Navukoŭcy znajšli płanietu, jakaja krucicca vakoł svajoj zorki «nie ŭ toj bok». Jak takoje mahčyma?

U čylijskaj absiervatoryi Ła-Silja astranomy z dapamohaj 3,6‑mietrovaha teleskopa vyvučali płanietnuju sistemu vakoł ćmianaha čyrvonaha karlika GJ 3090. Za 23 hadziny nazirańniaŭ śpiecyjalnyja prybory zafiksavali dziesiać prachodžańniaŭ ekzapłaniety pa dysku zorki.

Jak piša Live Science, analiz hetych prachodžańniaŭ vyjaviŭ anamaliju: novaadkrytaja płanieta GJ 3090 b abaračajecca vakoł svajho śviaciła ŭ zvarotnym kirunku, niby humavaja kačka, što ruchajecca suprać viru.

Hetaja znachodka źbiantežyła navukoŭcaŭ, bo supiarečyć bazavym zakonam farmavańnia płanietnych sistem. Zvyčajna zorka i jaje spadarožniki ŭtvarajucca z adzinaha hazapyłavoha protapłanietnaha dyska i tamu kruciacca ŭ adzin i toj ža bok.

Kab paśla źmianić kirunak ruchu płaniety, patrebnaje mocnaje ŭździejańnie. Astranomam užo viadomyja ekzapłaniety z padobnymi retrahradnymi arbitami. Časta ich źjaŭleńnie tłumačajuć hravitacyjnym upłyvam inšych masiŭnych abjektaŭ, jakija z časam mohuć mocna źmianić arbity susiednich płaniet.

Ale z GJ 3090 b hetaje tłumačeńnie nie spracoŭvaje. Jaje zorka naležyć da M-karlikaŭ. Heta nievialikija, adnosna chałodnyja i ćmianyja zorki. Pry hetym jany składajuć kala troch čverciaŭ usich zorak Mlečnaha šlachu, tamu takija sistemy asabliva cikaviać daśledčykaŭ.

Vakoł GJ 3090 kruciacca dźvie, a mahčyma, try płaniety, mienšyja za Nieptun. Usie jany znachodziacca vielmi blizka da zorki i robiać poŭny abarot mienš čym za 16 dzion. GJ 3090 b raźmieščanaja najbližej i ablataje zorku ŭsiaho za 2,9 dnia. I mienavita jana adna ruchajecca pa nastolki niezvyčajnaj arbicie.

U čym pryčyna?

Spačatku navukoŭcy šukali ŭ sistemie masiŭnuju płanietu abo schavanuju druhuju zorku, hravitacyja jakoj mahła b kaliści źmianić arbitu GJ 3090 b. Ale ničoha padychodziačaha nie znajšli.

Da taho ž takoje tłumačeńnie drenna stasujecca z budovaj samoj sistemy. GJ 3090 b znachodzicca najbližej da zorki, tady jak bolš addalenyja płaniety nie majuć takich mocna nachilenych arbit. Kali b pryčynaj było mahutnaje hravitacyjnaje ŭździejańnie zvonku, jano, jak miarkujuć daśledčyki, pavinna było macniej zakranuć jakraz bolš dalokija płaniety.

Pavialičyć

U vyniku navukoŭcy vyłučyli novuju hipotezu. Mahčyma, GJ 3090 b nichto nie «pieravaročvaŭ» užo paśla jaje ŭtvareńnia. Jana mahła adrazu sfarmavacca na takoj arbicie.

Na rańnim etapie isnavańnia sistemy ŭ jaje mahła trapić vialikaja kolkaść hazu i pyłu zvonku. Heta rečyva mahło ŭtvaryć vakoł zorki druhi dysk, aryjentavany pad inšym vuhłom adnosna pieršapačatkovaha. U hetym novym dysku i mahła sfarmavacca GJ 3090 b.

Pry hetym masy rečyva, ź jakoha ŭźnikli ŭnutranyja płaniety, było niedastatkova, kab prymusić samu zorku źmianić kirunak viarčeńnia. U vyniku zorka zachavała raniejšuju aryjentacyju, a adna z płaniet apynułasia na amal pieraviernutaj adnosna jaje arbicie.

Pakul heta tolki adno z mahčymych tłumačeńniaŭ. Ale kali takaja hipoteza pravilnaja, historyja farmiravańnia niekatorych płanietnych sistem moža być značna składaniejšaj, čym zvyčajnaja schiema z adnym dyskam hazu i pyłu.

• 4
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0