Hałoŭnym iranskim pieramoŭščykam z ZŠA moh stać śpikier parłamienta krainy Halibaf. Čym jon viadomy?
Bieły dom razhladaje śpikiera parłamienta Irana Machamada-Bahiera Halibafa jak patencyjnaha partniora dla pieramovaŭ, a, mahčyma, i novaha lidara dziaržavy, paviedamiła amierykanskaje Politico sa spasyłkaj na krynicy. Raniej inšyja vydańni nazvali Halibafa — vysokapastaŭlenaha čynoŭnika, ale nie pradstaŭnika blizkaha koła zabitaha ajatały Chamieniei — asnoŭnym pieramoŭščykam ź iranskaha boku.

Aficyjna sam śpikier zajaŭlaŭ, što paviedamleńni ab kantaktach Tehierana i Vašynhtona — «fejki». Čym viadomy Halibaf i čamu ciapier mienavita jon vyjšaŭ na pieršy płan, piša Bi-bi-si.
Pa słovach dvuch surazmoŭcaŭ Poltico ŭ administracyi prezidenta ZŠA, 64‑hadovy śpikier iranskaha parłamienta Halibaf usprymajecca niekatorymi čynoŭnikami ŭ Vašynhtonie jak partnior, jaki moh by ŭznačalić Iran i vieści pieramovy ź Biełym domam.
Cikavaść amierykanskaj administracyi da pieramoŭ ź Iranam ukazvaje na ich imknieńnie znajści vyjście z tupika, u jaki chutka pieratvaryŭsia ciapierašni vajenny kanflikt, jaki vyklikaŭ uzrušeńni na suśvietnych rynkach, rost cen na naftu i inflacyjnyja ryzyki, adznačaje Politico.
«Havorka idzie pra toje, kab pastavić kahości, jak Dełsi Radryhies u Vieniesuele i skazać: «My pakiniem vas va ŭładzie, nie budziem vas zdymać. Vy budziecie pracavać z nami, zaklučycie dobruju ździełku», — rastłumačyŭ adzin z pradstaŭnikoŭ administracyi ŭ razmovie z Politico, tłumačačy, čamu vybar Vašynhtona vypaŭ na pradstaŭnika ciapierašniaha iranskaha esteblišmientu.
Mnohija ŭ Biełym domie ličać vopyt Vieniesueły — kali miesca zachoplenaha amierykancami prezidenta Vieniesueły Nikałasa Madura zaniała vice-prezident i jaho pravaja ruka Radryhies, prydatnaj madellu dla mahčymaha raźvićcia padziej u Iranie. Tamu varyjant viartańnia z emihracyi apazicyjaniera Rezy Piechlevi, pa słovach krynic Politico, nie razhladajecca.
«Hospadzi, nie… Jon vyras za miažoj. Heta apošniaje, što nam treba. Heta pryviadzie da chaosu», — skazaŭ adzin z surazmoŭcaŭ Politico.
Raniej niekalki vydańniaŭ — brytanskaja Guardian, izrailskija Ynet i Jerusalem Post, a taksama Reuters i Axios — sa spasyłkaj na ananimnyja krynicy taksama paviedamili, što ź iranskaha boku ŭ pieramovach z amierykancami ŭdzielničaŭ Machamad-Bahier Halibaf.
Tramp jašče ŭ paniadziełak abviaściŭ, što ZŠA praviali «vielmi dobryja i praduktyŭnyja» pieramovy ź Iranam ab «poŭnym i ŭsiebakovym urehulavańni bajavych dziejańniaŭ na Blizkim Uschodzie», i raskazaŭ, što Vašynhton na piać dzion spynić udary pa enierhietyčnaj infrastruktury Irana. Tramp nie ŭdakładniŭ, chto mienavita z pradstaŭnikoŭ Irana ŭdzielničaje ŭ pieramovach. ZŠA pradstaŭlajuć śpiecpasłańnik Styŭ Uitkaf i ziać prezidenta Džared Kušnier (jany ž viali pieramovy ź Iranam i da vajny, apošniaja sustreča niezadoŭha da pačatku bajavych dziejańniaŭ prajšła ŭ Ženievie).
Tehieran na aficyjnym uzroŭni zusim admaŭlaje, što pieramovy z ZŠA byli. Sam Halibaf u svaim paście ŭ sacsietcy Ch vyśmiejaŭ zajavy ab pačatku pieramoŭ jak sprobu Trampa supakoić rynki.
«Nijakich pieramoŭ z ZŠA nie pravodziłasia, a fejkavyja naviny vykarystoŭvajucca dla manipulavańnia finansavymi i naftavymi rynkami», — napisaŭ jon. Zrešty, nieaficyjna iranskija ŭłady kantakty z amierykancami pryznajuć — vysokapastaŭleny pradstaŭnik iranskaha MZS zajaviŭ amierykanskamu partnioru Bi-bi-si, telekanału CBS News, što Tehieran atrymaŭ ad ZŠA «prapanovy», jakija ŭłady Irana ciapier razhladajuć.
U toj ža čas, admaŭleńnie samoha fakta pieramoŭ moža być źviazana sa stracham za žyćcio Halibafa. Ułady Irana bajacca, što pieramovy z ZŠA pa ŭrehulavańni vajny — pastka, pisała Wall Street Journal sa spasyłkaj na iranskich słužbovych asob i arabskich čynoŭnikaŭ. U Tehieranie bajacca, što lubyja sustrečy mohuć pryvieści da zamachu na žyćcio Halibafa.
Vychadziec z KVIR i kandydat u prezidenty
Halibaf viadomy svaimi aŭtarytarnymi zamaškami, i choć jon daŭno źmianiŭ hienieralskuju vajskovuju formu na cyvilnaje adzieńnie, ale zaŭsiody adkryta vykazvaŭ padtrymku režymu i zastavaŭsia adnym z samych zaŭziatych prychilnikaŭ Korpusa vartavych isłamskaj revalucyi.
Halibaf, jaki naradziŭsia ŭ 1961 hodzie, va ŭsich sensach — «syn revalucyi». Jon ŭstupiŭ u šerahi KVIR u samym pačatku jaho isnavańnia ŭ 1980 hodzie i padčas krovapralitnaj Irana-irakskaj vajny padniaŭsia pa słužbovaj leśvicy, staŭšy adnym z samych prykmietnych kamandziraŭ.
U 22 hady jon staŭ kamandziram dyvizii, a zvańnie bryhadnaha hienierała atrymaŭ, kali jamu nie było 30 hadoŭ.
Z 1997 pa 2000 hady Halibaf zajmaŭ pasadu kamandujučaha VPS KVIR, zatym — uznačaliŭ palicyju Irana. Jaho vajennaje minułaje pa-raniejšamu zastajecca asnovaj jaho ŭpłyvu.
Adnak niabožčyk ajatała Ali Chamieniei nikoli całkam jamu nie daviaraŭ, a ŭnutry režymu chadzili padazreńni, što Halibaf — «voŭk u aviečaj škury», jaki čakaje padychodnaha momantu, adznačaŭ śpiecyjalny karespandent Piersidskaj słužby Bi-bi-si Kasra Nadžy.
Halibaf — viadomaja i ŭpłyvovaja fihura ŭ Iranie, ale jon nie naležyć da viarchuški kirujučaj elity i ŭžo daŭno maje reputacyju čałavieka, čyje pamyłkovyja rašeńni pieraškadžali jamu padniacca vyšej pa karjernaj leśvicy, zhadžajecca navinavy redaktar Piersidskaj słužby Bi-bi-si Amir Azimi.
