Cycki jak cacki! Zacyckacca — viercie! —
Hetkija cycki by cyckaŭ da śmierci!..
Heta nie maje radki. Heta ekspromt našaha paeta-emihranta Piotry Syča (jak dobra, što jon, žaŭnier Vojska Polskaha, trapiŭšy ŭ vieraśni 1939-ha ŭ saviecki pałon, daŭmieŭsia ŭ 1941-m zapisacca ŭ armiju hienierała Andersa).
Hety ekspromt — pobač z adpaviednym malunkam — zapisany ŭ natatniku Piotry Syča. Natatnik ža, jaki zachoŭvajecca ŭ Biełaruskaj biblijatecy imia Franciška Skaryny ŭ Łondanie, staronka za staronkaj uznoŭleny ŭ sioletnim (užo 34-m) vypusku «Zapisaŭ» Biełaruskaha instytuta navuki j mastactva ŭ Ńju-Jorku.
Siarod piśmieńnikaŭ, jakija malavali (naprykład, Vasil Bykaŭ i Uładzimir Karatkievič) Piotra Syč, jak na moj hust, samy lepšy rysavalščyk.Dumaju, što mnohija z tych, chto pahartaje 34-ty vypusk «Zapisaŭ», zhodziacca sa mnoju.
Salidny — na 712 staronak — tom «Zapisaŭ» pryśviečany temie «Biełarusy ŭ Niamieččynie».U pracy Lavona Jureviča, uspaminach Barysa Daniluka, Nadziei Zaprudnik, Alesia Marhoviča i Vitaŭta Kipiela havorka idzie pieravažna pra łahiery pieramieščanych asob pieršaj pavajennaj pary ŭ Niamieččynie, a Ivonka Surviła pryśviaciła svoj artykulčyk łahieram pieramieščanych asob u Danii, bo i ŭ hetuju krainu-susiedku Niamieččyny trapili biełarusy. Tematyčna da hetych materyjałaŭ možna dałučyć natatku ab pravasłaŭnaj carkvie Miru Uschodu i Zachadu ŭ Miunchienie i fotazdymki, na jakich my bačym vydatnych biełaruskich śviataroŭ Lva Harošku dy Česłava Sipoviča.
Los zakidvaŭ našych ziemlakoŭ nie tolki ŭ Zachodniuju Jeŭropu. Pra baciušku Michaiła Bažarjanava, jaki trapiŭ až u Tanhańjiku, pra toje, što jamu daviałosia pieražyć u mižvajenny i vajenny čas, pra jahony mašynapis — artykuł Michasia Švedziuka.
Praz łahiery pieramieščanych asob prajšoŭ i vydatny historyk i publicyst Paŭła Urban, jaki sioleta na pačatku lutaha pakinuŭ nas. U novym vypusku «Zapisaŭ» drukujucca jahonyja ŭspaminy.
Uspaminy, kali kazać pra žanry ŭ hetym vypusku «Zapisaŭ», zajmajuć balšyniu jaho staronak.Alaksandru Fiadutu, jaki zasnavaŭ u vydaviectvie «Limaryus» sieryju «Biełaruskija miemuary», budzie što vybrać. Upeŭnieny, što jon abaviazkova padrychtuje tom z uspaminami takoj asoby, jak pasoł na Sojm Polskaj Respubliki i vice-prezident Biełaruskaj Centralnaj Rady Jury Sabaleŭski. Z uspaminaŭ, jakija drukujucca, u 34-m vypusku, čytač moža daviedacca, čamu polskim uładam nie ŭdałosia aryštavać jaho 15 studzienia 1927 hoda razam ź inšymi pasłami Biełaruskaj sialanska-rabotnickaj Hramady — Branisłavam Taraškievičam, Paŭłam Vałošynym, Piatrom Miatłoj i Symonam Rak-Michajłoŭskim. Davoli cikavaja i pradmova da ŭspaminaŭ, jakuju napisaŭ historyk Alaksandr Paškievič.
Sapraŭdnym ža adkryćciom dla mianie staŭ pieradruk z «Biełaruskaj hazety» ese Antona Adamoviča «Baćka — siańniašnich i zaŭtrašnich? (Krychu — mimabieham — pra Karusia Kahanca».Hety vydatny historyk i litaraturaznaŭca supastaŭlaje dva tvory — «Pradmovu» i «Pramovu». Pradmovu Franciška Bahuševiča da «Dudki biełaruskaj» (1891) dy «Pramovu» Karusia Kahanca (1893). I robić davoli cikavyja vysnovy. Vakoł vysnovaŭ Antona Adamoviča, upeŭnieny, buduć sprečki, ale nielha nie adznačyć, što jany majuć kanceptualny charaktar, i ich vymušanyja buduć uličyć usie, chto vyvučaje historyju biełaruskaha ruchu XX stahodździa.
Užo adno ese Antona Adamoviča, jakoje daje spažyvu dla rozdumu, abaviazvaje mianie z uchvałaj napisać pra novy, 34-ty, vypusk «Zapisaŭ» Biełaruskaha instytuta navuki j mastactva.
-
Časam niečakanaja historyja biełaruskich himnaŭ: «My vyjdziem ščylnymi radami», «Pahonia», «Žyvie Biełaruś», «Radzima maja darahaja», «Mahutny Boža» (ź VIDEA)
-
Vyjšaŭ pierakład ramana Sašy Filipienki «Viartańnie ŭ Astroh»
-
«Naša Niva» vypuściła vialiki siužet pra zorku «Pieśniaroŭ» Leanida Bartkieviča
Ciapier čytajuć
Cciapan Łatypaŭ treci raz sprabavaŭ ździejśnić suicyd u turmie1
Cciapan Łatypaŭ treci raz sprabavaŭ ździejśnić suicyd u turmie
Časam niečakanaja historyja biełaruskich himnaŭ: «My vyjdziem ščylnymi radami», «Pahonia», «Žyvie Biełaruś», «Radzima maja darahaja», «Mahutny Boža» (ź VIDEA)1313
Kamientary