«Ź mianie ničoha nie voźmieš, a ludzi paciarpieli». Para piensijanieraŭ druhi hod nie moža vypisać ź minskaj kvatery šmatdzietnuju siamju emihrantaŭ

«Stała zrazumieła: adsiakajuć usie mahčymaści»

Raman, nie saromiejučysia, nazyvaje siabie «typovym źbiehłym». Jon i jaho siamja atrymali ŭ Polščy mižnarodnuju abaronu. Siamja — heta sam Raman, jaho žonka i troje dziaciej, adno ź jakich chodzić u dziciačy sadok, a dvoje — vučni małodšych kłasaŭ.

«U 2018 hodzie my z žonkaj pradali kvateru ŭ Breście i pryjechali ŭ Minsk z tady jašče dvuma dziećmi. Ja ŭładkavaŭsia ŭ firmu pa prodažy budaŭničych materyjałaŭ, žonka pracavała dystancyjna jak fryłansier. Uziali kredyt i kupili paraŭnalna nievialikuju trochpakajovuju kvateru, — apisvaje situacyju mužčyna. — U 2019 hodzie ŭ nas naradziłasia jašče adno dzicia. My pierakredytavalisia, užo jak šmatdzietnyja, šmat pracavali i ŭ 2021 hodzie całkam vypłacili pazyku».

Ale pažyć u svajoj kvatery jak śled nie paśpieli. Abstaviny skłalisia tak, što viasnoj 2022 hoda siamja była vymušanaja pierajechać u Varšavu. Źbiralisia chutka, ale pradbačliva zrabili novyja pašparty i hienieralnyja davieranaści. Źjazdžali ŭ nieviadomaść, ale pradavać kvateru nie dumali — usio ž taki ŭ Biełarusi zastavalisia baćki.

«U nas byli šenhienskija vizy, i padavacca na mižnarodnuju abaronu my nie płanavali. Źbiralisia viarnucca, kali situacyja ŭ krainie źmienicca. Ale štodzionnyja zatrymańni ŭdzielnikaŭ pratestaŭ praciahvalisia, dy i situacyja z vajnoj pamiž Rasijaj i Ukrainaj vidavočna zaciahvałasia, tamu nam stała jasna, što ŭsio heta nadoŭha, — apisvaje situacyju surazmoŭca. — A potym atrymałasia ŭładkavać dziaciej u dziaržaŭny dziciačy sad niedaloka ad zdymnaj kvatery. Jany chutka adaptavalisia. Zatym starejšyja pajšli ŭ škołu. Pastupova naładzilisia spravy z pracaj».

Kuplać žyllo ŭ Polščy, a tym bolš u Varšavie, pieršapačatkova siamja nie dumała. Pužała cana. Naprykład, u śniežni 2022 hoda siaredni košt kvadratnaha mietra składaŭ kala troch tysiač dalaraŭ.

«A potym paličyli, usio ŭzvažyli i vyrašyli, što pry pieršapačatkovym uniosku i ŭzroŭni biahučych dachodaŭ zmožam atrymać kredyt u banku. Tamu vyrašyli pradać minskuju kvateru, — kaža mužčyna. — Paradoks, ale aśmielicca na taki krok nas prymusiŭ ukaz numar 278, jaki ŭstupiŭ u siłu ŭ vieraśni 2023 hoda. Zhodna ź im pradavać nieruchomaść u Biełarusi ciapier dazvalałasia tolki asabista abo pa davieranaści, aformlenaj unutry krainy. Stała zrazumieła: adsiakajuć usie mahčymaści. Prykinuli, kali budziem i dalej čakać, to dziaržava praciahnie šukać mahčymaści pazbavić žylla niepažadanych joj hramadzian».