Paśla słužby na čale palicyi Halibaf u 2005 hodzie bałatavaŭsia ŭ prezidenty Irana. Tady jon karystaŭsia šyrokaj padtrymkaj siarod iranskaj moładzi, jakoj impanavaŭ jaho styl: modnaja zachodniaja vopratka i soniečnyja akulary, a samoha Halibafa ličyli madernizataram, uspaminaje Azimi.
Adnak jaho aryjentacyja na pieramieny adšturchnuła kansiervatyŭnaje duchavienstva, što ŭ vyniku pryviało da parazy na vybarach ad bolš kansiervatyŭnaha kandydata — Machmuda Achmadziniežada. Madžtaba Chamieniei — tady jašče małady kliryk, a ciapier novy viarchoŭny lidar Irana — padtrymaŭ radykalna nastrojenych śviataroŭ. U vyniku pamiž im i Halibafam nie skłalisia blizkija adnosiny.
Halibaf u vyniku ŭ tym ža hodzie staŭ meram Tehierana — na 12 hadoŭ, horadam jon kiravaŭ da 2017 hoda.
Jaho chvalili za raźvićcio paŭnočnych rajonaŭ stalicy, ale i łajali za ihnaravańnie paŭdniovych, bolš biednych. Jaho taksama abvinavačvali ŭ karupcyi i ŭ arhanizacyi prodažu ziamli pradstaŭnikam režymu.
Na pasadu prezidenta Halibaf bałatavaŭsia jašče trojčy: u 2013 hodzie jon zaniaŭ druhoje miesca, u 2017‑m vioŭ kampaniju, ale admoviŭsia ad vyłučeńnia, a ŭ 2024 hodzie na vybarach, pryznačanych paśla hibieli Ibrachima Raisi ŭ avijakatastrofie, choć i ličyŭsia favarytam honki, ale zaniaŭ tolki rasčaravalnaje treciaje miesca. Pieramoh tady Masud Piezaškijan.
Čamu mienavita Halibaf zdajecca niekatorym čynoŭnikam Biełaha doma zdolnym damaŭlacca partnioram — da kanca niezrazumieła. Tak, staršy analityk pa Iranie ŭ Mižnarodnaj kryzisnaj hrupie Ali Vaez ličyć małavierahodnym, što pryncypova addany zachavańniu isłamisckaha ładu Halibaf prapanuje Vašynhtonu jakija-niebudź značnyja sastupki.
U toj ža čas, vybar Halibafa moža być śledstvam chaosu ŭ palityčnaj sistemie Irana z-za nastupstvaŭ izrailskaj kampanii pa likvidacyi kiraŭnictva krainy, źviartaje ŭvahu Guardian.
Pierajemnik zabitaha ajatały Madžtaba Chamieniei nie źjaŭlajecca na publicy. Pa niekatorych danych, jon znachodzicca ŭ komie.
Prezidentu Piezieškijanu nie chapaje kampietencyi ŭ pytańniach pieramoŭ ab jadziernaj prahramie, i vajennyja nie całkam jamu daviarajuć. Kiraŭnik Vyšejšaha savieta nacyjanalnaj biaśpieki Irana Ali Łarydžani zabity — Iran pazbaviŭsia adnaho z samych vopytnych i ŭpłyvovych palitykaŭ u krytyčny dla krainy momant.
Halibaf na pasadzie śpikiera parłamienta ŭ 2020 hodzie jakraz źmianiŭ Łarydžani. Paśla jaho hibieli Halibaf uziaŭ na siabie adkaznaść za vypracoŭku stratehičnych rašeńniaŭ, raspaviali troje vysokapastaŭlenych iranskich čynoŭnikaŭ haziecie New York Times.
Ciapier čytajuć
Pasoł Ukrainy pa pytańniach Biełarusi adkazaŭ na dyskusiju Viačorki i krytykaŭ Cichanoŭskaj: Vaša ŭzajemnaja nieprymalnaść adyhryvaje vielmi niekanstruktyŭnuju rolu
Kamientary