Культура6767

Думкі пра аўтаномію Палесся-2: чаму палешукі не зрабіліся нацыяй?

Нацыянальная свядомасць любога народа з’яўлялася толькі з пашырэннем пісьменнасці, друкаванага слова, стандартызацыі мовы.

(працяг. Пачатак: Думкі пра аўтаномію Палесся: дзе мяжа
паміж беларусамі і ўкраінцамі?
)

Украінскія нацыяналісты заяўляюць пра нібы ўкраінскасць
гэтага рэгіёна, але з гэтае ўкраінскасці рэальна можна казаць
хіба што пра наяўнасць мовы, якая сапраўды можа лічыцца
дыялектам украінскае, а не беларускае.

Між тым, як 

нямецкамоўнасць аўстрыйцаў ці швайцарцаў
не азначае, што яны належаць да нямецкай
нацыі,

так і палешукі (ці палешчукі) ніколі не мелі і так ніколі і не 
займелі украінскай нацыянальнай свядомасці — пачуцця
атаесамлення сябе з Кіевам ці Данбасам, хаця сто гадоў таму
і мелі для гэтага культурна-моўныя перадумовы.

Нацыянальная свядомасць любога народа з’яўлялася толькі з пашырэннем пісьменнасці, друкаванага слова, стандартызацыі мовы-то бок стварэння агульнай інфармацыйнай прасторы, базай для якой звычайна бывала моўная еднасць і якому магло спрыяць знаходжанне ў складзе адной дзяржавы, якую можна было перарабіць у «нацыянальную».

Культурна-моўная еднасць толькі стварала перадумовы, але ніколі не азначала аўтаматычнай самаідэнтыфікацыі сябе з сваімі супляменнікамі:

у сярэдзіне 19 стагоддзя беларускамоўныя сяляне Гомельшчыны і Віленшчыны нічога не ведалі пра адно аднаго, і ў любым выпадку не ўяўлялі, што між імі ёсць нешта агульнае і што нават іхныя дыялекты класіфікуюцца як часткі адной мовы.

Так і палешчукі, што жылі дробнымі і ізаляванымі вёскамі пасярод непраходных балотаў, былі ізаляваныя не тое што ад Кіева ці Львова — але нават ад павятовага цэнтру ці ад суседняга паселішча.

Украінскія асветнікі не паспелі апрацаваць гэты рэгіён і навязаць украінскую нацыянальную свядомасць мясцоваму ўкраінскамоўнаму насельніцтву. Нацыянальная ідэнтычнасць у насельніцтва Берасцейшчыны з’явілася ў паваенны час у складзе БССР — і гэта была беларуская ідэнтычнасць.

Цікава назіраць, як, гаворачы на дыялекце ўкраінскай мовы, ніхто з маіх бярозаўскіх сваякоў нават блізка не атаесамляе сябе з Украінай і ўкраінцамі.

(заканчэнне: Думкі пра аўтаномію Палесся — 3: палешукам трэба самаарганізоўвацца)

Каментары67

Цяпер чытаюць

Польскі дыпламат расказаў, як прывозіў Колю мультфільмы на дысках і кім для сям'і Лукашэнкаў быў Макей8

Польскі дыпламат расказаў, як прывозіў Колю мультфільмы на дысках і кім для сям'і Лукашэнкаў быў Макей

Усе навіны →
Усе навіны

Украіна збіла верталёт Ка-272

Памілаваны 15 палітвязняў, у тым ліку дзве сямейныя пары10

Лукашэнка прызнаўся, што глядзіць тыкток, і параіў скардзіцца яму праз гэту сацсетку12

Гэтая птушка будуе гняздо свайго колеру насуперак меркаванню большасці

Стала вядома, дзе менавіта пабудуюць дарогу з Брылевічаў у Курасоўшчыну1

Замежны жаніх пабіў 9‑гадовага сына нявесты — завялі крыміналку10

Цэнтрабанк Швецыі заклікаў грамадзян зняць наяўныя грошы на выпадак вайны6

Расіянін, асуджаны за падпал машыны беларускага генерала, расказаў, як яго катаваў Кубракоў10

Сетка Malanka аднавіла працу

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Польскі дыпламат расказаў, як прывозіў Колю мультфільмы на дысках і кім для сям'і Лукашэнкаў быў Макей8

Польскі дыпламат расказаў, як прывозіў Колю мультфільмы на дысках і кім для сям'і Лукашэнкаў быў Макей

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць