The Insider: Novy sankcyjny pakiet Jeŭrasajuza składali praz štučny intelekt
Novy pakiet sankcyj Jeŭrasajuza suprać Rasii vyklikaŭ krytyku ekśpiertaŭ praz šmatlikija pamyłki, nieaktualnyja źviestki i adsutnaść kitajskich kampanij u śpisie. Pavodle rasśledavańnia vydańnia The Insider, u dakumiencie, jaki apublikavany 12 kastryčnika i achoplivaje bolš za 1500 fizičnych i jurydyčnych asob, jość prykmiety vykarystańnia vialikich moŭnych madelaŭ (LLM) pry padrychtoŭcy materyjałaŭ. Aŭtary rasśledavańnia śćviardžajuć, što vynik nie byŭ naležnym čynam pravierany śpiecyjalistami.

Vydańnie źviarnuła ŭvahu, što ŭ dakumiencie vykarystoŭvajucca ŭsiaho dźvie standartnyja farmuloŭki dla ŭsich 1569 asob i arhanizacyj. U papiarednich sankcyjnych pakietach zvyčajna pryvodzili asobnaje abhruntavańnie taho, čamu abmiežavańni ŭvodziacca suprać kožnaha kankretnaha subjekta.
Prablemy zaŭvažnyja i ŭ nazvach kampanij. Upieršyniu ŭsie jurydyčnyja asoby zapisanyja litaralnaj tranślitaracyjaj ruskich nazvaŭ, pryčym biez naležnaha zachavańnia vialikich litar. Akramia taho, u roznych vypadkach vykarystoŭvajucca roznyja praviły pieradačy kirylicy łacinkaj: častka nazvaŭ tranślitaravanaja z dapamohaj instrumientaŭ Python, a dla imionaŭ ludziej užyty inšy standart, jaki taksama nie zaŭsiody vytrymlivajecca.
Aŭtary rasśledavańnia miarkujuć, što takija supiarečnaści mohuć śviedčyć pra vykarystańnie vialikich moŭnych madelaŭ dla apracoŭki i pierakładu danych. Sami pa sabie hetyja prykmiety nie dakazvajuć, što sankcyjny dakumient sapraŭdy rychtavali z dapamohaj štučnaha intelektu. Ale jość i kudy bolš istotnyja dokazy hetaha.
U śpisie sustrakajucca nazvy, u jakich źmiašanyja łacinskija i kiryličnyja litary. Naprykład, nazva adnaho z pradpryjemstvaŭ padadzienaja jak «Akcioniernoje obŝiestvo kalinovskij chimičieskij zavod». Na dumku žurnalistaŭ, padobnaja pamyłka moža ŭźnikać pry aŭtamatyčnaj apracoŭcy tekstaŭ na niekalkich movach.
Jość i niedakładnaści ŭ pierakładzie adrasoŭ. Adras kampanii «Niava-Fieryt» u Sankt-Pieciarburhu pieratvaryŭsia ŭ anhłamoŭny zapis, dzie nazva Krasnaha Siała častkova pierakładzienaja jak Krasnoe village, a nazva vulicy Svabody zastałasia tranślitaravanaj. U adrasie ZAT «Techkrym» vykarystana forma Udmurtskaya Republic of… zamiest pravilnaj anhlijskaj nazvy Udmurckaj Respubliki — Udmurt Republic.
Pamyłki zakranuli navat adrasy sajtaŭ. Dla TAA NVA «AMB» u dakumiencie paznačany sajt licenzia-gos.rf. Aŭtary rasśledavańnia adznačajuć, što damiena vierchniaha ŭzroŭniu.rf nie isnuje, a nazvany sajt nie pracuje i ŭ kiryličnym napisańni.
U sankcyjny śpis trapili niaisnyja kampanii i niapravilnyja kiraŭniki
Adzin z prykładaŭ — FKP «Novasibirski dośledny zavod vymiaralnych pryboraŭ». Sankcyi ŭviali suprać pradpryjemstva i jaho dyrektara Alaksieja Marozava, chacia hetaja jurydyčnaja asoba spyniła isnavańnie ŭ 2021 hodzie paśla dałučeńnia da inšaha pradpryjemstva — FKP «Nacyjanalnaje vyprabavalnaje abjadnańnie «Dziaržaŭnyja bojeprypasnyja vyprabavalnyja palihony Rasii»». Apošniaje taksama trapiła pad sankcyi, ale jaho hienieralny dyrektar Stanisłaŭ Juzaŭ u śpis nie ŭvajšoŭ.