«Piensijanieraŭ biantežyła, što kvatera pradavałasia z prapisanymi ludźmi. Ale ryełtary ich supakoili»

Pradavać nieruchomaść vyrašyli z dapamohaj ryełtara. Znajšli śpiecyjalistku z dobrymi rekamiendacyjami. Taja adrazu papiaredziła: raz u pamiaškańni prapisanaja siamja, pryjdziecca rabić istotny dyskont. Pavodle słoŭ Ramana, ich kvadratnyja mietry acanili prykładna na sto tysiač dalaraŭ. Kab znajści pakupnika chutčej, jany z žonkaj byli hatovyja skinuć da 80 tysiač. Praŭda, pierš čym iści na rynak, patrabavałasia sabrać usie nieabchodnyja dakumienty. Adzin ź ich — z administracyi rajona ŭ Minsku, da jakoha adnosicca ich šmatpaviarchovik.

«Dazvoł [ad čynoŭnikaŭ] patrebien byŭ pa dźviuch pryčynach. Pa-pieršaje, u kvatery prapisana troje niepaŭnaletnich. Pa-druhoje, u nas byŭ ilhotny kredyt na žyllo, i choć my jaho i vypłacili, pradać nieruchomaść pavodle zakonu mahli nie raniej čym praź piać hadoŭ paśla vypłaty, — uvodzić u kurs spravy surazmoŭca. — Dla hetaha my padali [čynoŭnikam] daviedku ab tym, što pierajechali. Akramia taho, u Polščy damovilisia z ryełtaram i zaklučyli papiaredniuju ździełku na kuplu kvatery. Hetym pakazali, što chočam zastavacca i nie płanujem paharšać umovy žyćcia dziaciej. A nieruchomaść pradajem, bo patrebnyja hrošy na novaje žyllo. Vyvučyŭšy dakumienty, administracyja rajona vydała nam [patrebnuju] daviedku».

U tekście rašeńnia z administracyi skazana, što «ŭ suviazi ź pierajezdam» u Polšču siamji dajuć dazvoł na prodaž kvatery, jakuju jany nabyli pa lhotnym kredycie. Pry hetym čynoŭniki ŭstanavili minimalnuju canu na kvadratnyja mietry — krychu bolš za 71 tysiaču dalaraŭ. Jak tłumačyć Raman, hetaja suma prapisanaja dla taho, kab jany dakładna zmahli kupić novuju nieruchomaść i zabiaśpiečyć dziaciej žyllom.

Pakupnikoŭ ciapier užo byłyja minčanin znajšli chutka. Imi akazałasia para piensijanieraŭ, jakija chacieli nabyć nieruchomaść dla ŭžo darosłaj dački. Jana raźviałasia i zastałasia biez žylla.

«My litaralna vystavili abjavu, i ŭžo naša i ich ryełtar ahavorvali ŭmovy, — adznačaje surazmoŭca. — Piensijanieraŭ biantežyła, što kvatera pradavałasia z prapisanymi ludźmi. Ale ryełtary ich supakoili, patłumačyŭšy, što pa zakonie praz sud jany zmohuć nas i dziaciej vypisać. Heta ž im paćvierdziŭ juryst, da jakoha jany źviarnulisia pa kansultacyju, i advakat. Pakupniki z nami źviazalisia, tolki kali my ŭžo vychodzili na ździełku. Spytali, ci možam my jašče skinuć piaciorku. My razumieli, što, napeŭna, možna pačakać, patarhavacca, ale, pakolki jany hatovyja byli adrazu zapłacić, vyrašyli: piać tysiač dalaraŭ — heta, viadoma, hrošy. Ale lepš tak, čym nijak».

U vyniku letam 2024 hoda syšlisia na canie 75 tysiač dalaraŭ. Za kvadratnyja mietry piensijaniery zapłacili najaŭnymi. Pavodle mierkavańnia Ramana, vypisać ich z kvatery novyja haspadary pavinny byli prykładna praź miesiac.

«Heta zvyčajnaja praktyka. Jak tłumačyŭ advakat, vy kuplajecie kvateru ź ludźmi, prychodzicie ŭ sud i kažacie: u nas z byłymi žycharami ŭźnik kanflikt. Maŭlaŭ, dobraachvotna vypisvacca nie chočuć, — spyniajecca na detalach šmatdzietny baćka. — Tłumačycie, što hetaja siamja tut nie žyvie, kamunalnyja pasłuhi nie płacić, i kropku ŭ historyi staviać na pracesie pa zakonie».

