«Uviečary telefanuje lekar z palikliniki i raspaviadaje vyniki analizaŭ — heta prosta šok!» Biełarusy raspaviali pra miedycynu ŭ Litvie

«Terapieŭtka adkazała, što kompleksnaje abśledavańnie ja mahu zrabić u Kramli»

Natalla (imia źmieniena) žyvie ŭ Litvie z mužam i tryma dziećmi. Za čatyry z pałovaj hoda siamja abyšła ŭ Vilni šmat lekaraŭ.

«Kali ty lehalna pracuješ i płaciš unioski SoDra (anałah biełaruskaha FSAN), to ŭsia miedycyna biaspłatnaja, jak u nas u Biełarusi było. Voś tolki ŭzrovień dziaržaŭnych bolnicaŭ i paliklinik u Litvie ŭ razy vyšejšy, čym u Biełarusi. Ich uzrovień dziaržaŭnych paliklinik taki ž, jak u nas byŭ uzrovień u pryvatnych typu «Ekamiedservis» abo «Łade». I pry hetym usie lekary 35+ hadoŭ havorać na rasiejskaj movie», — kaža Natalla.

Ale jość adno ale: pryjomu da vuzkaprofilnych śpiecyjalistaŭ davodzicca čakać miesiacy. Kali da lekara chočacca patrapić raniej, to možna pajści płatna ŭ miedyčny centr abo pavodle pryvatnaj strachoŭki.

«Kažuć, u pryvatnych klinikach lepšy ŭzrovień absłuhoŭvańnia, ale ja roźnicy mocnaj nie pabačyła. Tut vydatnaje dziaržaŭnaje miedyčnaje strachavańnie. U Litvie ciabie biaspłatna absłužać lepš, čym u pryvatnym servisie ŭ Polščy ci Biełarusi. Ale kali tabie treba da lekara terminova, to hetaha nie vidać. U mianie byŭ kiejs, kali mnie stała drenna ŭ traŭni, a lekar chacieła dać mnie nakiravańnie na vizit u žniŭni», — kaža biełaruska.

Spačatku ŭ Natalli była jašče i pryvatnaja strachoŭka na pracy, ale ŭ vyniku ad jaje žančyna vyrašyła admovicca — roźnicy asablivaj nie zaŭvažyła: «Poŭny čekin kryvi kaštuje dzieści € 150, kansultacyja ŭ siarednim € 15—20, analiz vitaminu D — € 30. Moj pryvatny pakiet pakryvaŭ pasłuhi na € 500 na miesiac: u cełym, hetaha zaŭsiody chapała. Tolki adnojčy ja rabiła ŭ pryvatnaj klinicy razhornuty čekin z MRT, abśledavańniem usich orhanaŭ, kardyjołaham, UHD i ŭsimi rasšyfroŭkami. Usio heta vyjšła ŭ € 700, u vyniku ja zapłaciła € 200, astatniaje pakryła strachoŭka».

A voś niaprofilnych lekaraŭ navat u paliklinicy čakać nie davodzicca: da terapieŭta abo piedyjatra praktyčna zaŭsiody možna trapić biez čarhi.

«Moža, mnie prosta šancuje, viadoma, ale kali ty ź dziećmi idzieš, to jany naohuł vielmi pryjaznyja i imknucca vielmi chutka ŭsio zrabić. Kali dzicia zachvareła, jany ciabie staviać pa-za čarhoj. Ale samy vyšejšy piłataž, ad jakoha ŭsie biełarusy ledź nie stračvajuć prytomnaść — heta kali tabie pieratelefanoŭvajuć ź dziaržaŭnaj palikliniki i raspaviadajuć vyniki analizaŭ. Dla nas heta prosta šok! Pry hetym mnohija litoŭcy ličać, što ŭ ich miedycyna drennaja. Ja kažu, chłopcy, supakojciesia, u vas vydatnaja miedycyna!» — raspaviadaje Natalla.

Z chutkaj dapamohaj prablemaŭ, jak u Polščy, taksama niama: u adździaleńni nieadkładnaj dapamohi zvyčajna apieratyŭna dapamahajuć i nie treba siadzieć u čarzie dzień.

«Muž niejak złamaŭ adrazu ruku i nahu. Možna było vyklikać chutkuju, ale ja vyrašyła, što my chutčej dabiaromsia samastojna. Ja pryjechała ź im u adździaleńnie, pasadziła jaho ŭ vazok (u ich tam usiudy vazki) i ŭziała kvitok u elektronnuju čarhu, — uspaminaje naša surazmoŭnica. — Chvilin 15 my pačakali, potym nam za paŭhadziny zrabili ŭsio — UHD, KT, nakłali hips i skazali, što spatrebicca jašče apieracyja. Kab jaho doŭha nie mučyć, potym apieracyju pravodzili adrazu dźvie bryhady: adna na rukach (razam z płastyčnymi chirurhami ź inšaj balnicy), adna na nahach».

