«Maja harmanalnaja sistema dała zboj». Byłyja bodzibiłdarki pra zvarotny bok kulturyzmu
Kali my bačym fota ci videaspravazdačy sa spabornictvaŭ pa bodzibiłdynhu, to na scenie pierad nami zvyčajna krasujucca suchija, reljefnyja, ščaślivyja i zaharełyja ludzi. Na staronkach svaich sacsietak subtylnyja ŭdzielnicy ź biełaśniežnaj uśmieškaj u tryccać dva zuby dzielacca receptami nizkakałaryjnych straŭ, prahramami trenirovak i kolkaściu projdzienych kiłamietraŭ na biehavoj darožcy padčas padrychtoŭki da spabornictvaŭ. I tym nie mienš, niahledziačy na toje, što hetyja ludzi publičnyja i žyvuć napakaz, pra ŭsie padvodnyja kamiani svajoj dziejnaści prosta tak jany nie raskažuć nikoli.
Lera Kazakievič parazmaŭlała z byłymi udzielnicami spabornictvaŭ pa bodzibiłdynhu, jakija śviadoma zaviaršyli karjeru, ale praciahvajuć zajmacca sportam u zadavalnieńnie.
Tamara Šanhielija

- vystupała ŭ katehoryi bodzifitnes
- srebnaja pryziorka Kubka Biełarusi, 2015;
- pieramožca Iron lion Cup, 2016;
- srebnaja pryziorka čempijanatu Respubliki Biełaruś, 2016;
- pieramožca čempijanatu Respubliki Biełaruś, 2017;
- absalutnaja čempijonka Iron lion Cup, 2017.
Jak usio pačynałasia
— U trenažornuju zału ja patrapiła jašče ŭ 10-m kłasie, adrazu paśla taho, jak skončyła zajmacca tekvando. Bodzibiłdynh na toj momant byŭ dla mianie bolš prymalnym i biaśpiečnym, čym adzinaborstvy, pakolki boli ŭ śpinie, vybitaja kiść i raśsiečanaja huba nijak nie ŭpisvalisia ŭ vobraz maładoj dyzajnierki.
Ale tolki praź piać hod trenirovak u zale ja sapraŭdy prasiaknułasia hetym zaniatkam i praktyčna prapisałasia kala siłavoj ramy. Adnoj z pryčyn było toje, što ŭ mianie źjaviŭsia trenier Vova Bardzijan: mienavita ź jaho pačałasia maja luboŭ da bodzibiłdynhu.
Ja stała zaŭvažać, jak z kožnaj treniroŭkaj stanaviłasia macniejšaj, heta stymulavała treniravacca jašče bolš intensiŭna i surjozna. U niejki momant maje źmieny stali zaŭvažnyja akružeńniu: znajomyja i siabry rabili kamplimienty. Nie budu chavać, heta dadało mnie ŭpeŭnienaści i žadańnia dasiahać bolšaha.
Tak u niejki momant ja vyrašyła pasprabavać «pasušycca» i paŭdzielničać u spabornictvach u naminacyi «fitnes-bikini». Pa dapamohu źviarnułasia da ajčynnaha kulturysta Aleha Babiniča, jaki vyznačyŭ mianie ŭ naminacyju «bodzifitnes», bo hienietyčna ja bolš muskulnaja i bujnaja, čym patrabujecca dla katehoryi «bikini».