Adnak niečakana dla pazoŭnika i adkazčyka dystancyjna vypisvać siamju Ramana sud nie staŭ.

«Jany zrazumieli, što trapilisia, i my zrazumieli, što trapilisia»

Ramana na pracesie pradstaŭlaŭ advakat. Pavodle słoŭ šmatdzietnaha baćki, ich jurysta rašeńnie rajonnaha suda ździviła, ale jon prapanavaŭ dziejničać dalej. Skazaŭ: «Nadzieja jość». Praź miesiac piensijaniery padali apielacyju ŭ Minski haradski sud. I znoŭ atrymali admovu.

«Hetym razam u jakaści pryčyny paznačyli, što vypisać małaletnich u nikudy nielha. Heta nibyta parušaje ich pravy, — apisvaje situacyju surazmoŭca. — Choć administracyja rajona dała nam dazvoł na prodaž kvatery, bo atrymanyja hrošy pojduć na budaŭnictva novaj».

Raman kaža, što pakupniki ich kvatery — ludzi adekvatnyja. Niahledziačy na składanaści, ź jakimi sutyknulisia, z pretenzijami nie telefanavali.

«U ich byŭ svoj advakat, u nas svoj. Jurysty pamiž saboj kamunikavali, abmiarkoŭvali situacyju i danosili jaje da nas, — uspaminaje mužčyna. — Z samoj siamjoj ja razmaŭlaŭ litaralna niekalki razoŭ. Jany zrazumieli, što trapili, i my zrazumieli, što papali. Choć i nie nastolki krytyčna, jak pakupniki».

Abskardzić pastanovu Minskaha haradskoha suda pakupniki spačatku źbiralisia, ale potym pieradumali. Pavodle słoŭ Ramana, abaroncy im paviedamili, što «minskija sudy jak pad kapirku stali admaŭlać u takich spravach», i prapanavali dačakacca, pakul «zakony zapracujuć». Adnak kolki čakać — nichto skazać nie moža.

Pavodle słoŭ šmatdzietnaha baćki, advakaty i jurysty, da jakich jon źviartaŭsia, raskazvali, što ŭ Minsku niamała siemjaŭ apynulisia ŭ takoj ža situacyi, jak jany. Raniej adzin z ryełtaraŭ paviedamlaŭ «Našaj Nivie», što prablemy z vypiskaj z kvater praz sud jon staŭ zaŭvažać u 2023 hodzie. U žniŭni 2024 hoda śpiecyjalist aceńvaŭ takuju mahčymaść jak «małarealnuju».

«Dla mianie heta vyhladaje tak: u 2023 hodzie Łukašenku prynieśli šerah prapanoŭ, kab napaskudzić tym, chto źjechaŭ (havorka pra ŭkaz numar 278. — Zaŭv. «Lusterka»). Prajšło siem-vosiem miesiacaŭ paśla taho, jak dakumient vyjšaŭ, jany (aŭtary idei. — Zaŭvaha «Lusterka») praanalizavali situacyju i ŭbačyli chiby, jakija zastalisia. Chacieli zrabić, kab kvatery, leciščy, haražy nielha było pradavać, ale atrymałasia, što z davieranaściu možna. Jany, vidać, vyrašyli hetuju ščylinu zakryć. I, jak razumieju, pastaralisia i dali niehałosnaje ŭkazańnie sudam (advakat kazaŭ, takoje tolki ŭ Minsku) pad lubymi padstavami nie vypisvać ludziej bieź ich niepasrednaj prysutnaści, — dzielicca mierkavańniem surazmoŭca.