Taksama Natalla adznačyła elektronnuju sistemu, u jakoj zaŭsiody možna znajści i pahladzieć vyniki analizaŭ i recepty, a nie chadzić za imi da lekara: «U Litvie vielmi dobra pracuje elektronny dakumientazvarot, i sistema palapšajecca štohod usio bolš i bolš. Kali raniej tam niejkija byli bahi, to ciapier u ich heta naohuł vydatna pracuje».

Za ŭvieś čas pražyvańnia ŭ Litvie biełaruska tolki adnojčy sutyknułasia z dyskryminacyjaj pavodle nacyjanalnaj prykmiety.

«U litoŭcaŭ naohuł chamstva niama, i ź biełarusami jany sprabujuć parazumiecca. Mnie tolki adnojčy nie pašancavała z terapieŭtkaj-litoŭkaj. Niejak ja spytała: dzie mahu zrabić kompleksnaje abśledavańnie? I jana na ruskaj movie kaža: «U maskoŭskaj bolnicy». Ja nie zrazumieła i spytała, dzie heta. Jana adkazvaje: «U Kramli». Nu, ja afihieła, viadoma ž, i adrazu pamianiała sabie terapieŭtku. Moža, jana nie ŭ humory była i vyrašyła, što ja z Maskvy, nie viedaju».

«U Litvie ŭsie vyniki daśledavańniaŭ adlustroŭvajucca ŭ asabistym kabiniecie — vielmi niazvykła paśla tajamnic ź miedkartaj u Biełarusi»

Lera pieražyła dźvie emihracyi — spačatku Ukraina, potym Litva. U Litvie dziaŭčyna pieražyła dźvie špitalizacyi i kaža, što dośvied mocna adroźnivaŭsia ad Biełarusi.

«Dyjahnaz «Rekurentnaja depresija» mnie pastavili daŭno, jašče ŭ Biełarusi. A potym byŭ 2020 hod, jaki mocna mianie padkasiŭ. Ja sprabavała pić antydepresanty, ale, na žal, mnie niapravilna padabrali leki. Mała taho, što nijakaj radaści ad žyćcia nie zastałosia, dyk ja jašče ŭvieś čas stračvała prytomnaść, i ŭ niejki momant apynułasia ŭ reanimacyi ź vielmi nizkim ciskam. Akazałasia, heta pabočny efiekt antydepresantaŭ. Ja zarakłasia — nijakich bolš tabletak, prosta žyviom dalej.

Pry hetym lekar u Biełarusi pisaŭ mnie ŭ balničnym «Hryp», kab nie pisać depresija. Inakš pastanoŭka na ŭlik u RNPC psichičnaha zdaroŭja i šmat prablemaŭ praz heta ŭ dadatak. Tak što moj maksimum pa takim balničnym byŭ try dni. Try dni, kab niejak vybracca sa stanu «chočacca zdochnuć»», — kaža dziaŭčyna.

Pavodle jaje, pieršyja hady ŭ emihracyi žyłosia «na drajvie», potym stała nakryvać raniejšaja depresija:

«Pamiataju, ja išła pa Vilni i dumała: voś tut možna zvalicca z mosta abo z terasy hetaha bara. Ja razumieła, što heta nie tyja dumki, jakija pavinny być u majoj hałavie: u mianie adkaznaja praca, dzicia i muž. Ale ŭ niejki momant ja apynułasia na moście, i zrazumieła, što mnie patrebnaja dapamoha. Ja prosta sabrała valizku z rečami i pryjechała zdavacca ŭ Vilenski haradski kryzisny centr».

Leru ŭ hety ž dzień pakłali ŭ balnicu, u adnamiesnuju pałatu, pryznačyli zaspakajalnaje i snatvornaje. Pry hetym staranna sačyli za dziejańniem i pabočnymi efiektami: kali niešta nie dapamahała, preparat zamianiali:

«Praz dva dni ja vyjšła z pałaty na dvor, a tam hamaki, areli, chłopcy ŭ supołkach zajmajucca johaj i malavańniem, u kahości piknik z rodnymi pad voknami balnicy. Ja prosta asałapieła — u Biełarusi, kali ja šukała dapamohu, mnie znajomyja raspaviadali zusim inšaje — ich u asnoŭnym hłušyli lekami, nielha było na vulicu vychodzić, tolki hladzieć u vakno praz kraty».

U kryzisnym centry dziaŭčyna praviała 10 dzion — dumak pra suicyd bolš nie było. Ale na hetym lačeńnie nie skončyłasia: nastupnyja try miesiacy Lera praviała na dzionnym stacyjanary ŭ paliklinicy. Usio lačeńnie było biaspłatnym, pakolki dziaŭčyna pracavała ŭ Litvie i rabiła ŭnioski ŭ dziaržaŭny fond SoDra.

