Kala płoščy Banhałor u Minsku vyras jašče adzin zvyšsakretny abjekt
Letaś na hramadskaje abmierkavańnie vynosiŭsia prajekt, pavodle jakoha ŭ parku Družby narodaŭ vyraście Rasijski centr navuki i kultury. Ale nichto nie zaŭvažyŭ, jak pobač na 12 hiektarach vyras sakretny kompleks ź ciram, dla prykryćcia jakoha abmierkavańnie i było zadumana.

Terytoryja ŭ miežach vulic Maksima Bahdanoviča, Arłoŭskaj, Lilii Karastajanavaj i Niakrasava histaryčna źjaŭlałasia centram biełaruskaj ahranamičnaj navuki. U 1911 hodzie Minskaje hubiernskaje ziemstva zasnavała tut Minskuju bałotnuju doślednuju stancyju. Ustanova raźmiaščałasia na masivie Kamaroŭskaha bałota płoščaj zvyš 200 hiektaraŭ i stała pieršaj u Rasijskaj impieryi bazaj pa vyvučeńni i asvajeńni bałot. U 1930 hodzie na jaje asnovie byŭ stvorany Biełaruski navukova-daśledčy instytut mielijaracyi i vodnaj haspadarki. Častka asušanych doślednych paloŭ u 1978 hodzie była pieratvorana ŭ park Družby narodaŭ. U jaho ŭdavałasia terytoryja na rahu vulic Niakrasava i Bahdanoviča, jakaja dziesiacihodździami funkcyjanavała jak navukova-vytvorčaja baza instytuta — tam raźmiaščalisia ciaplicy, hadavalniki i doślednyja dzialanki. U 2021—2022 hadach hetyja pabudovy byli całkam źniesienyja.

U sakaviku 2025 hoda administracyja Savieckaha rajona Minska vyniesła na hramadskaje abmierkavańnie prajekt detalnaha płanavańnia (PDP) vyzvalenaj terytoryi. Horadabudaŭniki prapanoŭvali prakłaści novyja vulicy, padzialiŭšy terytoryju na kvartały šmatfunkcyjanalnaj hramadskaj zabudovy (O1 na płanie). Zvyčajna pad hetym razumiejucca administracyjnyja budynki, biznes-centry, handlova-zabaŭlalnyja kompleksy, kulturna-aśvietnickija ŭstanovy dy abjekty hramadskaha charčavańnia.

Padčas abmierkavańnia žychary horada nakiravali kamisii patrabavańnie zachavać zialonuju zonu na miescy byłych ciaplic Instytuta mielijaracyi i dałučyć jaje da terytoryi parku Družby narodaŭ, vykazvalisia suprać budaŭnictva Rasijskaha centra navuki i kultury na placoŭcy, jakaja ščylna pakrytaja darosłymi drevami.
Kamisija adchiliła zaŭvahi, arhumientavaŭšy vydzialeńnie 17‑ha kvartała pad budaŭnictva rasijskaha centra tym, što skryžavańnie kala płoščy Banhałor, asabliva paśla ŭviadzieńnia novaj stancyi mietro, źjaŭlajecca adkaznaj zonaj z pavyšanaj značnaściu.