— Ale jany nie ŭličyli, što ŭ hetaj zadačy jość dźvie pieramiennyja. Pieršaja — «źbiehłyja». Druhaja — ludzi, jakija zastalisia ŭ Biełarusi. I voś što tyčycca piensijanieraŭ, jakim my pradali kvateru. Im u 2020 hodzie palityka była da lampački. Jany na leciščy chavalisia ad kavidu, a hety mužčyna, jon ledź ad jaho nie pamior u balnicy. Jany sabrali hrošy, niešta pradali, kupili žyllo, ale ŭ vyniku apynulisia ŭ pastcy. U ich ciapier kvatera, ź jakoj, pa sutnaści, jany ničoha nie mohuć zrabić. Nichto nie zachoča jaje kupić. Plus kvaternaja płata ŭklučaje ŭ siabie jak minimum piać žycharoŭ».

Sa słoŭ Ramana, jamu, jak «źbiehłamu», ad taho, što jon zastajecca prapisanym u minskim žylli, «ni choładna ni horača».

«Ja pradaŭ majomaść, mnie zapłacili, i hrošy ja aficyjna pieravioŭ na svoj rachunak u polskim banku, — praciahvaje surazmoŭca. — Što ciapier ź mianie voźmieš? Prapiskaj napałochaješ? A piensijaniery paciarpieli. Choć žyllo jany nabyvali zhodna z zakonam i praviłami, jakija dziejničali na toj momant. Vychodzić, dziaržava vyrašyła «kinuć» niepažadanych joj ludziej, a «kinuła» tych, chto naohuł ni pry čym».

Šmatdzietny baćka kaža, što źviarnucca kudyści pa dapamohu, naprykład u srodki masavaj infarmacyi, pakupniki ich kvatery nie mohuć.

«Nu, a kudy? U «Sovietskuju Biełoruśsiju» abo na Ahulnanacyjanalnaje telebačańnie patelefanavać? Raniej by heta, mahčyma, dapamahło. Ale ciapier, pakolki situacyja źviazana z palitykaj, nie. Patelefanavać na Tut.by? Dyk i Tut.by niama, — nie chavaje emocyj mužčyna. — Kudy im źviartacca? Tolki ŭ sud. A sud, jak ja ŭžo kazaŭ, adfutbolvaje ich. Ludzi pražyli doŭhaje žyćcio i ciapier na ŭłasnym prykładzie bačać, što takoje «ŭ krainie nie da zakonaŭ».

Sam ža Raman praciahvaje nazirać za situacyjaj. Kaža, viedaje historyju, kali novaja ŭładalnica kvatery dajšła da Viarchoŭnaha suda, kab vypisać prapisanych tam byłych ułaśnikaŭ, ale nie atrymałasia. Na pytańnie, čamu jaho nie adpuskaje hetaja tema, bo jon svaje hrošy za kvadratnyja mietry atrymaŭ, adkazvaje:

«Tamu što ŭ 2020 hodzie my vychodzili nie za hrošy, a za toje, kab była spraviadlivaść, kab pracavali zakony. A ciapier atrymlivajecca tak, što za tych ludziej, jakija zastalisia ŭ Biełarusi, zastupicca prosta niama kamu. I sami jany ničoha skazać nie mohuć.

Choć prablema, faktyčna, lohka vyrašalnaja. Ale tyja, chto davaŭ parady Łukašenku [pa ŭkazie], pavinny pryjści da jaho i skazać, što voś — dziakujučy pryniatym pa ich «rekamiendacyjach» rašeńniam utvaryłasia sacyjalnaja prablema. A chto pojdzie padobnaje dakładvać? Dumaju, durniaŭ niama.

Nie tak daŭno padrychtavali prajekt novaha Žyllovaha kodeksa. U teoryi jon niekali, mahčyma, sprościć rašeńnie takich prablem, jak naša. Ale ž nichto nie daść harantyi, što «dla źbiehłych» i hety zakon budzie dziejničać. Uvohule, chacieli jak horš, ale atrymałasia jak zaŭsiody».

• 0
• 1
• 1
• 2
• 3
• 2
• 1
• 0