U Połacku źnieśli darevalucyjny dom śviatara, jaki byŭ pad achovaj na papiery
U Połacku razburyli admietny draŭlany dom pačatku XX stahodździa na adnoj z najstarejšych vulic horada. Mienš jak try hady tamu dziaržava jurydyčna zabaraniła jaho rujnavać śpiecyjalnym dakumientam, jaki prosta praihnaravali.
Nižnie-Pakroŭskaja vulica — adna ź niešmatlikich u Połacku, dzie jašče zachoŭvajecca histaryčny maštab i atmaśfiera darevalucyjnaha horada. Dom pad numaram čatyrnaccać byŭ jaje nieadjemnaj častkaj. Pavodle źviestak Nacyjanalnaha Połackaha histaryčna-kulturnaha muzieja-zapaviednika, jon byŭ pabudavany ŭ pačatku XX stahodździa śviatarom Śviata-Mikałajeŭskaha sabora Famoj Antanievičam.
Śviata-Mikałajeŭskim saboram nazyvaŭsia paśla pieradačy pravasłaŭnym kaścioł Śviatoha Stefana, uźviedzieny ŭ pačatku XVIII stahodździa ŭ styli baroka. Hałoŭnaja daminanta Połacka była ŭzarvanaja balšavikami ŭ 1964 hodzie na chvali chruščoŭskaj «baraćby z relihijaj».
Dom śviatara byŭ pabudavany na schile pojmy Dźviny, tak što na ŭzrovień vulicy vychodziŭ draŭlany abjom, a cahlany cokalny pavierch byŭ urezany ŭ schił.
Da apošnich dzion dom zachoŭvaŭ tradycyjnaje abličča, uklučajučy aryhinalnyja akanicy, lištvy, raźbianyja padzory i ŭpryhožanyja filonhami vuhłavyja nakładki. Paśla vajny jaho padzialili na kvatery, a paźniej jon pierajšoŭ u pryvatnyja ruki.
Dniami ŭ krajaznaŭčaj supołcy «Połack: minułaje i sučasnaść» źjavilisia fatahrafii: ad doma zastalisia tolki ruiny cahlanaha cokala. Uvieś draŭlany histaryčny abjom źniščany padčystuju.
Zakon, jaki nie pracuje na praktycy
Zvyčajna ŭ takich vypadkach miascovyja ŭłady apraŭdvajuć znos tym, što budynak nie ŭniesieny ŭ Dziaržaŭny śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściej. Farmalna dom №14 sapraŭdy nie źjaŭlaŭsia asobnym pomnikam architektury. Adnak telehram-kanał «Spadčyna» źviartaje ŭvahu na pramuju jurydyčnuju kaliziju.
U vieraśni 2023 hoda Ministerstva kultury zaćvierdziła prajekt zon achovy histaryčnaha centra Połacka. Dakumient raspracoŭvaŭsia śpiecyjalistami «BiełNDIPhoradabudaŭnictva» na padstavie archiŭnych i naturnych daśledavańniaŭ.
U dadatku da hetaj pastanovy pryviedzieny śpis abjektaŭ «šarahovaj histaryčnaj zabudovy», jakija farmujuć histaryčnaje asiarodździe horada i padlahajuć zachavańniu. Źniesieny budynak pa Nižnie-Pakroŭskaj byŭ naŭprost uklučany ŭ hety aficyjny pieralik.
Rehłamienty dakumienta kateharyčna zabaraniajuć stratu admietnych duchoŭnych, mastackich abo dakumientalnych vartaściej šarahovaj histaryčnaj zabudovy, navat kali jana nie maje statusu historyka-kulturnaj kaštoŭnaści. Hety ž punkt prama zabaraniaje nieabhruntavanaje źmianieńnie charaktaru architektury fasadaŭ takich damoŭ.
Takim čynam, poŭny znos budynka źjaŭlajecca naŭprostavym parušeńniem dziejučaha biełaruskaha zakanadaŭstva ŭ śfiery achovy spadčyny, ale heta nie spyniaje ŭłaśnikaŭ.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
Kala Safii ŭ Połacku pastavili pomnik lotčykam Ničyparčyku i Kukanienku. Ale navat nie samalot toj madeli, na jakoj jany zahinuli, a aerapłan stalinskaha času2020
Kamientary