Prajekt detalnaha płanavańnia byŭ pryniaty, ale tak nikoli i nie byŭ zaćvierdžany. Užo ŭ mai 2025 hoda terytoryja nierealizavanych kvartałaŭ z 25‑ha pa 29‑ty (usioj vyzvalenaj terytoryi za vyniatkam toj, što była addadziena pad rasijski centr) płoščaj 12,38 hiektara była vyłučana ŭ kadastry ŭ asobny ŭčastak «dla raźmiaščeńnia abjektaŭ inšaha pryznačeńnia» pa adrasie Niakrasava, 51S. Siońnia na zakrytaj terytoryi vyraśli ŭžo čatyry budynki sakretnaha kompleksu.
Jak pakazaŭ analiz tendarnaj dakumientacyi i prajektnych čarciažoŭ, novy abjekt fihuruje z prajektnym šyfram 10.23. Apošniaja ličba ŭ šyfry aznačaje hod zaklučeńnia dahavora na prajektavańnie — 2023. Tam ža možna adšukać, što Dziaržbudekśpiertyza pa h. Minsku vydała stanoŭčaje zaklučeńnie № 780-15/24 pa ŭžo sprajektavanym abjekcie 27 listapada 2024 hoda.
Heta značyć, što prajektavańnie pačałosia zadoŭha da hramadskaha abmierkavańnia, jakoje było zaviedama falšyvym i słužyła vyklučna dla adciahnieńnia ŭvahi hramadskaści.
Jak chavajuć sakretnuju budoŭlu
Budaŭnictva kompleksu daručana Budtrestu № 4 i jaho filijałam — budaŭničym upraŭleńniam № 13 i № 10, a taksama ŭpraŭleńniu miechanizacyi № 208. Kab paźbiehnuć lišniaj uvahi, na partale dziaržaŭnych zakupak pracedury pa zabieśpiačeńni budoŭli materyjałami raźmiaščalisia pad biezabličnaj farmuloŭkaj «Abjekt budaŭnictva ŭ h. Minsku» — taki abjekt niemahčyma adšukać ubudavanym pošukam, bo jon vykarystoŭvaje słovy, jakija ŭvachodziać u apisańnie luboha abjekta, jaki budujecca ŭ stalicy.
Tolki ŭ asobnych dakumientach źjaŭlajecca ŭdakładnieńnie — «vuł. Bahdanoviča, 153A». Hety adras nie adpaviadaje adrasu ŭčastka, a naležyć nievialikamu budynku, jaki byŭ źniesieny na jaho terytoryi. Zhodna z tendarnaj dakumientacyjaj, finansavańnie sakretnaj budoŭli ažyćciaŭlajecca za košt srodkaŭ miascovaha biudžetu horada Minska, a taksama ŭłasnych srodkaŭ zakazčyka.
Dadaje błytaniny i toje, što, niahledziačy na raźmiaščeńnie abjekta na terytoryi Savieckaha rajona Minska, aficyjnym zakazčykam budaŭnictva značycca Upraŭleńnie kapitalnaha budaŭnictva Zavodskaha rajona h. Minska. Zrešty, heta ŭžo nie pieršy raz, kali hetaja struktura źjaŭlajecca na važnych budoŭlach pa-za miežami svajoj tytulnaj jurysdykcyi.

Miery sakretnaści byli ŭstanoŭleny taksama dla subpadradčykaŭ. U dahavorach prapisana, što kateharyčna zabaronieny dopusk na budaŭničuju placoŭku lubych asob, jakija nie źjaŭlajucca rabotnikami padradčyka. Asobna prapisana zabarona na praviadzieńnie fota– i videazdymki, demanstracyju elemientaŭ budynka trecim asobam, a taksama na pieradaču płanaŭ, čarciažoŭ i luboj infarmacyi pra funkcyjanalnaje pryznačeńnie pamiaškańniaŭ.
Usie rašeńni ŭzhadnialisia z hałoŭnym architektaram prajekta Fiodaram Haroškam. Ale jaho miesca pracy nie ŭkazvałasia, nielha jaje vyznačyć i pa adkrytych bazach. Na redkich skanach prajektnych čarciažoŭ štampy, dzie ŭkazvajucca danyja pra raspracoŭščykaŭ prajekta, ź mierkavańniaŭ sakretnaści, byli zakładzieny biełaj papieraj.
Adnak my adšukali niekalki vypadkaŭ, kali heta było zroblena nieachajna i, paraŭnaŭšy proźviščy z adkrytymi krynicami, vyśvietlili, što hienieralnym prajekciroŭščykam byŭ instytut «Vajenprajekt», jaki znachodzicca ŭ padparadkavańni Ministerstva abarony Biełarusi.
Hałoŭny korpus
Hałoŭny budynak kompleksu prachodzić u kaštarysach jak «abjekt M», ale ŭ tendarnaj dakumientacyi jak «korpus MFK», što možna rasšyfravać jak mnohafunkcyjanalny korpus.
Jon maje składanuju simietryčnuju kanfihuracyju, jakaja ŭ płanie nahadvaje litaru Ž. Centralny ŭvachod na hałoŭnym fasadzie vyłučany paradnym porcikam, dzie masiŭny stalovy kazyrok ź zienitnym lichtarom abapirajecca na bakavyja piłony. Hety fasad fłankirujuć simietryčnyja bakavyja kryły, jakija sastupajuć asnoŭnamu abjomu pa vyšyni. Z zadniaha boku budynka, naadvarot, vystupajuć try adnolkavyja pa pamiery kryły, abjadnanyja ahulnym uzroŭniem dachu z centralnaj častkaj. Korpus maje paŭnavartasny padvalny pavierch (na adznacy -3,300), try zvyčajnyja nadziemnyja pavierchi i čaćviorty techničny.


