U vieraśni 2026 hoda pavinien byŭ źjavicca zaćvierdžany prajekt restaŭracyi słonimskaj sinahohi. Budynak uźviali jašče ŭ 1642 hodzie — jon pryznany pomnikam architektury. Pry hetym adrestaŭravać sinahohu sprabavała ŭžo niekalki byłych uładalnikaŭ, piša Hrodna.Life.
Chto ciapier zajmajecca restaŭracyjaj sinahohi?
Adnaŭleńniem staražytnaj sinahohi ŭ Słonimie zajmajecca prajektnaja arhanizacyja TAA «TapazZachadInžynirynh». U traŭni 2026 hoda Cłonimski rajvykankam pravioŭ sustreču z dyrektaram kampanii Dźmitryjem Vołčakam. Arhanizacyja padała čynoŭnikam dakumientacyju. Taksama na sustrečy adznačyli, što «kompleks navukova-daśledčych rabot, nakiravanych na zachavańnie pomnika architektury» ŭžo praviedzieny.
Zaviaršeńnie prajektavańnia i ŭzhadnieńnia dakumientacyi ź Minkultam zapłanavali na vierasień 2026 hoda.
Da jakoha vyniku pryjšli restaŭratary?
U vieraśni haradžanie pacikavilisia, jakoje rašeńnie vyniesienaje adnosna sinahohi. U pryvatnaści ich chvalavała, čamu da hetaha času nie pradastaŭleny abiacany prajekt pa restaŭracyi sinahohi, ci projdziena dziaržbudekśpiertyza i ci ŭzhodnienaja dakumientacyja ź Minkultam.
Taksama cikavilisia, čamu budynak nie zakansiervavany i ci płanujuć uładalniki da nadychodu marazoŭ schavać kontury budynka.
«Kab spynić źniščeńnie aŭtentyčnych fresak XVII stahodździa ad syraści i navały ptušak za ŭstalavanym dekaratyŭnym płotam z adnoj bramkaj i biez ujaznoj bramy dla transparta», — rastłumačyli nieabchodnaść takich rabot žychary Słonima.
Adkaz rajvykankama na zapyt haradžan apublikavaŭ pablik slonim_live. Tam havorycca, što pracy pa prajektnaj dakumientacyi zavieršanyja, a dazvoł ad Minkulta atrymany. Prajekt znachodzicca na ŭzhadnieńni ŭ Hrodzienskim abłvykankamie.
U 2018 hodzie vykupić słonimskuju sinahohu płanavaŭ brytanski Fond jaŭrejskaj spadčyny. Pradstaŭniki arhanizacyi ŭnieśli sinahohu ŭ Słonimie ŭ śpis samych značnych abjektaŭ jaŭrejskaj suśvietnaj spadčyny, jakim patrebna dapamoha.
Pieršy raz ułady vystavili sinahohu na aŭkcyjon u pačatku leta 2020 hoda. Pomnik architektury 1642 hoda pabudovy pieršapačatkova acanili ŭ 137 tysiač rubloŭ ($ 50 tysiač pa tahačasnym kursie). Z traŭnia pa śniežań pra aŭkcyjony abjaŭlałasia trojčy, ale kupcoŭ usio nie było. U vyniku da apošnich tarhoŭ sinahoha patańnieła da 27 tysiač rubloŭ.
U kancy 2020 hoda słonimskuju sinahohu kupiła dziciačaja piśmieńnica Iaana Ryŭz (Iłona Karavajeva) za 30 tysiač rubloŭ. Dla hetaha jana pradała kvateru ŭ Minsku. Dla pošuku srodkaŭ jana stvaryła fond «Ratujučy spadčynu». Na rekanstrukcyju spatrebiłasia 164 tysiač rubloŭ — takich hrošaj žančyna sabrać nie zmahła. U červieni 2022 hoda Karavajeva likvidavała fond. Adnaŭleńniu sinahohi pieraškodzili sankcyi i vajna va Ukrainie. Inviestaraŭ abo dziaržaŭnych prahram dla padtrymki prajekta taksama nie znajšłosia. Słonimski rajvykankam zabraŭ sinahohu nazad.
U traŭni 2024 hoda budynak byłoj sinahohi ŭ Słonimie vykupiŭ dyrektar Rasijskaha akcyjaniernaha tavarystva «Ahienctva raźvićcia pierśpiektyŭnych technałohij» (ARPT) Dzianis Dudaraŭ. Pomnik architektury abyšoŭsia Dudaravu ŭsiaho ŭ 42 rubli.
Kamientary
I ci viarnuŭ Słonimski rajvykankam Iaanie hrošy, jakija jana zapłaciła? Bo jak možna zabrać štości, nie zapłaciŭšy za heta?