Volski: «Paśla 2020 hoda ludzi paviarnulisia da movy». Vyjšaŭ paśmiarotny vypusk «Movy Nanova» ź Mikitam Miełkazioravym
Na «Biełsacie» vyjšaŭ vypusk prahramy «Mova Nanova» ź Mikitam Miełkazioravym, jaki raptoŭna pamior u kancy śniežnia. U vypusku Mikita hutaryć ź lehiendaj biełaruskaha roku Lavonam Volskim. Prahrama pačynajecca kranalnym videašeraham z kadrami roznych zdymak ź Mikitam, jaki staŭ svojeasablivym raźvitańniem z talenavitym intervjujeram.
Adnoj z klučavych tem razmovy stała biełaruskaja mova i jaje miesca ŭ hramadstvie. Miełkazioraŭ adznačyŭ, što Lavon Volski «praktykavaŭ biełaruščynu da taho, jak heta stała mejnstrymam». U adkaz muzyka padzialiŭsia svaimi nazirańniami pra toje, jak mianiałasia staŭleńnie da movy ŭ Biełarusi.
Ci była kali-niebudź biełaruskaja mova ŭ mejnstrymie?
Na pytańnie, kali biełaruščyna była maksimalna nabližanaja da hetaha stanu, Lavon Volski daŭ adnaznačny adkaz:
«Pačynajučy z 20‑ha hoda i ciapier jana maksimalna nabližanaja, u paraŭnańni z tym, što było raniej. To bok ciapier luby bolš-mienš adukavany čałaviek, jaki imkniecca da adukavanaści, student ci prosta toj, chto samaadukacyjaj zajmajecca, jon zmoža pahavaryć pa-biełarusku».
Pa słovach muzyki, mienavita 2020 hod staŭ pierałomnym momantam, kali šmat ludziej «paviarnułasia tvaram da movy». Raniej ža situacyja była zusim inšaj.
Ad «kałhasa» da «kłana niebažycielaŭ»: staryja stereatypy
Volski nahadaŭ pra časy, kali biełaruskaja mova ŭsprymałasia praz pryzmu źniščalnych stereatypaŭ. Z adnaho boku, jana asacyjavałasia z «kałhasam», ad jakoha mnohija žychary stalicy imknulisia admiežavacca. Z druhoha — ličyłasia movaj elitarnaha «kłana niebažycielaŭ»:
«Byli ŭ ludziej takija asacyjacyi, što kali ty havoryš pa-biełarusku, to značyć, naležyš da niejkaha takoha, krychu niebažycielskaha kłana paetaŭ, piśmieńnikaŭ, mastakoŭ… I voś, raz ty havoryš pa-biełarusku, nu, chutčej za ŭsio, pakolki ty małady, to ty nie da kanca naležyš. Bo tyja, chto naležyć, jany nasamreč tam Baradulin, Janka Bryl… A ty ž nie Bryl, nie Baradulin… Chto ty tady? Ty niapravilna havoryš, chutčej za ŭsio».
Muzyka adznačyŭ, što ŭ Minsku, dzie histaryčna daminavali to polskaja, to ruskaja mova, to idyš, da biełaruskaj «usio nijak nie mahli dabracca».
Pavodle Volskaha, da 2020 hoda mnohija ludzi prosta nie razumieli, navošta patrebnaja biełaruskaja mova, kali «paŭsiul usio rasiejskaje». Ale mienavita padziei apošnich hadoŭ źmianili hetaje staŭleńnie i zrabili movu važnaj častkaj nacyjanalnaj samaśviadomaści dla značna bolšaj kolkaści ludziej, čym kali-niebudź raniej.
Kamientary
Napeŭnaja jašče budzie adna, moža pašancuje bolš, Malina, i treba pahladzieć Novy Hod.
A potym , zastaniecca historyja vypuskaŭ.
Treba praciahvać žyć, novy hod nadyjšoŭ.