Na petitions.by raspačaty zbor podpisaŭ za nadańnie Śviatłanie Aleksijevič zvańnia Hieroja Biełarusi
U Miensku prezentavali niekamercyjnuju veb-platformu «Zručny horad» petitions.by. Tut možna stvarać i źbirać podpisy pad zvarotami ŭ dziaržaŭnyja orhany pa samych prablemnych pytańniach. Adna ź pieršych petycyjaŭ, źmieščanych na sajcie, — zvarot da Ministerstva kultury z prośbaj nadać zvańnie Hieroja Biełarusi pieršaj u krainie laŭreatcy Nobeleŭskaj premii Śviatłanie Aleksijevič.
Zasnavalnik petitions.by, jakaja na lakalnym uzroŭni praciahvaje tradycyi hlabalnaj platformy change.org, — Uładzimier Kavałkin nieabchodnaść takoj placoŭki tłumačyć «biezdańniu», jakaja ŭtvaryłasia pamiž narodam i ŭładaj:
«Spadziavacca na čynoŭnikaŭ, jakija pavodle aznačeńnia musiać kłapacicca pra kamfortnaje i zručnaje žyćcio dla hramadzianaŭ, u absalutnaj balšyni vypadkaŭ nie davodzicca», — ličyć Uładzimier Kavałkin. Pry hetym jon kaža, što nia varta čakać, kali niechta z vertykalščykaŭ sam zaŭvažyć i vyrašyć niejkuju prablemu — treba adrazu ž rabić jaje zdabytkam hałosnaści.
Ciapier na veb-platformie źmieščana paŭtara dziasiatka petycyjaŭ: ad zabarony na načny prodaž alkaholu da «biełarusizacyi» pavietranych varotaŭ krainy — Nacyjanalnaha aeraportu. Surazmoŭca nie sumniajecca: razam z raskrutkaj resursu tematyčnaje koła prablemaŭ budzie imkliva pašyracca:
«Pieršy etap — heta «cichi zapusk», kali my z pradstaŭnikami hramadzianskaj supolnaści, NDA stvarali petycyi i testavali ich užyvuju. Druhi etap — toje, što adbyvajecca ciapier, to bok aficyjny, medyjny start prajektu. Da hetaha momantu my pastaralisia sabrać niekatoruju kolkaść petycyjaŭ, kab čałaviek, jaki pačytaje pra naš sajt, moh nia prosta zajści i ŭbačyć pustyja staronki, a adrazu ž padpisacca pad niejkimi idejami, paralelna dumajučy pra svaje. Heta instrument, jaki nie vyklučaje ŭsie inšyja, jakija my vykarystoŭvali dahetul. Ale jon dapamahaje sabrać bolš podpisaŭ i vyjści na pryncypova novy ŭzrovień. Bo kali fizyčna na zbor, umoŭna kažučy, 250 podpisaŭ vy patracicie try dni, to, zakinuŭšy na naš sajt i zapościŭšy heta ŭ Fejsbuku, Tvitery, «Ukantakcie», hetyja hałasy realna sabrać za paŭhadziny».
Adzin z samych rezanansnych zvarotaŭ na petitions.by źmiaściŭ hramadzki aktyvist, aŭtar šerahu hučnych petycyjaŭ Uładź Staškievič. Jon inicyjavaŭ zbor podpisaŭ na adras Ministerstva kultury, kab jano chadajničała ab nadańni pieršamu biełaruskamu laŭreatu Nobeleŭskaj premii Śviatłanie Aleksijevič najvyšejšaj dziaržaŭnaj adznaki — Hieroja Biełarusi:
«Zvarot zapuščany kala sutak tamu, pad im užo 24 podpisy. I heta pry tym, što sam pa sabie resurs zusim mała viadomy, jon jašče nia byŭ «razreklamavany» ŭ ŚMI, chutčej, dziejničaje ŭ režymie testavańnia. Niahledziačy na heta, užo ŭdałosia sabrać dastatkovuju kolkaść podpisaŭ pad hetaj petycyjaj i dźviuma inšymi, jakija taksama padrychtavaŭ ja».
Uładź Staškievič kaža, što nia źviazvaŭsia sa Śviatłanaj Aleksijevič, kab daviedacca, jak jana sama stavicca da padobnaj inicyjatyvy. Ale jon pierakanany, što heta akurat toj vypadak, kali vyraznuju pazycyju pavinna akreślić najpierš hramadztva:
«Pierakanany, što takaja inicyjatyva pavinna iści źnizu, ad biełaruskaha naroda. Asabista ja liču (i šmat chto mianie padtrymlivaje), što čałaviek, jaki prynios Biełarusi pieršuju ŭ jaje historyi Nobeleŭskuju premiju, varty taho, kab atrymać najvyšejšaje hanarovaje zvańnie. Da soramu, u Śviatłany Aleksijevič na dadzieny momant niama nivodnaj vysokaj uznaharody ci premii ad rodnaj krainy».
Niahledziačy na toje, što ŭ medyjnaj prastory platforma petitions.by pačała pracavać tolki siońnia, a dahetul karotki čas funkcyjanavała ŭ testavym režymie, arhanizatary ŭžo śviatkujuć pieršuju pieramohu. Jak raskazaŭ kaardynatar prajektaŭ Mienskaha rovarnaha tavarystva Pavał Harbunoŭ, udałosia raźviarnuć na svoj bok ažno cełuju Biełaruskuju čyhunku:
«Užo jość udały prykład vykarystańnia platformy — my atrymali stanoŭčy adkaz na skarhu ŭ Biełaruskuju čyhunku. Našaha aktyvista niapravilna aštrafavali ŭ ciahniku za pieravoz rovara, jon źviarnuŭsia da nas, my dapamahli skłaści skarhu. Praź platformu zvarot pajšoŭ da adrasata, nieŭzabavie atrymali adkaz: inspektar sapraŭdy nia mieŭ racyi, vypisaŭšy štraf. Viarnuli ravarystu hrošy. Dla nas heta stała svojeasablivaj apornaj rečču, bo ŭ takoj ža sytuacyi, kali revizor vystaŭlaŭ niepravamiernyja patrabavańni płacić za rovar, chłopiec prosta adkryŭ sajt i pakazaŭ — voś adkaz vašaha viedamstva. Kantralor adrazu ž adstaŭ».
Zasnavalnik petitions.by, kiraŭnik prajektu «Košt uradu» Ŭładzimier Kavałkin udakładniaje, što veb-partał stvaraje ŭmovy dla kaardynacyi dziejańniaŭ, dapamahaje aktyvistam i prosta nieabyjakavym biełarusam u praviadzieńni hramadzkich kampanijaŭ. Pakul praca budzie skancentravanaja pieravažna ŭ Miensku, ale jość spadziavańnie na dałučeńnie rehijonaŭ, dzie prablemaŭ nia mieniej, čym u stalicy. U kamandzie pracuje prafesijny juryst, jaki dapamoža pravilna aformić tekst elektronnaha zvarotu.
Jak śviedčać dadzienyja Aperatyŭna-analityčnaha centru, tolki 11,5% respandentaŭ vykarystoŭvajuć elektronnuju poštu dla zvarotu ŭ dziaržaŭnyja orhany. Z ulikam bolš jak 70-pracentnaha praniknieńnia internetu ŭ Biełarusi patencyjał padobnaj formy vialiki.
Kamientary