«Paśla vypiski z kryzisnaha centra mianie adrazu nakiravali da psichijatra. U Jeŭropie heta nie styhma, prosta śviedčańnie taho, što tabie patrebny śpiecyjalist. Jon prapanavaŭ mnie dzionny stacyjanar na try miesiacy — hrupavyja sieansy, aromaterapija, muzyčnyja zaniatki, joha, kansultacyi psichołaha. U pieršaj pałovie dnia ja chadziła ŭ palikliniku na ŭsie hetyja pracedury i zaniatki, astatni čas była ŭ chacie», — uspaminaje Lera.

Depresija z taho momantu nie viartałasia, ale vizity biełaruski da lekaraŭ nie skončylisia. Adnojčy nočču pryjšłosia jechać u chutkuju dapamohu — praz mocny bol u žyvacie i vanity:

«Muž nočču advioz mianie ŭ pryjomny pakoj chutkaj dapamohi. Kali vočy skasić da nosa, kab nie bačyć ukazalniki na litoŭskaj, to budzie dakładna pryjomnik balnicy chutkaj dapamohi ŭ Miensku. I čakać tam pryjšłosia nie mienš: choć u mianie chutka ŭziali analizy, praviali pieršasny ahlad, UHD, i abiazbolili, ale zaklučeńnia lekara ja tak i nie dačakałasia. Jak tolki bol adpuściŭ, ja źjechała dadomu».

Pakolki sistema ŭ Litvie całkam centralizavanaja, to na nastupny dzień lekar u paliklinicy pahladzieŭ usie daśledavańni i ahučyŭ dyjahnaz — kamiani ŭ žoŭcievym puzyry, patrebna łaparaskapija.

«U paliklinikach ja nie bačyła čerhaŭ: ty zapisvaješsia na pryjom, prychodziš na pryznačany čas — i ŭsio. Što ŭ Litvie ździviła: pacyjent sam moža vybrać kliniku i lekara. Tamu ja źjeździła na kansultacyju da chirurha ŭ abranuju balnicu, jaki potym mianie i apieryravaŭ», — kaža Lera.

Ježa i pałaty vielmi byli padobnyja na typovyja biełaruskija, tamu vypiscy na nastupny dzień dziaŭčyna tolki ŭzradavałasia. Ale staŭleńnie miedsiaścior i lekaraŭ kardynalna adroźnivałasia ad biełaruskich — litoŭcy byli dobrazyčlivyja i vielmi ŭvažlivyja:

«Kali ty prychodziš da lekara, u vas adnosiny nie pa pryncypie «chaču balničny — ja tabie jaho nie dam», a «što balić i jak dapamahčy» — lekary nie skupiacca vypisvać napramki na analizy, daśledavańni i kansultacyi. Uvohule, na maim asabistym dośviedzie ŭsio vyhladaje vielmi dobra».

Ź inšych plusaŭ — elektronnaja sistema, dzie možna pahladzieć vyniki ŭ svaim asabistym kabiniecie: «Pry hetym lekar tabie ŭsio rastłumačyć i leki prapiša, što taksama vielmi niazvykła paśla tajamnic ź miedkartaj u Biełarusi. U Litvie sistema takaja, što ŭsie vyniki daśledavańniaŭ adlustroŭvajucca ŭ tvaim asabistym kabiniecie. I ty možaš sam pahladzieć usio, tamu što dajecca tvajo značeńnie i narmalnaje značeńnie. Taksama možna zdać kroŭ na vitaminy i lekar sam raskaža, što tabie lepš papić. A ŭ Biełarusi ty zdaŭ analizy — i siadziš, hadaješ, što tam u ciabie, potym raspytvaješ lekara».

Pavodle Lery, z moŭnymi prablemami ŭ Litvie jana nie sutykałasia: «Čaściej ja razmaŭlała ź lekarami na rasiejskaj, časam na anhielskaj. Navat hrupavyja zaniatki ŭ kryzisnym centry mnie taksama padabrali tak, kab tam byli ŭ asnoŭnym rasiejskamoŭnyja. Heta značyć, moŭnych prablem nie było naohuł».

Biełaruska ličyć, što pryvatnaja strachoŭka moža spatrebicca tym, chto časta chodzić da lekaraŭ i nie choča čakać svajoj čarhi tydniami. Va ŭsich astatnich vypadkach zvyčajna chapaje dziaržaŭnaj miedycyny: «Na maim minułym miescy pracy była i pryvatnaja strachoŭka, ale ja nikoli joj nie karystałasia. Ale kalehi, naprykład, chadzili ŭ pryvatnyja centry, kab nie čakać kansultacyi vuzkaha śpiecyjalista. Maje pytańni niejak chutka vyrašalisia ŭ paliklinicy».

• 2
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 1