Dziońnik azylanta, albo Ŭcioki ŭ nikudy

Piša były palitviazień Alaksiej Šydłoŭski, jaki paprasiŭ palityčnaha prytułku ŭ Čechii i atrymaŭ admovu.

Padziei apošnich piaci miesiacaŭ kardynalna źmianili pryjarytety ŭ maim žyćci. Za hety čas, jaki padajecca mnie nia miesiacami, a doŭhimi hadami, ja paśpieŭ daviedacca pra asabistaści ludzkoha charaktaru bolš, čym u turmie, čym u padpolli, čym za ŭsio papiaredniaje isnavańnie.

Nikoli raniej nia dumaŭ pra toje, jak atrymlivajuć palityčny prytułak uciekačy ź Biełarusi. Amal nie dapuskaŭ, što na taki ŭčynak mahu pajści sam. Ale kali pry kancy minułaha hodu los pastaviŭ hetaje pytańnie, rašeńnie było na karyść adjezdu. Ci słušna ja zrabiŭ, nia vyrašyŭ dla siabie dahetul.

Padobnaja sytuacyja moža zdarycca z kožnym. I hetyja radki pišucca, kab ludzi nie rabili tych pamyłak, što narabiŭ ja.

Pamyłka pieršaja

5 śniežnia minułaha hodu ŭ pierachodzie metro “Puškinskaja”, u kramcy z knižkami, dyskami, ja paspračaŭsia z pradaŭcom. Mnie nie spadabałasia, što palicu z dyskami zakryvaje partret Łukašenki, jaki zaminaje ahladać tavar. Maje zaŭvahi byli ŭspryniatyja ŭ štychi, na što, vierahodna, paŭpłyvali znački ŭ mianie na zaplečniku. Mnie daviałosia partret prosta prybrać, kab nie zaminaŭ. Hety moj učynak, vierahodna, čakaŭsia, tamu što praz sekundu ž mianie ŭziali za hrudki toj rabotnik kramy i niejki chłopiec u štackim dy pačali, padłupcoŭvajučy, vykidać za dźviery.

Za apošni hod u mianie zdaryłasia stolki niepryjemnych sustreč z padobnymi lumpenizavanymi asobami, častka ź jakich akazvałasia supracoŭnikami słužbaŭ, što nervy maje nie stryvali. Ja čałaviek nie słaby, to tych abodvuch ź lohkaściu adkinuŭ preč ad siabie i pasprabavaŭ syści. Ale sa śpiny padbieh jašče niechta, mianie stuknuli butelkaj pa hałavie dy pačali źbivać. Usio, na što mianie chapiła, heta niekalki razoŭ dobra trapić kamuści ŭ pysu, pierš jak stracić prytomnaść.

Ačuniaŭšy, zrazumieŭ, što znachodžusia ŭ pastarunku. Milicyjanty ź cikavaściu hladzieli na moj skryvaŭleny tvar dy raśsiečanuju hałavu. Pacikavilisia, ci treba mnie chutkaja. Ja skazaŭ, što abydusia. Maich sparynh-partneraŭ nichto zatrymlivać i nie źbiraŭsia. Niechta adrazu pajechaŭ dadomu ź miesta zdareńnia, niechta pajšoŭ da doktara ŭziać daviedku pra siniaki. Mianie raspytali pra incydent i, pierapisaŭšy pašpartnyja źviestki, prapanavali taksama iści dadomu. Było i pytańnie, ci nie žadaju ja napisać zajavu z prośbaj uzbudzić kryminalnuju spravu na maich apanentaŭ. Miarkujučy, što ŭsio ŭžo i tak vyrašyłasia, ja adkazaŭ admoŭna.