Žurnalisty miarkujuć, što dla składańnia pieraliku mahli vykarystać sastarełyja źviestki pra pradpryjemstvy rasijskaha vajskova-pramysłovaha kompleksu. Pry hetym jany adznačajuć, što sankcyi suprać takich zavodaŭ nie zaŭsiody efiektyŭnyja, bo sami pradpryjemstvy mohuć niepasredna nie zakuplać pradukcyju za miažoj. Zakupkami dla ich zajmajucca inšyja kampanii-pasiaredniki.
Pavodle rasśledavańnia, navat paviarchoŭnaja pravierka dakumienta dazvalaje znajści nie mienš za 25 razychodžańniaŭ u nazvach i jurydyčnych formach arhanizacyj, a taksama ŭ pasadach ludziej, jakija trapili pad sankcyi.
Naprykład, hienieralnym dyrektaram TAA «Tekstylnaja handlovaja kampanija» ŭ śpisie nazvany Mikałaj Hrečuškin, choć hetuju pasadu zajmaje Anatol Trubin. Pry hetym u dakumiencie Hrečuškinu prypisany identyfikacyjny numar Trubina, a sam Hrečuškin nasamreč pracuje namieśnikam hienieralnaha dyrektara.
U vypadku AT «Chimreaktyŭ» kiraŭnikom nazvanaja Jaŭhienija Kavalenka, choć hienieralnym dyrektaram pradpryjemstva źjaŭlajecca Uładzimir Lamkin.
Jašče adna prablema — sastarełyja nazvy. Pradpryjemstva, paznačanaje ŭ śpisie jak AAT «Radyjodetal», nasamreč maje inšuju jurydyčnuju formu i nazyvajecca PAT «Zubava-Palanski zavod radyjodetalaŭ».
Nieaktualnyja źviestki vykarystanyja i ŭ dačynieńni da navukova-daśledčaha instytuta sistemnych daśledavańniaŭ Rasijskaj akademii navuk. U lutym 2023 hoda jaho pieradali ŭ strukturu Nacyjanalnaha daśledčaha centra «Kurčataŭski instytut», tamu jaho ciapierašniaja nazva adroźnivajecca ad toj, što pryviedziena ŭ sankcyjnym dakumiencie.
Jašče adna surjoznaja chiba novaha pakieta — niedastatkovyja źviestki pra fizičnych asob. U dačynieńni da ŭsich 743 ludziej, uklučanych u hety pakiet, nie paznačanyja daty naradžeńnia i numary pašpartoŭ. Pry hetym u śpisie jość rasijskija identyfikacyjnyja numary padatkapłacielščykaŭ, jakija raniej redka vykarystoŭvalisia dla identyfikacyi ludziej u sankcyjnych pieralikach.
Na dumku aŭtaraŭ rasśledavańnia, heta pavialičvaje ryzyku pamyłkovaha supadzieńnia imionaŭ padčas aŭtamatyčnych pravierak. Naprykład, pry afarmleńni vizy konsulstvy zvyčajna praviarajuć pašpartnyja źviestki i datu naradžeńnia, ale nie rasijski padatkovy numar.
Kali čałaviek nie źviazany z rasijskaj kampanijaj jak jaje zasnavalnik abo kiraŭnik, znajści adpaviednaść pamiž jaho imieniem i padatkovym numaram pa adkrytych danych moža być niemahčyma, bo takaja infarmacyja nie źjaŭlajecca publičnaj.
U vyniku čałaviek, jaki nie maje dačynieńnia da sankcyjnaj spravy, moža sutyknucca z błakavańniem bankaŭskaha pieravodu praz supadzieńnie imia i proźvišča. Pavodle infarmacyi The Insider, adzin z supracoŭnikaŭ vydańnia nie zmoh atrymać zarobak, bo bank zamaroziŭ jaho pieravod paśla taho, jak vyjaviŭ supadzieńnie ź imieniem čałavieka z novaha sankcyjnaha śpisu.