Ahułam na padziemnym paviersie raźmiaščajecca jak minimum 66 asobnych pamiaškańniaŭ. Prajekt patrabuje abstalavać 30 ź ich dźviaryma z prystasavańniami dla apiačatvańnia maścičnymi piačatkami i paličkami dla datčykaŭ achoŭnaj sihnalizacyi.
Tam ža raźmiaščajecca strałkovy cir, padłoha i ścieny jakoha pakryvajucca śpiecyjalnymi plitami «Rezipoł». Jany raźličany na pahłynańnie rykašetu ad bajavych pistaletnych patronaŭ kalibru 9ch19 milimietraŭ «Parabiełum». Na tym ža paviersie znachodzicca pamiaškańnie, ścieny jakoha pa pierymietry ŭzmocnieny sietkaj z masiŭnaha prutka taŭščynioj 8 milimietraŭ. Takija miery prymajucca vyklučna dla śpiecschoviščaŭ abo pakojaŭ dla zachoŭvańnia bajavoj zbroi.

Dakładna možna vyznačyć, što levaje kryło na hałoŭnym fasadzie zajmaje spartyŭnaja zała z habarytami 30,5 na 15 mietraŭ i ahulnaj płoščaj zvyš 450 kvadratnych mietraŭ. Kab upisać niestandartny pa vyšyni abjom spartyŭnaj zały, jaje padłohu zahłybili da adznaki -1,500. Zała naŭprost źviazanaja ź pieršym paviercham asnoŭnaha abjomu, dzie znachodziacca raździavałki i dušavyja, a taksama maje antresol z vychadam na druhi pavierch.
Varta adznačyć, što ŭ dakumientacyi zhadvajucca adrazu dźvie spartyŭnyja zały — pamiaškańni 1142 i 1143. Pry hetym u inšaj śpiecyfikacyi pamiaškańnie 1142 apisvajecca ŭžo jak basiejn. Mahčyma, da jaho prymykaje i parylnia, jakaja taksama fihuruje ŭ śpisach azdableńnia.

Pradstaŭničaja častka budynka azdoblena darahimi materyjałami. Viestybiul pieršaha paviercha źviazany ź viestybiulem druhoha paradnaj leśvicaj. Paśla nievialikaha zaprašalnaha marša jana razychodzicca ŭ baki, prykładna hetak ža, jak u Nacyjanalnym mastackim muziei. Tolki zamiest balustrad tut zmanciravany šklanyja aharodžy sa śvietła-zialonaha maciravanaha škła. Paradnyja leśvicy i viestybiuli vykładzienyja plitami z naturalnaha hranitu i marmuru. Na stolach zmanciravany rašotčatyja padviesnyja kanstrukcyi «Hryljata». U kabinietach kiraŭnictva kładziecca parkietnaja doška, u rabočych pakojach supracoŭnikaŭ — kamiercyjnaje dyvanovaje pakryćcio (dyvanlit, rusk. kovrolin).
Na trecim paviersie ŭ centralnym dvarovym kryle raźmiaścicca vialikaja aktavaja zała amfiteatralnaha typu płoščaj kala 330 kvadratnych mietraŭ. Taksama ŭ budynku praduhledžana asobnaja kanfierenc-zała.
Fasady korpusa, miarkujučy pa frahmientach płana, buduć vyrašany ŭ vyhladzie vientylavanych sistem z abjomnymi mietaličnymi panelami ŭ vyhladzie zubcoŭ i žołabapadobnych elemientaŭ.
Kantrolna-prapuskny punkt

