«Naša Niva» i jaje pazicyja ŭ procistajańni libierałaŭ i kansiervataraŭ
Prajšoŭ toj čas, kali hałoŭny vodapadzieł prachodziŭ miž prychilnikami niezaležnaści i adnaŭleńnia SSSR. Niezaležnaść Biełarusi stała kansensusam dla ŭsich, akramia vuzkaha koła hrup i resursaŭ, jakija finansujucca z Rasii.
Tym časam usio bolšy padzieł zaŭvažajecca ŭ pytańniach ideałohii. Sprečki libierałaŭ i kansiervataraŭ iduć u sacyjalnych sietkach i na forumach ŚMI.
Padajecca, biełaruskaje hramadstva zastajecca pieravažna kansiervatyŭnym. U toj ža čas staličnaja žurnalisckaja supolnaść — zbolšaha libieralnaja. Heta nie biełaruskaja asablivaść. Takaja raźbiežka nazirajecca ŭ mnohich centralnajeŭrapiejskich krainach.
Temy, pa jakich prachodzić kansiervatyŭna-libieralny vodapadzieł u Biełarusi, u niečym supadajuć, a ŭ niečym nie supadajuć z amierykanskimi i zachodniejeŭrapiejskimi. Skažam, u ZŠA vostra abmiarkoŭvajecca prava na svabodnaje našeńnie zbroi, lehalizacyja marychuany. U Zachodniaj Jeŭropie aktualnaje pytańnie staŭleńnia da mihrantaŭ. Dla Biełarusi hetyja pytańni majuć tolki tearetyčnaje značeńnie.
U toj ža čas u ZŠA i ES isnuje amal što kansensus pa pytańni pavahi da luboj seksualnaj aryjentacyi, tady jak u Biełarusi ŁHBT zastajucca styhmatyzavanymi.
Jość pytańni, u jakich aŭdytoryja NN dzielicca praktyčna 50 na 50. Heta aborty, razvody, palitkarektnaść u movie, admiena śmiarotnaha pakarańnia za zabojstvy.
I tyja, i tyja chacieli b, kab «Naša Niva» stała vyrazna libieralnaj ci vyrazna kansiervatyŭnaj. A ŭ «Našaj Nivy» niama inšaha vyjścia, jak zastavacca i dla tych, i dla tych. Nijaki radykalizm i fundamientalizm nam nie pasujuć. My chočam słuchać i pieršych i druhich. My nie prymajem daktryniorstva i dahmatyzmu, ad kaho b jany ni sychodzili.
Takuju libieralna-kansiervatyŭnuju, centrysckuju pazicyju dyktuje nam samo žyćcio.
Nie tolki tamu, što «biełaruskaja supolnaść» zamałaja, kab dazvolić sabie dzialicca i drabnicca. Jašče i tamu, što nie na ŭsie ŭzhadanyja pytańni jość adzina słušnyja adkazy. U niekatorych sprečkach tolki čas — žyćcio i navuka — daduć adkaz, chto mieŭ racyju.
Kali azirnucca, dobra vidać, što «Naša Niva» ŭ apošniaje dziesiacihodździe była płatformaj, jakuju čytajuć, na jakuju pišuć i na jakoj sustrakajucca ateist Karpaŭ i viernik Daškievič, kansiervatar Šytal, libierałka Kurs i sacyjalist Sidarevič. My hanarymsia tym, što nas masava čytajuć taksama łukašenkaŭcy i byli b radyja, kab i jany pisali nam (choć u ich chapaje trybun i biez nas). My budziem i nadalej publikavać navat tyja teksty, ź jakimi sami redaktary buduć spračacca.
NN.BY budzie i nadalej paśladoŭna pluralistyčnaj. Z prychodam na naš partał novaha pakaleńnia redaktaraŭ hetaja rysa «NN» budzie niaźmiennaj.
Kamientary