«Dziela svaich dzietak, kab da ich viarnucca». Daškievič raskazaŭ, jak trapiŭ u «nizki status» i jak ad jaho patrabavali prašeńnie ab pamiłavańni
«Ja viedaŭ, što nie budu vinavaty pierad svajoj dačkoj, jakoj ja paklaŭsia, što ja da jaje viarnusia chutka».
Hierojem novaha vypusku jutub-kanała «ČastnOK-LIVE» staŭ były palitviazień Źmicier Daškievič.
14 lipienia 2022 hoda za ŭdzieł u pratestach Źmitra Daškieviča i jaho žonku Nastu asudzili adpaviedna da 1,5 hoda pazbaŭleńnia voli i troch hadoŭ «chatniaj chimii». U lipieni 2023 hoda, u dzień vychadu Daškieviča z kałonii, jaho zatrymali pa novaj kryminalnaj spravie. U kastryčniku taho ž hoda sud pryznačyŭ jamu jašče adzin hod kałonii strohaha režymu pavodle artykuła ab złosnym niepadparadkavańni patrabavańniam administracyi kałonii. U 2024‑m Daškieviča znoŭ asudzili — da adnaho hoda i troch miesiacaŭ kałonii strohaha režymu.
11 vieraśnia 2025 hoda jon byŭ vyzvaleny (na 20 dzion raniej za kaniec terminu) i faktyčna departavany ŭ Litvu razam ź piaćciudziesiaćciu inšymi biełaruskimi palitviaźniami.
Jak raskazaŭ Źmicier, u kałonii ŭ Navasadach jon pahadziŭsia vykanać rasparadžeńnie administracyi, vykanańnie jakoha aznačała dobraachvotny pierachod u tak zvany nizki status.
«Ja z hetym doŭha zmahaŭsia, kali mianie jašče sprabavali aformić… druhim terminam (tut Źmicier, imavierna, maje na ŭvazie kryminalny pieraśled 2010—2013 hadoŭ. — NN), — davodzić Daškievič i tłumačyć svaju matyvacyju:
«Ja razvažaŭ tak: što kali ja zaraz im dazvolu z saboj heta zrabić, kali ja pajdu, zhadžusia na hetuju hulniu, to ŭsich ludziej, jakich jany buduć sudzić paśla mianie, jany buduć prapuskać praz hetuju sistemu. I ja liču, što ja ŭ ich vyjhraŭ hety boj, tady mnie heta kaštavała adzin hod lišniaha žyćcia i, moža, hod izalatara».
Adnak paźniej situacyja źmianiłasia. Kali ŭ 2023 hodzie Źmicier byŭ znoŭ asudžany, u jaho było čaćviora dziaciej.
I kali ŭ kałonii ŭ Navasadach jamu skazali: «Idzi prybiraj sanvuzieł, tamu što pa-inšamu ty da siamji nie vierniešsia», jon pahadziŭsia.
«Kali da hetaha času mnie treba było vielmi šmat śmiełaści, kab zmahacca ź imi i nie paddacca im, kali mnie treba było vielmi šmat sił, fizičnych i maralnych, kab vajavać ź imi i nie zdacca, to ciapier mnie treba było vielmi šmat sił, kab pryznać nad saboj nizki status i pajści prybirać sanvuzieł», — dzielicca Źmicier.
Mienavita žadańnie chutčej vyjści na volu i ŭźjadnacca z siamjoj stała vyrašalnym.
«Ja siadzieŭ u PKT i atrymaŭ list ad svajoj dziaŭčynki, ad dačuški Mahdaleny. Jana mnie piša: «Tata, ty chutka da nas vierniešsia?» I ja joj adkazvaju: «Lubimaja maja, ja vielmi chutka viarnusia da ciabie». Mnie zastavałasia siadzieć niekalki miesiacaŭ. I potym mianie z PKT vyvodziać u atrad, kažuć: «Voś švabra, voś sanvuzieł». I ja pajšoŭ prybirać sanvuzieł dla svaich dzietak».
Jak śćviardžaje Daškievič, kali jon apynuŭsia ŭ nizkim statusie — «što samaje strašnaje dla luboha viaźnia», — jon adčuŭ siabie «samym ščaślivym čałaviekam na ziamli».
«Tamu što ja zrabiŭ hety krok dziela svaich dzietak, kab da ich viarnucca», — padkreślivaje Daškievič i zhadvaje, što jaho zhoda vykanać daručeńnie stała niečakanaściu dla administracyi kałonii.
«Jany pabiehli… Prybiahajuć praz hadzinu: «Davaj zapišam na videa». To bok jany pajšli, paviedamili kiraŭnictvu, što Daškievič heta zrabiŭ. Kiraŭnictva nie pavieryła, što ja heta zrabiŭ. Kažuć: «Nu davaj jašče raz tut zapišam pa-cichamu». Nu ja pracior tam hetuju padłohu na rukamyjnikach — dla videa».
Daškievič śćviardžaje, što kali administracyja zrazumieła, što nie moža «zakonna raskrucić» jaho pa artykule 411 (złosnaje niepadparadkavańnie patrabavańniam administracyi), bo jon vykonvaŭ patrabavańni, suprać jaho byli sfalsifikavanyja novyja materyjały.
Pa słovach Daškieviča, jon razumieŭ, što jaho mohuć padmanuć, što jaho zhoda pierajści ŭ nizki status moža ni na što nie paŭpłyvać.
«Ale ja viedaŭ, što kali jany buduć mianie krucić, ja nie budu vinavaty pierad svajoj dziaŭčynkaj, jakoj ja paklaŭsia, što ja da jaje viarnusia chutka», — kaža Źmicier.