Dostup na terytoryju kompleksu budzie ažyćciaŭlacca praz asobny kapitalny budynak — kantrolna-prapuskny punkt (u dakumientacyi prachodzić jak «Abjekt K»). Nievialiki budynak ahulnaj płoščaj kala 170 kvadratnych mietraŭ uźviedzieny z boku vulicy Bahdanoviča sa značnym vodstupam ad čyrvonaj linii vulicy. Heta adziny abjekt kompleksu, čyja płaniroŭka viadomaja. Nabor pamiaškańniaŭ tut standartny: pakoj dahladu hramadzian, pakoi dziažurnaha pa KPP i pryjomu naviedvalnikaŭ, taksama ŭnutry praduhledžany pakoi adpačynku i pryjomu ježy dla piersanału, aparatnaja, elektraščytavaja.

Pry paraŭnańni spadarožnikavych zdymkaŭ roznaha času, možna zaŭvažyć, što na poŭnač ad KPP u katłavanie byli zalityja padmurki niejkaha zbudavańnia, jakoje ciapier zasypana ziamloj. Na apošnich zdymkach taksama ŭžo bačnaja aharodža, uźviedzienaja pa pierymietry kompleksu.
Abjekty P i HN

Najbolš składanymi dla identyfikacyi źjaŭlajucca dva budynki pramysłovaha vyhladu, raźmieščanyja za hałoŭnym šmatfunkcyjanalnym korpusam. Ich litarnyja abaznačeńni — «Abjekt P» i «Abjekt HN» — nie paddajucca adnaznačnaj rasšyfroŭcy bieź viedańnia dakładnaha funkcyjanalnaha pryznačeńnia, a ŭ dastupnaj dakumientacyi pra ich utrymlivajecca minimum infarmacyi.

Najbolš imavierna, «Abjektam HN» źjaŭlajecca budynak, jaki raściahnuŭsia ŭzdoŭž zadniaha fasada hałoŭnaha korpusa. U dakumientacyi siarod pamieraŭ prajomaŭ paznačany habaryty 4200×4500 mm i 4200×3200 mm, što adpaviadaje pramysłovym siekcyjnym varotam. Bolšyja ź ich zdolnyja prapuskać bujnatanažny hruzavy transpart i fury, mienšyja — siarednietanažnyja mikraaŭtobusy i lehkavyja aŭtamabili. Na spadarožnikavych zdymkach na adnym z fasadaŭ hetaha budynka bačny rad prynamsi z 13 takich varot.
U kaštarysach korpusa taksama zhadvajucca administracyjna-bytavy błok i stancyja techničnaha absłuhoŭvańnia (STA). Najaŭnaść unutry myječnaj paćviardžajecca asobnym patrabavańniem abstalavać jaje vilhacietryvałymi varotami.