«Padrychtoŭka dapamahła mnie spravicca z trahiedyjaj»
Siońnia ja dakładna razumieju, što spabornictvy dapamahli mnie pieražyć śmierć maci. Ja syšła ŭ padrychtoŭku da ich z hałavoj, katavała svaju niervovuju sistemu biaskoncymi nahruzkami. Ale na toj momant zała była svojeasablivym prytułkam, dzie ja spraŭlałasia z trahiedyjaj, nie viedaju, što sa mnoj stałasia b biez hetaha.
Za try hady padrychtovak ja vyprabavała na sabie roznyja trenirovačnyja schiemy, navučyłasia čuć i słuchać svoj arhanizm. Viadoma, usio heta było šlacham sprob i pamyłak. Ale jakim by składanym ni byŭ praces, jon zaŭsiody prynosiŭ zadavalnieńnie. Idealnaja forma — heta jak pošuki Śviatoha Hraala, viečnyja, bo jaho niemahčyma zdabyć.
«Usio, što adbyvajecca za miežami zały, tam i zastajecca»
Vychad na scenu na spabornictvach pa fakcie nie samameta — heta ŭsiaho tolki mimalotnaja, piacichvilinnaja padzieja. Kudy cikaviejšy sam praces padrychtoŭki, jaki padobny na vyrab skulptury: składana, karpatliva, tym i cikava.
U hetym vidzie sportu ŭpartyja treniroŭki i hienietyčnaja adoranaść nie źjaŭlajucca formułaj pośpiechu. Kali ty na padrychtoŭcy, to ŭsio tvajo žyćcio, kožnaja chvilina i dziejańnie nakiravanyja na vynik.
Treba być rakam-pustelnikam, śviadoma abmiežavacca ad lišniaj infarmacyi (i asabliva ad ludskich uściech), varycca ŭ svaim katle z takimi samymi fanatam, jak i ty, pakolki rodnyja i blizkija tolki kruciać la skroni.
Praŭda, treba vykazać pavahu maim svajakam: jany prosta pakinuli mianie ŭ spakoi, choć i mieli inšy pohlad na hety kont.

«Maja harmanalnaja sistema dała zboj»
Za try hady vystupaŭ ja paradkam pakałašmaciła svoj arhanizm: harmanalnaja sistema dała zboj, praz prablemy sa ščytapadobnaj załozaj u mianie paradzieli kosy, pryjšłosia ad ich pazbavicca. Psichika taksama pachisnułasia: pieryjady abžorstva źmianialisia haładoŭkami.
Niezadavolenaść svajoj źniešnaściu pravakavała zaciažnyja depresii, ja nie mahła treniravacca ŭ zadavalnieńnie, rabiła heta tolki, kab apraŭdać źjedzienaha napiaredadni biehiemota.
Pryčym, niahledziačy na ŭsiu svaju razvažlivaść i ćviarozaść dumak, usio heta adbyvałasia sa mnoj niby biez majoj voli.

Da pačatku padrychtoŭki da spabornictvaŭ nichto nie raspaviadaje pra toje, što budzie paśla, a heta samaja važnaja tema, ź jakoj i varta pačynać razmovu pra bodzibiłdynh. Jakaść dyjahnostyki ŭ krainie pakul nie dazvalaje ŭpeŭniena śćviardžać pra ŭzrovień vašaha zdaroŭja, dakładnuju najaŭnaść patałohij i adchileńniaŭ. Tamu składana pradbačyć toje, jak na vas adabjecca «suška» na fonie ciažkich trenirovak i jakija mohuć vyleźci «siurpryzy». Harmanalnaja sistema cierpić va ŭsich pahałoŭna, aporna-ruchalnaja — praz adnaho.
Spynieńnie mienstrualnaha cykłu ŭ dziaŭčat — heta tolki viaršynia ajśbierha mahčymych prablem z arhanizmam.
Što ja dumaju pra bodzibiłdynh siońnia?
Dla siabie ja hety etap zaviaršyła. Ciapier ź cikaŭnaściu naziraju za raźvićciom bodzibiłdynhu ŭ śviecie i ŭ Biełarusi. U mianie jość spartsmieny-lubimčyki. Ja ščyra radujusia za našych chłopcaŭ i dziaŭčat, u jakich atrymlivajecca vyjści na suśvietny ŭzrovień, pačać zarablać hrošy ci chacia b akuplać niejkija vydatki na takoje niatannaje chobi. Jany — prafiesijanały ŭ svajoj spravie. I biassprečna zasłuhoŭvajuć pavahi.
Hanna Astapava

