Paśla niekalkich hadoŭ ciažkaj zasuchi ŭ Iraku pačali adnaŭlacca znakamityja paŭdniovyja bałoty, jakija časta nazyvajuć biblejskim Edemam. Pra heta paviedamlaje Reuters. U apošnija hady hety rehijon mocna paciarpieŭ ad niedachopu vady: vialikija terytoryi vysachli, ziamla patreskałasia, ludzi stračvali žyviołu i byli vymušanyja pakidać svaje damy. Adnak ciapier situacyja pastupova źmianiajecca.
Asnoŭnaj pryčynaj palapšeńnia stali bahatyja zimovyja daždžy. Jany pavysili ŭzrovień vady ŭ rekach Tyhr i Jeŭfrat, a taksama ŭ vadaschoviščach krainy. Paśla hetaha Ministerstva vodnych resursaŭ Iraka zmahło pavialičyć padaču vady ŭ bałotnyja rajony. U vyniku ŭ mnohich miescach znoŭ źjavilisia aziory, kanały i zialonyja pašy.
Asabliva prykmietnyja źmieny adbylisia ŭ rajonie Išan-Chałab na poŭdni Iraka. Jašče niadaŭna hetaja terytoryja była amal całkam vysachłaj, a ciapier tam pastupova adnaŭlajecca žyćcio. Kali raniej zatoplenymi byli tolki kala 8% bałot, to ciapier — užo kala traciny terytoryi.
Miascovyja žychary kažuć, što viartańnie vady dazvoliła adnavić haspadarki. Ludzi znoŭ razvodziać bujvałaŭ i inšuju žyviołu, viartajucca da rybałoŭstva i sielskaj pracy. Niekatoryja siemji, jakija raniej vyjechali z hetych miaścin, ciapier viartajucca nazad.
Razam ź ludźmi pačynaje adnaŭlacca i pryroda. U bałoty viartajucca ryba i ptuški, aktyŭna raście čarot. Jon maje važnaje značeńnie dla miascovych žycharoŭ, bo ź jaho tradycyjna budujuć damy i haspadarčyja pabudovy. Ekśpierty adznačajuć, što adnaŭleńnie bijaraznastajnaści stała adnym z hałoŭnych pazityŭnych vynikaŭ palapšeńnia vodnaj situacyi.
Hetyja bałoty majuć vialikaje histaryčnaje i kulturnaje značeńnie. Na praciahu tysiač hadoŭ tut žyli arabskija plamiony, čyj ład žyćcia byŭ ciesna źviazany z vadoj. Mienavita tamu rehijon časta nazyvajuć adnym z mahčymych pratatypaŭ biblejskaha Edemskaha sadu. U 2016 hodzie irakskija bałoty byli ŭklučanyja ŭ Śpis suśvietnaj spadčyny JUNIESKA.
Adnak historyja hetaha rehijona vielmi trahičnaja. U 1990‑ch hadach ułady Iraka na čale z Sadamam Chusejnam naŭmysna asušyli značnuju častku bałot. Heta rabiłasia ŭ ramkach baraćby suprać paŭstancaŭ i plamionaŭ, jakich režym padazravaŭ u padtrymcy praciŭnikaŭ ułady paśla irana-irakskaj vajny. U vyniku byli razburanyja naturalnyja ekasistemy i tradycyjny ład žyćcia miascovych žycharoŭ.
U apošnija hady prablemy pahoršylisia praz klimatyčnyja źmieny. Irak ličycca adnoj z krain, najbolš uraźlivych pierad hłabalnym paciapleńniem. Kraina rehularna sutykajecca z praciahłymi zasuchami, ekstremalnaj śpiokaj, deficytam vady i mocnymi piasčanymi burami. U 2025 hodzie bałoty praktyčna całkam vysachli.
Ciapier žychary i ekśpierty spadziajucca, što adnaŭleńnie vady nie budzie časovym. Jany ličać, što pry razumnym kiravańni vodnymi resursami i spryjalnym nadvorji bałoty mohuć pastupova viarnucca da žyćcia i znoŭ stać adnym z najvažniejšych pryrodnych rehijonaŭ Blizkaha Uschodu.
Pačali rekanstrukcyju infrastruktury samaha bujnoha bałota Biełarusi
Jak abaranicca ad mošak? Ci dapamahaje vanil?
U andskich lasach identyfikavali redkaje dreva. Jano akazałasia svajakom bulby i pamidoraŭ
Arnitołahi pastavili kamieru na hniazdo čornaha busła. Ź jaje ŭžo pryjšli dobryja viestki FOTAFAKT
Byłoha vajskoŭca z Bresta, jaki viarnuŭsia z Polščy, abvinavacili ŭ «teraryźmie» i adpravili ŭ kałoniju6
Kamientary
U Reuters pryhožy videa-siužet.
Mielijaracyja prajšła nie tolki na Paleśsi.