Tavarystva biełaruskaj movy praviało navukova-praktyčnuju kanfierencyju «Sučasny stan biełaruskaj movy i dziejnaść hramadskich arhanizacyj pa jaho palapšeńni».
Tavarystva biełaruskaj movy praviało navukova-praktyčnuju kanfierencyju «Sučasny stan biełaruskaj movy i dziejnaść hramadskich arhanizacyj pa jaho palapšeńni».
Siarod prysutnych byli viadomyja navukoŭcy, piśmieńniki, hramadskija dziejačy. Nie ŭsie, praŭda, brali słova. Niekatoryja pryjšli jak siabry tavarystva. Bo ŭ pierapynku pamiž vystupleńniami adbyłosia pasiadžeńnie Rady TBM.
Z dakładam ad Ministerstva kultury vystupiła Natalla Aŭdziejeva. Pra ŭdzieł pradstaŭnika hetaj ustanovy ŭ kanfierencyi, vidać, nie było viadoma da apošniaha momantu. Bo ŭ prahramach kanfierencyi navat nie nadrukavali jaje proźvišča.
Na ahulnym fonie stanoŭčych vynikaŭ pracy Minkultury, spn. Aŭdziejeva adznačyła i niedapracoŭki. Siarod takich — tolki 30 pracentaŭ biełaruskamoŭnych śpiektaklaŭ u biahučym repiertuary dramatyčnych teatraŭ krainy, a taksama 37 pracentaŭ — u lalečnych teatrach. Na bližejšy čas staić zadača davieści hetyja ličby chacia b da 50.
Vystupleńnie pradstaŭnicy Minkultury vyklikała ažyŭleńnie. Moža i nie stolki sam dakład, kolki mahčymaść «udaryć macniej» dziaržaŭnaha čynoŭnika.
Kab nie razvažlivaść Aleny Anisim, jakaja razam z Aleham Trusavym viała kanfierencyju, mahło b raspačacca ckavańnie sp. Aŭdziejevaj. Spn. Anisim paabiacała ŭsie abmierkavańni pravieści pierad pierapynkam.
«Usio sapsavali, dali joj źbiehčy», — kazaŭ adzin mužčyna svajmu susiedu, kali nadyšoŭ čas iści na abied, a zadać pytańni Natalli Aŭdziejevaj tak i nie dali.
Niekatoryja prysutnyja demanstratyŭna pačynali jorzać na kresłach, krechkać, pieramaŭlacca. «Zaduža navukova i doŭha», — pačuŭsia hołas mužčyny z zały. Vystupoŭcy, zdajecca, navat i nie źviartali ŭvahi na takija repliki. Kožny chacieŭ niešta skazać svajo z trybuny, ale nie zaŭždy čuŭ svajho kalehu.
Aleh Trusaŭ u svaim vystupleńni vykazaŭ ideju stvaryć «prysiahu nastaŭnika». Tolki tak možna abaviazać nastaŭnikaŭ razmaŭlać na rodnaj movie. Bo zdarajucca vypadki, kali studenty skardziacca na vykładčykaŭ, jakija, pračytaŭšy lekcyju pa-biełarusku, pa-za aŭdytoryjaj pierachodziać na rasiejskuju movu. «Viedajuć, ale nie razmaŭlajuć. Čamu?», — zadaŭsia pytańniem Aleh Trusaŭ.
«Možna nie ŭstupać u partyi i apazicyjnyja arhanizacyi. Dastatkova 24 hadziny ŭ sutki razmaŭlać pa-biełarusku, kab źmianić moŭnuju situacyju», —
pierakanany sp. Trusaŭ. I vialikuju nadzieju ŭ adradžeńni movy jon uskładaje na moładź. Pa jaho słovach, mienavita studenty, najpierš fiłałahičnych fakultetaŭ, stvarajuć najbolšuju kolkaść supołak TBM.
Kanfierencyja była raznapłanavaja. Adny zanadta pahłyblalisia ŭ historyju, inšyja — u movaznaŭstva. Niekatoryja pierakazvali bijahrafii kulturnych dziejačaŭ. Na ahulnym fonie vyłučyłasia vystupleńnie Lavona Barščeŭskaha. Jon zakranuŭ temu biełaruskaj movy ŭ ŚMI. Na jaho dumku, našy telekanały možna pieravieści całkam na biełaruskuju movu ŭ ścisłyja terminy i bieź vialikich finansavych vydatkaŭ. I nijakich pratestaŭ siarod hledačoŭ, ličyć movaznaŭca, taki krok nie vykliča.
Bo, da prykładu, futbolnyja zaŭziatary jašče ŭ 1990-ch hladzieli matčy ź biełaruskamoŭnymi kamientatarami. I nijakich mitynhaŭ suprać hetaha nie pravodzili.
Aleh Trusaŭ płanuje vydać dakłady vystupoŭcaŭ asobnym zbornikam. Na hetym tak časta zasiarodžvałasia ŭvaha, što składvajecca ŭražańnie pra hienijalnaść tych vystupleńniaŭ. Ale ž da sapraŭdnaj kanfierencyi mierapryjemstva ŭsio-tki nie daciahvaje. Chutčej kruhły stoł.
Kamientary