Raniej jeŭrapiejskija čynoŭniki taksama dapuskali pamyłki pry identyfikacyi asob. Naprykład, sankcyi ŭviali suprać rasijskaha komika Michaiła Hałustiana, vykarystaŭšy jaho sceničny psieŭdanim zamiest sapraŭdnaha imia — Nšan. Akramia taho, u dakumiencie była pamyłkova paznačanaja data naradžeńnia: 1970 hod zamiest 1979-ha. Pavodle źviestak rasśledavalnikaŭ, hetyja pamyłki nie byli vypraŭlenyja navat praz paŭtara hoda paśla publikacyi dakumienta.
Pamyłki ŭ sankcyjnych pieralikach mohuć mieć i jurydyčnyja nastupstvy. U mai 2025 hoda Sud Jeŭrasajuza admianiŭ sankcyi suprać Andreja Charkoŭskaha, nazvanaha pradstaŭnikom sajuza kazactvaŭ, pakolki jeŭrapiejskija ŭłady nie zmahli dakazać jaho suviaź z hetaj arhanizacyjaj. U abhruntavańni taksama nie było daty naradžeńnia i inšych źviestak, jakija dazvalali b adnaznačna identyfikavać čałavieka.
Asobnuju ŭvahu aŭtary rasśledavańnia źviartajuć na toje, što ŭ novym pakiecie niama nivodnaj kitajskaj kampanii — ni vytvorcaŭ, ni handlovych pasiarednikaŭ. Na ich dumku, heta asabliva istotna, bo kitajskija pradpryjemstvy i banki adyhryvajuć važnuju rolu ŭ pastaŭkach u Rasiju tavaraŭ, nieabchodnych dla jaje vajskovaj pramysłovaści.
The Insider i inšyja vydańni raniej daśledavali łancužki pastavak kampanientaŭ dla rasijskich bieśpiłotnikaŭ dalokaha radyusa dziejańnia «Hierań» i «Hierbiera», a taksama dla masavaj vytvorčaści FPV-dronaŭ. Pa źviestkach žurnalistaŭ, kitajskija vytvorcy i źviazanyja ź imi banki mohuć być klučavymi źvionami hetych łancužkoŭ, tady jak kampanii-pasiaredniki, praź jakija afarmlajucca pastaŭki, nie zaŭsiody źjaŭlajucca hałoŭnymi ŭdzielnikami.
U rasśledavańni śćviardžajecca, što FPV-drony pryčyniajuć kala 70% bajavych strat, a ad udaraŭ bieśpiłotnikaŭ «Hierań» asabliva ciarpiać mirnyja žychary i cyvilnaja infrastruktura.
Aŭtary robiać vysnovu, što novy sankcyjny pakiet stvaraje ŭražańnie maštabnaj pracy, ale jaho efiektyŭnaść vyklikaje pytańni praź nieaktualnyja źviestki, pamyłki ŭ identyfikacyi i adsutnaść abmiežavańniaŭ suprać kitajskich kampanij, jakija, pavodle rasśledavańnia, majuć važnaje značeńnie dla zabieśpiačeńnia rasijskaha vajskova-pramysłovaha kompleksu.
ES uvioŭ rekordnuju kolkaść novych sankcyj suprać rasijskich kampanij, źviazanych z uvarvańniem va Ukrainu
Paśla ździełki Trampa z Pucinym ES pačaŭ rychtavać novyja sankcyi suprać rasijskaj nafty
Polski bank Millennium papiaredziŭ biełarusaŭ biez DNŽ pra błakavańnie apieracyj na rachunkach z 12 śniežnia
Ministerstva finansaŭ ZŠA aštrafavała Bank of America za parušeńni sankcyj, u tym liku suprać Biełarusi
Kamientary
Da nu nafih! A znajetie, počiemu ich niet? Potomu čto v Ukrainu postavlajut rovno tie žie samyje kompanii! Nu jakaja niespadziavanka, a? Kitajskimi dronami dva ślavianskich naroda močat druh druha, a kitajcy tolko znaj siebie prošivki ślivajut u tiech i druhich. Nie to čto biespłatnyj polihon dla kitajskoho VPK, a jeŝie im žie i płatiat. Nu krasota žie! No vojnu nielzia priekraŝať, u nas śviaŝiennyj Słaviansk i Kramatorsk, i my ich niepołnociennym sievieromonhołam nie otdadim! I eto, 70 młrd. v kassu opłatitie bitte. V smyśle sil vu ple.