Нацбанк раней казаў пра рызыку дэвальвацыі — у тым ліку праз тое, што насельніцтва і бізнэс бяруць шмат крэдытаў. Эксперты таксама папярэджваюць аб небяспецы перагрэтай эканомікі. «Наша Ніва» спытала ў эканаміста, чаго чакаць.
Дэвальвацыя адбываецца і цяпер
Эксперт BEROC Анастасія Лузгіна лічыць, што чакаць рэзкай дэвальвацыі беларускага рубля бліжэйшым часам не варта.
«Дэвальвацыя і цяпер адбываецца — калі рубель знізіўся на долю адсотка. Але ўсіх палохае не плаўнае і малазначнае змяненне курсу, а калі дэвальвацыя паскараецца. У сённяшняй сітуацыі мы бачым, што курс можа змяніцца як у бок умацавання, так і ў бок зніжэння».
Праблемнай жа з'яўляецца сітуацыя, калі дэвальвацыя паскараецца ці мае пастаянны характар. Гэтага цяпер няма.
Рэзкую дэвальвацыю выклікаюць унутраныя праблемы ў эканоміцы ці сур'ёзныя вонкавыя фактары.
«Напрыклад, дэвальвацыя 2022 года была звязаная з дынамікай курсу расійскага рубля. Яна не мела ўнутрыэканамічных перадумоваў, таму разгортвалася як у адзін, так і ў другі бок», — тлумачыць эксперт.
У той жа час, калі ў эканоміцы разбалансіроўка, дэвальвацыя забяспечвае пераход рынку ў новы раўнаважны стан.
Што можа прывесці да падзення рубля?
На думку Лузгіной, асноўны фактар, які можа справакаваць паскарэнне дэвальвацыі, — гэта пагаршэнне сальда па знешнім гандлі.
«Калі паглядзець на даныя за сакавік, то ў нас расце адмоўнае сальда гандлёвага балансу перш за ўсё па таварах. Па выніках студзеня-лютага агульнае сальда па таварах і паслугах складала 23 мільёны. Калі маюцца такія невялікія станоўчыя паказчыкі па сальда, то ўзнікае рызыка прыйсці да адмоўных паказчыкаў.
У выпадку, калі па выніках года краіна выйдзе на адмоўны гандлёвы баланс, то атрымаецца, што прыток валюты ў краіну будзем меншым, чым яе трата.
У такім выпадку валюта будзе ў дэфіцыце, і курс беларускага рубля да даляра пачне зніжацца. Такая рызыка ёсць, але пакуль сітуацыя на рынку спакойная. З пачатку года беларускі рубель да даляра знізіўся на 1,75%, да расійскага рубля ўмацаваўся на 0,12%, агулам да валютнага кошыка зніжэнне з пачатку года склала менш за 0,5%. Летась было 0,35%».
Па выніках года мы будзем назіраць зніжэнне курсу беларускага рубля да даляра.
Такі прагноз супадае з тым, што мы назіраем цягам некалькіх апошніх гадоў. Напрыклад, пяць гадоў таму даляр каштаваў 2,1 рубля, вясной 2020 года — каля 2,4 рубля, а перад пачаткам вайны — каля 2,6.
Нацбанк зрабіў працу над памылкамі
«З прыходам Калаура Нацбанк змяніў падыход да вызначэння курсу беларускага рубля. У нас ужо на працягу 8 гадоў ідзе рынкавае курсаўтварэнне. Была праведзеная праца над памылкамі, цяпер Нацбанк не ўтрымлівае курс рубля, як гэта было да 2015 года, таму рэзкай дэвальвацыі чакаць не варта», — лічыць эксперт.
Падводзячы вынік, Анастасія Лузгіна адзначае, што для сапраўды рэзкай дэвальвацыі беларускага рубля павінны адбыцца якія-небудзь экстраардынарныя падзеі, як, напрыклад, пачатак поўнамаштабнай вайны ва Украіне. Аднак нават у дадзеным выпадку не варта блытаць зніжэнне курсу беларускага рубля да ўсіх асноўных валют з-за ўнутраных эканамічных праблем і паскоранае зніжэнне да некаторых валют (у 2022 годзе — да даляра і еўра) з-за ўплыву сітуацыі на расійскім валютным рынку.
Цяпер чытаюць
Затрымалі чарговага чалавека года Віцебшчыны, дэпутата Віцебскага аблсавета Дзмітрыя Калягу5
Затрымалі чарговага чалавека года Віцебшчыны, дэпутата Віцебскага аблсавета Дзмітрыя Калягу
«Дзіма, мой мікраскоп за паўмільёна еўра стаіць у тваёй клініцы. Абсталяванне скраў ты». Заснавальнік «Новага зроку» расказаў пра адносіны з сям'ёй Абельскіх1919
«Дзіма, мой мікраскоп за паўмільёна еўра стаіць у тваёй клініцы. Абсталяванне скраў ты». Заснавальнік «Новага зроку» расказаў пра адносіны з сям'ёй Абельскіх19
«Да лейтэнанта прыехала маладая жонка, пабачыла, што адбываецца ў зоне, і застрэлілася». Выйшла заключная частка ўспамінаў Рыгора Бярозкіна пра ГУЛАГ і савецкі Мінск1818
Каментары
Але такія эканамісты, як маюць стырно кіраваньня нацбанкамі-цэнтрабанкамі з пярэпалаху, сапраўды, абрынаюць курс нацыянальных фіятных недавалютаў. Гэта праўда.
І апроч таго заўважу: цэнтрабанкі, фіят, цэнзура банкавасьці delenda est
/
\
/