Ekśpierty papiaredžvajuć pra ŭsplosk amal nievylečnaj infiekcyi ź ciažkaj dyjarejaj, jakaja pieradajecca pałavym šlacham
Kišačnyja infiekcyi zvyčajna źviazvajuć ź niajakasnaj ježaj, zabrudžanaj vadoj abo parušeńniem praviłaŭ hihijeny. Adnak śpiecyjalisty ŭsio čaściej fiksujuć inšy šlach raspaŭsiudžvańnia niekatorych ź ich — praz seksualnyja kantakty. Asablivuju zaniepakojenaść vyklikaje toje, što ŭzbudžalniki takich infiekcyj usio čaściej nabyvajuć ustojlivaść da antybijotykaŭ, što istotna ŭskładniaje lačeńnie.

Navukoŭcy z Kiembrydžskaha ŭniviersiteta praanalizavali raspaŭsiudžvańnie šyhielozu — bakteryjalnaj kišačnaj infiekcyi, vyklikanaj bakteryjami rodu Shigella. Zachvorvańnie supravadžajecca ciažkaj dyjarejaj, niaredka z prymieśsiu kryvi, mocnymi bolami ŭ žyvacie, vysokaj tempieraturaj i prystupami młosnaści.
Zvyčajna čałaviek zaražajecca praz užyvańnie zabrudžanaj ježy abo vady, a taksama pry kantakcie z pavierchniami, na jakich zastalisia mikraskapičnyja čaścinki fiekalij. Pavodle hłabalnych acenak, štohod ad šyhielozu pamirajuć bolš za 200 tysiač čałaviek. Najčaściej pryčynaj śmierci stanoviacca krytyčnaje abiazvodžvańnie, ciažkija ŭskładnieńni z boku kišečnika abo niedajadańnie. Padčas uspyšak šyhielozu kala traciny pacyjentaŭ majuć patrebu ŭ stacyjanarnym lačeńni.
Adnak daśledčyki adznačajuć, što ŭsio bolšuju rolu ŭ raspaŭsiudžvańni šyhielozu pačynajuć adyhryvać seksualnyja kantakty. Bakteryi mohuć pieradavacca pry kantakcie ź mikraskapičnymi čaścinkami fiekalij padčas analnaha seksu, aralna-analnych praktyk, a taksama praz seks-cacki abo inšyja pradmiety, kali na ich zastalisia navat niabačnyja ślady zabrudžańnia.
Pry hetym, pavodle brytanskich danych, bolšaść vypadkaŭ zaražeńnia pałavym šlacham ciapier rehistrujecca siarod mužčyn, jakija majuć seksualnyja kantakty z mužčynami.
Tryvožnyja pakazčyki rostu
Daśledavańnie, apublikavanaje ŭ časopisie The Lancet Infectious Diseases, achapiła 3514 uzoraŭ Shigella sonnei, sabranych u Vialikabrytanii ŭ 2004—2020 hadach. Kala traciny vypadkaŭ daśledčyki adnieśli da mahčymaj pieradačy pałavym šlacham, jašče tracina była źviazanaja ź inšymi krynicami zaražeńnia ŭnutry krainy, a astatnija byli źviazanyja ź niadaŭnimi pajezdkami ŭ Afryku, Aziju, krainy Łacinskaj Amieryki i Karybskaha basiejna, dzie šyhieloz zastajecca šyroka raspaŭsiudžanaj infiekcyjaj.
Analiz pakazaŭ, što štamy, jakija pieradajucca padčas seksualnych kantaktaŭ, raspaŭsiudžvajucca chutčej i na bolšyja adlehłaści, čym inšyja. Za čas nazirańniaŭ siaredniaja hieahrafičnaja adlehłaść pamiž źviazanymi vypadkami zaražeńnia dasiahała 117 kiłamietraŭ suprać 46 kiłamietraŭ dla inšych štamaŭ.
