Čamu amal usie ludzi i paŭsiul pry chadzie nieśviadoma zvaročvajuć naleva?

Usio pačałosia vypadkova. Ispanski fizik Iniaki Ečevieryja-Uarte (Iñaki Echeverría-Huarte) z Univiersiteta Navary daśledavaŭ, jak ludzi padtrymlivajuć dystancyju adzin ad adnaho padčas chady. Padčas dziasiatkaŭ ekśpierymientaŭ jon zaŭvažyŭ niečakanuju zakanamiernaść: bolšaść udzielnikaŭ spantanna adchilałasia naleva.

Heta nazirańnie nie mieła dačynieńnia da asnoŭnaj temy daśledavańnia, ale zacikaviła vučonaha. Spačatku jon i jaho kalehi byli ŭpeŭnienyja, što znojduć prostaje tłumačeńnie. Mahčyma, ludziej nieŭśviadomlena nakiroŭvała płaniroŭka pamiaškańnia abo niejkaja inšaja asablivaść asiarodździa. Adnak pošuk adkazu akazaŭsia značna składaniejšym.

Za piać hadoŭ daśledčyki pravieryli amal usie svaje pieršapačatkovyja hipotezy, ale tak i nie zmahli rastłumačyć fienomien. Tym nie mienš vyniki ich maštabnaj pracy, apublikavanyja ŭ časopisie Nature Communications, paćvierdzili isnavańnie ŭstojlivaj pryrodnaj schilnaści čałavieka da ruchu suprać strełki hadzińnika.

Pošuki adkazu

Navukoŭcy pačali z analizu ŭžo isnujučych daśledavańniaŭ. Jany znajšli pracu, jakaja pakazvała, što ludzi, jakija zabłukali, časta chodziać pa kole. Adnak aŭtary nie ŭkazvali, u jakim mienavita kirunku adbyvajecca hety ruch.

Jašče adna papularnaja teoryja źviazvała kirunak pavarotu z tym, źjaŭlajecca čałaviek praŭšoj ci laŭšoj. Ličyłasia, što praŭšy pry sustrečy sa ścianoj čaściej zvaročvajuć naleva.

Kab pravieryć hetuju viersiju, daśledčyki arhanizavali novy ekśpierymient. Jany padzialili ludziej na hrupy ŭ zaležnaści ad ich pieravah pry sustrečy sa ścianoj, a potym paprasili ich prosta pachadzić pa arenie. Vynik akazaŭsia niečakanym: niezaležna ad taho, kudy čałaviek pavaročvaŭ pierad ścianoj i jakaja ruka ŭ jaho viadučaja, bolšaść udzielnikaŭ usio roŭna abirali ruch pa kole suprać hadzińnikavaj strełki.

Hetaje nazirańnie padšturchnuła kamandu da sieryi ź piaci dadatkovych ekśpierymientaŭ, u jakich pryniali ŭdzieł 573 čałavieki. U adnym ź ich udzielnikam prapanavali svabodna pieramiaščacca pa adkrytym školnym dvary, a navukoŭcy z dapamohaj drona fiksavali ich ruch. Užo praź niekalki siekund paśla pačatku nazirańnia kala 80 % ludziej ruchalisia suprać strełki hadzińnika. Pry hetym havorka išła nie pra pastupovaje adchileńnie ad kursu. Schilnaść prajaŭlałasia praktyčna adrazu.

Daśledčyki taksama praviarali, ci nie źjaŭlajecca hetaja maniera chady vynikam kalektyŭnych pavodzin, kali ludzi prosta nieśviadoma padładkoŭvalisia adzin pad adnaho. Adnak testy z adzinočnymi ŭdzielnikami pakazali toj ža vynik: 75% ludziej, hulajučy ŭ adzinocie, usio roŭna ruchalisia suprać strełki hadzińnika.

Nastupnym krokam staŭ pošuk kulturnych pryčyn. Pakolki ŭ roznych krainach praviły darožnaha i piešachodnaha ruchu adroźnivajucca, navukoŭcy adpravilisia ŭ Japoniju, dzie pryniaty levabakovy ruch. Navukoŭcy čakali ŭbačyć lusterkavy vynik u paraŭnańni ź Ispanijaj, ale japonskija ŭdzielniki hetak ža ŭpeŭniena ruchalisia suprać hadzińnikavaj strełki.

Pavialičyć

Narešcie, navukoŭcy vykazali jašče adnu viersiju. Mahčyma, ruch suprać hadzińnikavaj strełki źviazany ź niejkaj niapisanaj sacyjalnaj zvyčkaj, jakuju ludzi zasvojvajuć z uzrostam. Kali heta tak, to ŭ maleńkich dziaciej, jakija jašče nie paśpieli pieraniać bolšaść hramadskich pravił pavodzin, takaja schilnaść pavinna była b prajaŭlacca słabiej abo nie prajaŭlacca zusim.

Kab pravieryć heta, jany źviarnulisia da japonskich kaleh, jakija raniej vyvučali pavodziny dziaciej u dziciačym sadku. Padčas taho daśledavańnia 52 dziciaci svabodna pieramiaščalisia pad muzyku. Japonskija navukoŭcy pieradali svaje videazapisy dla analizu — i vyśvietliłasia, što bolšaść dziaciej taksama ruchalisia suprać strełki hadzińnika.

Što daje adkryćcio?

Značnaść hetaha adkryćcia vychodzić daloka za miežy akademičnaj cikaŭnaści. Na dumku ekśpiertaŭ, jakija madelujuć pracesy evakuacyi, razumieńnie takich pryrodnych schilnaściaŭ moža dapamahčy ŭ prajektavańni bolš biaśpiečnych hramadskich prastor. Kali my viedajem, što ŭ momant paniki ci niavyznačanaści čałaviek instynktyŭna paviernie naleva, heta možna vykarystoŭvać pry raźmiaščeńni vychadaŭ i pakazalnikaŭ.

Niekatoryja navukoŭcy ličać, što hetaja asablivaść moža akazvacca važnaj dla arhanizacyi piešachodnaha ruchu, choć pakul nichto śpiecyjalna nie vyvučaŭ jaje mahčymyja nastupstvy dla haradskoj infrastruktury.

Niahledziačy na maštab praviedzienaj pracy, pytańnie ab tym, čamu mienavita levy bok źjaŭlajecca pryjarytetnym, zastajecca adkrytym. Ispanskija daśledčyki płanujuć praciahnuć pracu, vykarystoŭvajučy mietady bijamiechaniki, niejranavuki, virtualnaj realnaści i navat paraŭnalnyja daśledavańni žyvioł. Naprykład, jany źbirajucca vyvučyć pavodziny ryb, jakija taksama časta płavajuć pa kole. Ci addajuć jany pieravahu niejkamu adnamu kirunku, navukoŭcy pakul nie viedajuć. Ale adkaz na hetaje pytańnie, mahčyma, dapamoža lepš zrazumieć i tajamnicu čałaviečaj chady.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0