U EHU abmierkavali raźvićcio biełaruskich daśledavańniaŭ
26–27 maja ŭ EHU adbyŭsia čarhovy Colloquium Vilnense, pryśviečany budučyni biełaruskich daśledavańniaŭ va ŭniviersitecie.
Mierapryjemstva pačałosia z publičnaj lekcyi doktara Pera Andersa Rudlinha «Uźlot i padzieńnie biełaruskaha nacyjanalizmu», padčas jakoj spadar Rudlinh pradstaviŭ historyju biełaruskaha nacyjanalizmu ŭ 1906 – 1931 hadach i raspavioŭ pra instrumientalizacyju biełaruskaj nacyjanalnaj idei roznymi palityčnymi siłami ŭ hety pieryjad, ale taksama pra jaje ŭklučanaść u ahulnajeŭrapiejski kantekst pačatku XX stahodździa.
Padčas kruhłaha stała vykładčyki, supracoŭniki i studenty EHU abmierkavali, jakim čynam biełaruskija daśledavańni mohuć raźvivacca va ŭniviersitecie i jak biełaruski viektar raźvićcia, jakoha, na dumku mnohich biełaruskich dziejačaŭ, brakuje EHU, pavinien prahučać u misii ŭniviersiteta.
Pa-pieršaje, udzielniki dyskusii byli zhodnyja z tym, što biełaruskaść EHU pavinna zaklučacca nie tolki ŭ tym fakcie, što bolšaść vykładčykaŭ i studentaŭ navučalnaj ustanovy majuć biełaruskaje hramadzianstva, ale, u pieršuju čarhu, u płanamiernaj realizacyi daśledavańniaŭ u śfiery biełaruskaj palityki, ekanomiki i hramadstva, i va ŭstalavańni dyjałohu pamiž zachodnimi tearetyčnymi škołami i łakalnym kantekstam.
Pa-druhoje, prahučała ideja ab stvareńni ahulnaŭniviersiteckaha kursu pa biełaruskich daśledavańniach, tematyka jakoha ŭklučała b nie tolki historyju Biełarusi, ale razhladała b Biełaruś u interdyściplinarnaj i transrehijanalnaj pierśpiektyvach, a taksama abjadnoŭvała b tearetyčnyja razvažańni sa zboram, analizam i abmierkavańniem empiryčnaha materyjału, sabranaha kolkasnymi i jakasnymi mietadami.
Pa-treciaje, vykazvalisia dumki nakont nieabchodnaści zbałansavanaha padychodu da razumieńnia Biełarusi. Z adnaho boku, udzielniki vykazvalisia suprać viktymizacyi i aryjentalizacyi biełaruskaha hramadstva i za nieabchodnaść vyvučeńnia ahulnych tendencyj, jakija abjadnoŭvajuć Biełaruś ź inšymi krainami Uschodniaj Jeŭropy. Ź inšaha boku, hučała zaściaroha nakont zališniaj «narmalizacyi» biełaruskaj situacyi i ideja ab nieabchodnaści pryznańnia nietypovaści biełaruskaj situacyi, u tym liku z punktu hledžańnia niedastupnaści empiryčnaha materyjału i zakrytaści vialikaj kolkaści značnych dla navukovaha analizu dadzienych.
Patencyjał razumieńnia biełaruskaj situacyi ŭ miežach raznastajnych tearetyčnych i dyscyplinarnych padychodaŭ (hiendarnyja daśledavańni, papularnaja hieapalityka, teoryi pamiaci, sacyjałohija emocyj, teoryja sacyjalnaj spraviadlivaści, urbanistyčnyja i mikrahistaryčnyja daśledavańni) byŭ prademanstravany na nastupny dzień u miežach varkšopu, na jakim daśledčyki ź Biełarusi, Litvy, Polščy, Šviecyi i Hiermanii abmiarkoŭvali teksty adzin adnaho z metaj padrychtoŭki śpiecyjalnaha anhłamoŭnaha vypusku navukovaha časopisa pa biełaruskich daśledavańniach.
Kałokvijum zaviaršyŭsia ŭ Vilenskim univiersitecie prahladam intervju z Barysam Kitom i śviatkavańniem jaho 105-hodździa. Uračystaja nahoda ŭ honar Kita, viadomaha matematyka biełaruskaha pachodžańnia, jaki navučaŭsia va ŭniviersitecie Stefana Batoryja ŭ Vilni ŭ mižvajenny pieryjad, a taksama vykładaŭ u miascovaj biełaruskaj himnazii, stała miescam sustrečy daśledčykaŭ Biełarusi z pradstaŭnikami biełaruskaj dyjaspary ŭ Vilni, a taksama z kalehami-historykami ź Vilenskaha ŭniviersiteta.
«Ja nie bomž, u mianie navat biełyja škarpetki». U Minsku dziaŭčyna z Łuhanska raskłała pałatku prosta ŭ padjeździe šmatpaviarchovika, ustryvožyŭšy žycharoŭ2121
Kamientary