Unuk Rajsa «Buraha»: «Dzied zabivaŭ vorahaŭ naroda, a siarod ich było šmat biełarusaŭ»
Unuk polskaha padpolščyka Ramualda Rajsa «Buraha» Arkadyjuš adkazaŭ krytykam dzieda i zastupiŭsia za jaho ŭ adkrytym liście.
Pavodle Instytutu nacyjanalnaj pamiaci Polščy, Rajs adkazny za zabojstvy biełarusaŭ na Padlaššy ŭ 1944-1946 hadach. Źniščeńnie jahonym atradam biełaruskich viosak i pravasłaŭnych biełarusaŭ Instytut nacyjanalnaj pamiaci Polščy pryznaŭ złačynstvam z prykmietami hienacydu.
Čytajcie pra heta:
Biełarusy i «vyklatyja žaŭniery»: pamiž dźviuma tatalitarnymi ideałohijami
U adkrytym liście historyku Piatru Zychoviču, jaki zaklikaŭ nie hieraizavać Ramualda Rajsa, jahony ŭnuk napisaŭ:
«Miascovaje biełaruskaje nasielnictva» było haračym prychilnikam dałučeńnia polskich ziemlaŭ da SSSR. Siarod hetaha nasielnictva było šmat supracoŭnikaŭ i ahientaŭ kamunistyčnych specsłužbaŭ. Kapitan Rajs zmahaŭsia z vorahami Ajčyny, a ich było šmat siarod biełaruskaha nasielnictva».
Siońnia historyk Piotar Zychovič adkazaŭ na paproki Arkadyjuša Rajsa:
«Ja byŭ vychavany ŭ kulcie najvyšejšaj lubovi da Vojska Polskaha. Mnie pryščapili adzin žalezny i biezdyskusijny pryncyp. Vajna viadziecca suprać darosłych i ŭzbrojenych mužčyn. A nia suprać vajennapałonnych, žančynaŭ i dziaciej. Heta hanarovaje praviła polskaj armii. Jak vy cudoŭna viedajecie, kapitan Ramuald Rajs «Bury» — pry ŭsich svaich vialikich zasłuhach dla polskaj spravy — na žal nie zaŭsiody prytrymlivaŭsia hetaha praviła».
Unuk «Buraha« prakamentavaŭ taksama datyčnaść dzieda da zabojstva 30 biełarusaŭ-furmanoŭ ź vioski Staryja Puchały, jakich atrad Rajsa zakatavaŭ 31 studzienia 1946 hodu.
«Historyki ŭžo i raniej pisali, što «Bury» vydatna viedaŭ hetyja miaściny, i budučy słužačym Achovy dziaržaŭnych lasoŭ mieŭ dostup da śpisaŭ asobaŭ, jakija zajmalisia vyvazam palakaŭ (u Sibir) u 1939-1940-ch hadach» — napisaŭ Rajs.
Na hetyja słovy Zychovič adkazaŭ nastupnaj replikaj:
«Kapitan Rajs nia mieŭ dostupu da «śpisaŭ asobaŭ, jakija zajmalisia vyvazam palakaŭ u Sibir», bo takich śpisaŭ u Achovie dziaržaŭnych lasoŭ nikoli nie było. Niama navat cieniu dokazu taho, što zabityja furmany byli datyčnyja da departacyj palakaŭ».
Zaklučeńnie Biełastockaha adździełu INP, jaki śćvierdziŭ, što dziejańni «Buraha» mieli prykmiety hienacydu, jahony ŭnuk nazvaŭ «kurjozam», a śledztva nazvaŭ niedakładnym.
«Mianie cikavić tolki i vyklučna praŭda — adkazvaje jamu Zychovič. — Jak idejny antykamunist, ja viernym zapavietu majho aŭtaryteta Juzafu Mackieviču, jaki pisaŭ, što «tolki praŭda cikavaja». Navat kali jana balučaja i niazručnaja».
-
U Polščy pieravydali «Adviečnym šlacham»
-
«Pad čyrvonaj zorkaj i svastykaj». U Varšavie prezientujuć knihu pra akupavanuju Zachodniuju Biełaruś
-
«I ŭpieršyniu prahučała: fašysty-łukašysty». Čarnobylski Šlach — 1996 va ŭspaminach vidavočcaŭ, jakija praź dziesiacihodździ paśla taho dnia stali mužam i žonkaju
Ciapier čytajuć
«A 4‑j hadzinie nočy my zrazumieli, što sierviery prosta vyčyščanyja». Jarasłaŭ Ivaniuk raskazaŭ padrabiaznaści pra ataku na anłajn-biblijateku «Kamunikat»99
Kamientary