«Biełaruskaja historyja — heta historyja ahulnaruskaj narodnaj samaśviadomaści»: Kryštapovič raskrytykavaŭ «Historyju biełaruskaj dziaržaŭnaści», vydadzienuju Akademijaj navuk

Zachodnierusist Leŭ Kryštapovič, jaki z 2008 pa 2014 hod pracavaŭ namieśnikam dyrektara Infarmacyjna-analityčnaha centra pry Administracyi prezidenta, vystupiŭ z krytykaj dvuchtamovaj navukovaj pracy «Historyja biełaruskaj dziaržaŭnaści».

Hałoŭnaja pretenzija Lva Kryštapoviča da aŭtaraŭ takaja: «na praciahu ŭsiaho postsavieckaha času biełaruskamu hramadstvu naviazvajecca polska-šlachiecki pohlad na biełaruskuju historyju, u adpaviednaści ź jakim histaryčny šlach Biełarusi nijak nie ŭpisvajecca ŭ łohiku raźvićcia Ruskaj cyvilizacyi, Ruskaha śvietu».

Pieradusim fiłosaf Kryštapovič adprečvaje samu ideju atajasamlivać historyju biełaruskaha naroda z historyjaj biełaruskaj dziaržaŭnaści, jakaja, na dumku zachodnierusista, u realnaści pačynajecca z savieckaha času: pa jaho pierakanańni, ni Połackaje kniastva, ni VKŁ, ni Reč Paspalitaja nijakaha dačynieńnia da biełaruskaj dziaržaŭnaści nie majuć. 

«Połackaje kniastva — heta nie histaryčnaja forma biełaruskaj dziaržaŭnaści (dakładna hetak ža, jak Kijeŭskaje kniastva nie histaryčnaja forma ŭkrainskaj dziaržaŭnaści), a źjava vyklučna staražytnaruskaha śvietu», — pierakanany Leŭ Kryštapovič. U svaim artykule jon davodzić pra isnavańnie «staražytnaruskaha naroda, jaki maje tak bahata krynic dokazu adzinstva svajho spradviečnaha etničnaha adzinstva, jak ni adzin jeŭrapiejski narod», jakomu Połackaje kniastva i naležała. 

Kazać pra Vialikaje Kniastva Litoŭskaje jak biełaruskuju dziaržavu historyki taksama nie majuć prava, pierakanany fiłosaf Kryštapovič. Pakolki VKŁ — polietničnaja dziaržava, to «tady treba pryznać habrejskuju, tatarskuju dziaržaŭnaść VKŁ, bo habrei i tatary taksama ŭnieśli svoj układ u raźvićcio VKŁ. Na jakoj padstavie kvazihistoryki buduć hetym narodam admaŭlać u hetym pravie?» — zadajecca pytańniem zachodnierusist. 

Samaj nadziejnaj krynicaj histaryjahrafii, da jakoj Leŭ Kryštapovič raić najpierš źviarnucca aŭtaram «Historyja biełaruskaj dziaržaŭnaści», jon ličyć «Apovieść minułych hadoŭ» letapisca Niestara, jakaja maje poŭnuju nazvu «Apovieść minułych hadoŭ, abo Adkul pajšła Ruskaja ziamla, chto ŭ Kijevie pieršym pačaŭ kniažyć i adkul Ruskaja ziamla paŭstała»: «Sa źmiestu letapisu bačna, što ŭ nieścieraŭskaje paniaćcie Ruskaj ziamli ŭvachodzili nie tolki palanie, draŭlanie, sieviaranie, słavienie, ale i dryhavičy, radzimičy, kryvičy — heta značyć, tyja plamiony, jakija pražyvali na terytoryi sučasnaj Biełarusi».

Padziełam Rečy Paspalitaj, ličyć Kryštapovič, treba radavacca, bo «dziakujučy padziełam Rečy Paspalitaj biełaruski narod narešcie byŭ vyzvaleny ad žachlivaha pryhniotu polskaj šlachtaj, jakaja źviała naš narod da stanovišča niavolnikaŭ». 

Pad ahoń krytyki trapiła i Biełaruskaja Narodnaja Respublika: «BNR ujaŭlała saboj antybiełaruski prajekt antybiełaruskich dziejačaŭ. Heta nijakaja nie buržuaznaja respublika, nie nacyjanalnaja forma biełaruskaj dziaržaŭnaści. Heta było faktyčna maryjanietkavaje ŭtvareńnie, jakoje, na dumku jaho inicyjataraŭ, pavinna było być instrumientam palityki Zachadu suprać Rasiei». 

Naprykancy Leŭ Kryštapovič raić, na čym musić hruntavacca sapraŭdnaja historyja biełaruskaj dziaržaŭnaści: «Ciažki šlach farmiravańnia biełaruskaj subjektnaści ŭ ramkach ahulnaruskaj historyi i Ruskaha śvietu, razumieńnia taho, što biełaruskaja historyja — heta historyja ahulnaruskaj narodnaj samaśviadomaści i nieabchodna vykładać u historyi biełaruskaha naroda, a nie zajmacca hrafamanstvam na temu nibyta novaj kancepcyi i novaha kursu historyi biełaruskaj dziaržaŭnaści».

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0