U vyniku tak i atrymałasia. Pierad samym vyzvaleńniem jaho znoŭ zatrymali. Tyja dni jon nazyvaje «strašnymi dniami adčaju» i pryznajecca, što «maliŭsia, kryčaŭ Bohu: «Čamu mianie adrazu nie pasadzili na hadoŭ 5—10?»».
«Mnie adnolkava było b niepryjemna, kab hietaraseksualnyja parady pravodzilisia ŭ horadzie»
Na pytańnie, ci źmianiłasia jaho staŭleńnie da ludziej nietradycyjnaj seksualnaj aryjentacyi paśla dośviedu prynižeńnia, Daškievič adkazaŭ, što ličyć «hamaseksualny błud i hietaraseksualny błud» adnolkavym hrachom z punktu hledžańnia Biblii i padkreśliŭ, što imkniecca być abjektyŭnym.
Pry hetym jon adznačyŭ, što zaŭsiody dobra staviŭsia da ludziej, jakija «svajo pryvatnaje seksualnaje žyćcio nie robiać žyćciom hramadskim» i nie naviazvajuć inšym svajo bačańnie normy.
«Mnie adnolkava było b niepryjemna, kab heta hietaraseksualnyja parady pravodzilisia ŭ horadzie, a ja idu pa vulicy. Mnie adnolkava było b niemahčyma patłumačyć dzieciam, što adbyvajecca. I pytańnie tut nie ŭ hiejach, choć mnohija ludzi chočuć źvieści da hetaj temy.
Ja staraŭsia — i miarkuju, ja tak i rablu — dobra adnosicca da ludziej, jakija ŭ ahresiŭnaj formie nie vučać mianie, što hrech — heta norma, jakuju treba kultyvavać. Ale heta prava vybaru daŭ čałavieku Boh. Nie Daškievič, nie niejkaja asoba», — tłumačyć Daškievič.
«Pamiłujcie mianie, dajcie mnie dasiadzieć moj termin»
Asobna ŭ intervju były palitviazień raskazaŭ pra toje, jak jaho prymušali napisać prašeńnie ab pamiłavańni. Pavodle Daškieviča, inicyjatyva išła ad supracoŭnikaŭ kałonii i supravadžałasia šantažom siamjoj:
«Mianie vyklikaje opier u Kaladzičach i kaža: «Słuchaj, nu ŭ ciabie žonka na chimii. Dzieci ž tam». Kažu: «Nu». «Nu ty razumieješ, što žonku mohuć pasadzić, dziaciej zabrać u dzietdom. Treba pisać»».
Jak zhadvaje Źmicier, u kamieru jon viarnuŭsia ŭ stanie šoku. Ale paśla złaviŭ siabie na dumcy:
«Što aznačaje hetaja nikčemnaja ŭvohule papierka? Ja, kaniešnie, jaje napišu dziela svajoj siamji».
Pieršuju zajavu Daškievič skłaŭ maksimalna łakanična — usiaho čatyry słovy na biełaruskaj movie: «Prašu vas mianie pamiłavać».
Paźniej jon padrychtavaŭ druhuju, bolš razhornutuju viersiju:
«Tak i tak, maŭlaŭ, pamiłujcie mianie, dajcie mnie dasiadzieć moj termin, mianie tut pastajanna «kruciać» opiery. Ale jany kažuć, što nie sami mianie «kruciać», a što heta vy ich prosicie. Alaksandr Ryhoravič, pamiłujcie, dajcie mnie dasiadzieć spakojna».
Adnak, pavodle Daškieviča, nivodny z hetych varyjantaŭ nie zadavoliŭ administracyju. Kali apieratyŭnik aznajomiŭsia z tekstami, to zajaviŭ: «Nu ty razumieješ, što ničoha z hetaha nie padydzie?»
Na pytańnie «a što padydzie?» jamu prapanavali dać pakazańni suprać Viktara Babaryki, «Radyjo Svaboda», Paŭła Sieviarynca, carkvy, Pandadoc, IT-parka.
«Ja prosta ŭ transie prychodžu ŭ kamieru. Adzinaja radaść, jakaja była, — heta ja rvu hetyja pamiłuchi, spuskaju ich va ŭnitaz. Mianie šantažujuć siamjoj, žonkaj. U inšym vypadku ja b prosta ich pasłaŭ nafih. Jon kaža: «Nu davaj niešta napišam, nu choć niešta tam»», — davodzić Daškievič.
U vyniku jon napisaŭ jašče adzin tekst — ale biez abvinavačvańniaŭ kankretnych asobaŭ:
«Tak, ja sustrakaŭsia z žurnalistami «Radyjo Svaboda». Ale tady, kali heta rabiŭ Alaksandr Ryhoravič, siadzieŭ ź imi za adnym stałom. Moža, tam u jaho zapytacca? «Što takoje ajci-park», pišu, «ja daviedaŭsia tolki sa ŚMI ŭ 2020 hodzie». Babaryku, dziakuj Bohu, ja ŭ vočy nikoli nie bačyŭ. Nu i pišu im: «Kaniešnie, vy možacie sa mnoj zrabić usio, što vy chočacie, ale vy zrobicie tolki toje, što dazvoliŭ vam Boh. I ja ŭsio heta prajdu dziela svajoj siamji».
Čym skončyłasia historyja z hetaj zajavaj, Daškievič dakładna nie viedaje. «Nu ničym, napeŭna. Usio, mianie raskrucili treci raz (raspačali čarhovuju kryminalnuju spravu. — NN)», — zaŭvažaje były palitviazień.
Ciapier čytajuć
Ejsmant: Statkieviča pamiłavali ŭžo paŭhoda nazad, ale tady jon viarnuŭsia ŭ turmu26
Kamientary
[Zredahavana]