Pry hetym najbolš vysokaja kancentracyja takich vypadkaŭ nazirałasia ŭ Łondanie i Mančestery, dzie amal pałova ŭsich zaražeńniaŭ šyhielozam była źviazanaja mienavita z pałavym šlacham pieradačy.
Asobnuju zaniepakojenaść vyklikaje ŭstojlivaść hetych bakteryj da antybijotykaŭ. Kala 70% vypadkaŭ zaražeńnia pałavym šlacham byli ŭstojlivymi chacia b da adnaho z asnoŭnych preparataŭ, jakija vykarystoŭvajucca dla lačeńnia šyhielozu. Dla inšych vypadkaŭ zaražeńnia hety pakazčyk składaŭ kala 40%.
Aŭtary daśledavańnia davodziać, što šyhieloz, jaki pieradajecca pałavym šlacham, treba razhladać jak asobnuju pahrozu dla hramadskaha zdaroŭja. Na ich dumku, u najbližejšyja hady raspaŭsiudžvańnie ŭstojlivych da antybijotykaŭ štamaŭ hetaj infiekcyi, mahčyma, budzie tolki ŭzmacniacca.
Statystyka Ahienctva pa biaśpiecy zdaroŭja Vialikabrytanii pakazvaje, što ŭ 2025 hodzie kolkaść zarehistravanych vypadkaŭ mierkavanaha zaražeńnia pałavym šlacham vyrasła amal na čverć u paraŭnańni z 2023 hodam. Bolš za pałovu hetych vypadkaŭ zafiksavali ŭ Łondanie.
Jak zaścierahčysia?
Aŭtary daśledavańnia adznačajuć, što tradycyjnych mier prafiłaktyki, takich, jak myćcio ruk i zachavańnie charčovaj hihijeny, užo niedastatkova. Pakolki šyhieloz usio čaściej pieradajecca padčas seksualnych kantaktaŭ, varta ŭličvać i hety šlach zaražeńnia.
Kab źnizić ryzyku, śpiecyjalisty rekamiendujuć vykonvać hihijenu da i paśla seksualnych kantaktaŭ, vykarystoŭvać srodki barjernaj abarony, mianiać preziervatyŭ pry pierachodzie ad analnaha da aralnaha seksu, a taksama staranna myć seks-cacki paśla vykarystańnia.
Pry ciažkaj dyjarei, asabliva kali jana supravadžajecca kryvioj, mocnymi bolami ŭ žyvacie abo pavyšanaj tempieraturaj, nie varta śpiašacca ličyć jaje zvyčajnym charčovym atručvańniem. Kali niezadoŭha da hetaha byli seksualnyja kantakty, miedyki rajać źviarnucca da doktara i prajści abśledavańnie.
Pry paćviardžeńni šyhielozu śpiecyjalisty rekamiendujuć ustrymlivacca ad seksualnych kantaktaŭ da poŭnaha vyzdaraŭleńnia i nie adnaŭlać ich adrazu paśla źniknieńnia simptomaŭ, kab nie pieradać infiekcyju inšym. Akramia taho, pacyjentam rajać prajści abśledavańnie na inšyja infiekcyi, jakija pieradajucca pałavym šlacham, u tym liku VIČ.
Kamientary
Zaŭvažcie, što ŭzdym roznaj virusnaj chvaroby, z novymi jakaściami, adbyvajecca ciaham apošnich 40 hadoŭ, a ŭ apošni čas atrymaŭ asablivuju častatu... To bok, padziei adbyvajucca ŭ adpaviednaści z pašyreńniem viedaŭ i raźvićciom mahčymaściaŭ hiennaj inžynieryi dy ŭsiaho padobnaha. Poki śpisvajuć na nibyta ŭnikalnuju "adaptacyju" tych mikraistotaŭ da lekaŭ, ale j tut, ich "adaptacyja" čamuści raptam uzmacniłasia ciaham taho ž samaha pieryjadu času, i čamuści apieradžaje (!) pośpiechi farmakolahaŭ u halinie baraćby z tymi istotami. Heta nie vypadkova, nie dazvalajcie tłumić sabie hałavy.