- 2-je miesca na Kubku mera, Mahiloŭ, 2015;
- 3-je miesca na Kubku Biełarusi, 2015;
- Udzielničała taksama ŭ Kubku Uschodniaj Jeŭropy (2015), Iron lion cup (2015), Mahiloŭ i inš.
«Mnie prapanavali — ja pahadziłasia»
— Jašče kali ja vučyłasia na ekanamistku, moj pohlad kožny dzień pryciahvała šylda trenažornaj zały, mima jakoj pralahaŭ moj šlach u kaledž. Było vielmi cikava, što ž tam adbyvajecca, ale adna ja bajałasia tudy zajści. Adnojčy raspaviała pra svaju cikaŭnaść znajomamu, jaki tam zajmaŭsia, i jon łaskava ŭziaŭ mianie z saboj na treniroŭku. Z taho času ja kožny dzień paśla zaniatkaŭ była ŭnutry, a nie prachodziła mima.
Da rašeńnia paŭdzielničać u spabornictvach ja pryjšła vielmi prosta: mnie prapanavali — ja pahadziłasia. Dumaju, moj trenier bačyŭ, jak ja starajusia, što nie bajusia ciahać štanhu i pavyšać vahu, adkazna padychodžu da trenirovak i prytrymlivajusia režymu. Katehoryju «bodzifitnes» abrała dla siabie samastojna, pakolki naminacyja «bikini» na toj momant mnie zusim nie padabałasia praź nieabchodnaść paziravać.

«Usie maje dumki byli tolki pra ježu»
Padčas padrychtoŭki da spabornictvaŭ časta zdaralisia emacyjnyja zryvy, ja mahła razraŭcisia na pustym miescy. Pieršyja dva siezony mnie strašna nie chapała sałodkaha, vielmi mocna razdražniała toje, što ŭsie maje dumki byli tolki pra ježu. Ale čym bolš važnyja i surjoznyja čakalisia spabornictvy, tym bolšaj była matyvacyja.
Adrazu paśla vystupleńniaŭ ja adčuvała ŭ pieršuju čarhu palohku: usio skončyłasia i možna vydychnuć. Časam adčuvała rasčaravańnie, bo nie zmahła apraŭdać ułasnyja čakańni, ale razam z hetym prysutničaŭ i honar, i nievierahodny pryliŭ sił, tamu što ja zmahła pieraadoleć svaje strachi, tamu što vystupy na publiku byli dla mianie vialikim vyprabavańniem (asablivym piekłam byŭ vychad u kupalniku). Varta addać naležnaje hetamu dośviedu: maja samaacenka adnaznačna stała lepšaj.
«Ja vielmi doŭha nie mahła naładzić zdarovyja adnosiny ź ježaj»
Napeŭna, z-za taho, što pad tabu dla mianie byli roznaha rodu śpiecyjalnyja farmakałahičnyja preparaty i stymulatary, a trenier vielmi adkazna padychodziŭ da majho zdaroŭja, nijakich radykalnych prablem z arhanizmam nie źjaviłasia. I tym nie mienš, niepažadanyja nastupstvy, pra jakija nichto nie papiaredziŭ, byli: ja vielmi doŭha nie mahła naładzić zdarovyja adnosiny ź ježaj, to źmiatała ŭsio zapar z pryłaŭkaŭ kram i abjadałasia, to bajałasia źjeści choć što-niebudź.
Čamu spyniła ŭdzieł?
Pieršaj pryčynaj, mabyć, pasłužyła toje, što padčas apošnich spabornictvaŭ my mocna razyšlisia ŭ pohladach z maim trenieram. I paśla ja nie mahła znajści treniera, jakomu b davieryłasia znoŭ. A potym śviadoma, asensavana acaniła spabornictvy, rasstaviła pryjarytety ŭ žyćci i zrazumieła, što kali i rychtavacca, to tolki dziela pieramohi, a jana mahčymaja tolki kali zabić na zdaroŭje. Takaja vysnova nie znajšła vodhuku ŭ majoj dušy.
Kali kamuści taksama zachočacca paŭdzielničać u čymści padobnym — čamu b i nie. Tolki adrazu vyrašycie, navošta heta vam treba. A potym znajdzicie dobraha śpiecyjalista-treniera, jakoha ŭ pieršuju čarhu budzie cikavić vaša zdaroŭje, a nie pieramoha lubym koštam.
Kamientary