Mietadam vyklučeńnia «Abjektam P» (u asobnych tendarach paznačajecca abrevijaturaj «PP») možna ličyć samy dalni korpus. Z prajektnaj dakumientacyi nijakaj dadatkovaj infarmacyi pra jaho zdabyć nie atrymałasia. Adzinaja vizualnaja admietnaść — najaŭnaść z padoŭžanaha dvarovaha boku hrabionki z kanstrukcyjami, jakija dzielać prastoru na adkrytyja vuzkija jačejki pamieram kala 2ch8 mietraŭ. Hetyja jačejki aryjentavanyja na zaasfaltavanuju placoŭku.
Pobač znachodzicca placoŭka z troch masiŭnych bietonnych plit pamieram kala 15ch15 mietraŭ kožnaja z asfaltavanym abjezdam vakoł ich. Padobnyja ŭmacavanyja asnovy zvyčajna vykarystoŭvajucca abo dla adkrytaha zachoŭvańnia ciažkich hruzaŭ, abo dla raźmiaščeńnia vajskovaj i inšaj śpiecyjalnaj techniki, dla jakoj asfaltavaje pakryćcio nie pasuje.
Budaŭničy bum dla siłavych struktur
Uźviadzieńnie maštabnaha siłavoha kompleksu źjaŭlajecca nie adzinkavym vypadkam, a častkaj šyrokaj kampanii pa pašyreńni infrastruktury siłavych viedamstvaŭ u Minsku. Na praciahu apošnich hadoŭ u stalicy fiksujecca ceły šerah bujnych budoŭlaŭ dla patreb siłavoha błoka, jakija jadnaje sakretnaść z poŭnym ihnaravańniem normaŭ i zakanadaŭstva.
Identyčny padychod byŭ vykarystany pry budaŭnictvie novaha korpusa Akademii nacyjanalnaj biaśpieki KDB na Załatoj Horcy. Šmatpaviarchovy budynak byŭ uźviedzieny niepasredna na terytoryi histaryčnych katalickich mohiłak. Dziela hetaha abjekta ŭłady praihnaravali zaćvierdžany Ministerstvam kultury prajekt zon achovy i zakon ab pachavalnaj spravie.
Jašče adzin sakretny hmach vyras na vulicy Majakoŭskaha naŭprost pierad histaryčnym budynkam droždžava-vinakurnaha zavoda Jaŭstafija Lubanskaha 1903 hoda pabudovy. Novy piacipaviarchovy kompleks całkam zakryŭ saboj pomnik architektury i skasavaŭ jaho achoŭnyja zony. Analiz prajektnaj dakumientacyi pakazaŭ, što tam taksama ŭzvodzicca abjekt dla siłavikoŭ, unutry jakoha zaprajektavanyja 50‑mietrovaja strałkovaja halereja, kabiniety dla dopytaŭ, pakoj z palihrafam i asobnaja adnapaviarchovaja prybudova dla źniščeńnia dakumientaŭ.
Paralelna z hetym u pramysłovaj zonie Ściapianki idzie budaŭnictva novaha kompleksu dla Centra izalacyi pravaparušalnikaŭ. Na vulicy Karvata pad vyhladam rekanstrukcyi staroj kazarmy stvorany novy izalatar z raźlikovaj umiaščalnaściu da 230 čałaviek i bolš žorstkimi ŭmovami ŭtrymańnia.
Usie zhadanyja abjekty ŭzvodziacca za košt srodkaŭ dziaržaŭnaha i miascovych biudžetaŭ, a ich finansavańnie vyličajecca dziasiatkami miljonaŭ rubloŭ.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆJak budzie vyhladać Akademija KDB, jakuju budujuć na Załatahorskich mohiłkach
Akademiju KDB budujuć prosta na Załatahorskich mohiłkach. Ź ziamli dastajuć pareštki minčukoŭ, jakich tut chavali sotni hadoŭ
Hihancki katłavan zamiest mahił. Voś jak vyhladaje budoŭla Akademii KDB na Załatoj Horcy
Vinakurniu Lubanskaha ŭ Minsku zakryŭ sakretny hmach, dzie zaprajektavanyja kabiniety dla dopytaŭ i pamiaškańnie dla spalvańnia dakumientaŭ
U Minsku budujuć novaje «Akreścina» ŭ hłuchoj pramzonie. A što budzie sa starym?
Kamientary