Na Paŭnočnych mohiłkach u Minsku adkryli pomnik akademiku Radzimu Hareckamu FOTAFAKT

Na ŭračystaje adkryćcio pomnika sabralisia kala 40 čałaviek. Jaho aŭtar — viadomy skulptar Ihar Zasimovič, u asnovie — vałun z Brasłaŭskaha kraju.

Radzim Harecki pražyŭ vielmi doŭhaje, 96‑hadovaje žyćcio, na praciahu jakoha zaŭsiody imknuŭsia słužyć svajoj radzimie i svajmu narodu, choć volaj losu niekalki dziesiacihodździaŭ byŭ vymušany pravieści za miežami baćkaŭščyny.

Naradziŭsia Radzim Harecki 7 śniežnia 1928 hoda ŭ Miensku, u siamji Haŭryły Hareckaha, adnaho z zasnavalnikaŭ i pieršych pravadziejnych členaŭ Biełaruskaj akademii navuk, i Łarysy Hareckaj (u dziavoctvie Parfianovič). Jon plamieńnik Maksima Hareckaha, biełaruskaha piśmieńnika.

Z-za represij suprać siamji Radzim pravioŭ dziacinstva ŭ Rasii, dzie ŭ 1952 hodzie skončyŭ Maskoŭski naftavy instytut i paśla bolš za 20 hadoŭ adpracavaŭ u Hieałahičnym instytucie AN SSSR. Tolki ŭ 1971 hodzie jon viarnuŭsia na radzimu, dzie z 1977 pa 1993 hod uznačalvaŭ Instytut hieachimii i hieafiziki, u 1992‑1997 hadach byŭ vice-prezidentam Akademii navuk Biełarusi.

Radzim Harecki staŭ adnym z zasnavalnikaŭ sučasnaj biełaruskaj škoły tektoniki, jaho daśledavańni dapamahli adkryć šmatlikija radoviščy karysnych vykapniaŭ, za što jon byŭ ušanavany Dziaržaŭnymi premijami SSSR i Biełarusi.

Akramia navuki, jon aktyŭna zajmaŭsia hramadskaj dziejnaściu, uznačalvaŭ Zhurtavańnie biełarusaŭ śvietu «Baćkaŭščyna» i napisaŭ šerah mastacka-dakumientalnych knih pra historyju svajho rodu i represavanuju biełaruskuju intelihiencyju. U knizie «Achviaruju svaim «ja»… (Maksim i Haŭryła Hareckija)» (1998) Radzim Harecki apisaŭ trahičny los svaich blizkich.

Jon usimi siłami padtrymaŭ ruch za niezaležnaść Biełarusi i dapamahaŭ stanaŭleńniu hramadzianskaj supolnaści Biełarusi. Z 1993 hoda jon staŭ prezidentam Zhurtavańnia biełarusaŭ śvietu «Baćkaŭščyna».

Radzim Harecki dažyŭ da pratestaŭ 2020 hoda i źviazanych ź imi represij, i ŭ vieraśni taho hoda ŭ intervju haziecie «Narodnaja Vola» raskazaŭ, jakija pačućci pieražyvaŭ u suviazi z hetym:

«Z adnaho boku, mnie vielmi baluča na ŭsio heta hladzieć. Pa mirnym Minsku jeździać bronietransparciory, aŭtazaki, Muziej historyi Vialikaj Ajčynnaj vajny aplecieny kalučym drotam, jak u vajnu! Ułada niejak nieadekvatna ŭsprymaje situacyju. Pa vulicach ža mirny narod idzie. Ludzi tak i kažuć: my vyjšli na mirnaje šeście! Za što ich dubasić? Navošta Łukašenka addaŭ taki zahad svaim padnačalenym? Kolki ŭžo źbitych, kolki pakalečanych i paranienych, jość užo i zabityja. Žudasnyja rečy…

Z druhoha boku, ja prosta ščaślivy, što dažyŭ da hetaha času, kali narešcie pračnuŭsia ŭvieś biełaruski narod. I adčuŭ svaju moc, zrazumieŭ, što choča žyć u niezaležnaj i demakratyčnaj biełaruskaj dziaržavie. Kali ja baču mora bieł-čyrvona-biełych ściahoŭ, maja duša radujecca». 

• 9
• 0
• 0
• 0
• 0
• 1
• 0
• 2