakidać Biełaruś jana nie mahła, žančyna navažyłasia na ŭcioki ŭ Polšču. Evakuacyju dapamoh arhanizavać fond «Bajsoł».
U Polšču Hanna ŭjazdžała lehalna: jana zmahła atrymać polskuju vizu. Praŭda, i heta było niaprosta. Naprykład, abaviazkovaj umovaj konsulstva źjaŭlajecca strachavy polis.
«U konsulstvie ja skazała: «Ja da vas pryjšła biez polisa, tamu što ja biełaruski teraryst», — uzhadvaje žančyna.
Niekalki miesiacaŭ pazbaŭlałasia ad strachu, prymajučy duš, nie ŭkłaścisia ŭ siem chvilin
Zaraz Hanna čakaje ŭ Polščy mižnarodnaj abarony. Jana pryznaje, što apynucca na voli — niedastatkovaja ŭmova, kab pačać novaje žyćcio. Niekalki miesiacaŭ pajšło tolki na toje, kab pazbavicca ad strachu, prymajučy duš, nie ŭkłaścisia ŭ siem chvilin — stolki davali ŭ kałonii.
Biez dakumientaŭ składana znajści pracu — davodzicca prasić padtrymki ŭ fondaŭ i prymać dapamohu dački. Ale Hanna biarecca za časovyja padpracoŭki.
Za arhanizacyju ŭ 2020 hodzie buntu ŭ Babrujskaj kałonii asudžanamu za narkotyki viaźniu 6 razoŭ padaŭžali termin
Niekatorym vyzvalenym 19 sakavika palitviaźniam, jakim dazvolili zastacca ŭ Biełarusi, zabaranili afarmlać simki i karystacca bankaŭskimi kartkami
Maryna Adamovič: Dazvoł vyzvalenym zastavacca ŭ Biełarusi — recha ŭčynku majho muža
Piensijaniery, aktyvisty, šmatdzietnyja baćki: chto trapiŭ u śpis z 250 pamiłavanych palitviaźniaŭ
Ciapier čytajuć
«Miesiacami ŭ kabinie, na siabie zabiŭ. I staŭ pytać: moža, žonka taksama budzie pracavać?». Čamu emihracyja raźbivaje siemji i što rabić, kab usio papravić4040
Kamientary