Jak paśla patłumačyła advakatka, heta zvyčajny fatalny krok. U biełaruskaj jurysprudencyi zaŭsiody vinavaty toj, chto zajavu nie napisaŭ albo napisaŭ druhim. Što praŭda, inšy bok taksama nia dumaŭ rabić ničoha padobnaha, pakul, praz sutki, maje pašpartnyja źviestki nie dajšli da vierchu i da «paciarpiełych» nie pryjechali patrebnyja ludzi z tłumačeńniami, što zajavu napisać varta, prosta kab nie było prablem.

Praz try dni, adležvajučysia na kanapie dy chodziačy na pracedury da lekara, jaki zafiksavaŭ u mianie strasieńnie mazhoŭ, raśsiečanuju hałavu dy jašče šmat drobnych paškodžańniaŭ, ja atrymaŭ niečakanuju prapanovu sustrecca ad čałavieka, jakoha amal nia viedaŭ...

Za 2007 hod ja trojčy adbyvaŭ administracyjnyja aryšty pavodle zvyčajnaha dla aktyvistaŭ apazycyi abvinavačańnia ŭ brudnaj łajancy. Aryštaŭ mahło być jak minimum piać, kali b nia dobryja znajomyja. Kali da ich dachodziła infarmacyja pra «adłoŭ» apazycyjaneraŭ i ja byŭ u hetym śpisie, mianie papiaredžvali. Tolki dziakujučy hetamu ja trapiŭ na «Eŭrapiejski marš» i niekatoryja inšyja mierapryjemstvy. Davodziłasia pa tydni i bolej adsiedžvacca ŭ cichim miescy, nie vychodziačy na vulicu, ale lepš tam, čym na Akreścina.

Ja sustreŭsia z hetym znajomcam. Jon paviedamiŭ mnie, što suprać mianie nieŭzabavie ŭzbudziać kryminalnuju spravu pavodle art.339.3 «Złosnaje chulihanstva z naniasieńniem cialesnych paškodžańniaŭ» i ja budu aryštavany...

Adjezd u nikudy

Na rozdum było mienš za dvoje sutak: subota i niadziela. Ja vyrašyŭ pajechać u krychu znajomy mnie Kijeŭ i pieračakać tam. Tut varta skazać asablivy dziakuj supracoŭnikam «Chartyi'97», jakija dobra mnie dapamahli finansava. Biaz hetaj dapamohi ja ciapier dakładna nie pisaŭ by hetych radkoŭ, tamu što srodkaŭ na adjezd z Radzimy na toj čas u mianie prosta nie było.

Vydatna razumiejučy, što na ŭkrainska-biełaruskaj miažy mohuć zatrymać, kvitok uziaŭ da Maskvy. Ciahnik adpraŭlaŭsia a treciaj nočy. Ciažka pieradać, ź jakim bolem, tuhoj i ślaźmi prajšło raźvitańnie z žonkaj, rodnaj chataj. Paśla, užo ŭ ciahniku, baluča było nazirać, jak ja ŭsio dalej adjaždžaju ad rodnaha miesta i nakiroŭvajusia ŭ nieviadomaść.

Maskva ŭraziła kolkaściu milicyjantaŭ, jakija čatyry razy za čatyry hadziny pravieryli ŭ mianie dakumenty, i azerbajdžancaŭ z małdavanami, akramia jakich u vakzalnych zonach, zdajecca, bolš nichto i nie pracavaŭ. Uziaŭ kvitok da Kijeva na kišynioŭski ciahnik i nakiravaŭsia va Ŭkrainu.

Kijeŭ. Dva miesiacy čakańnia

Znajomych u Kijevie ja nia mieŭ, ale mieŭ nadzieju, što ŭdasca źniać kvateru. Vyjaviłasia, što žytło ŭ Kijevie źniać možna tolki praz ahiencyju. I kaštujuć adnapakajoŭki $500—800 dalaraŭ. Pieršuju noč pravioŭ na vakzale. Z raśsiečanaju hałavoju spać na plastykavym kreśle zusim niazručna. Zranku praź Miensk pačaŭ šukać znajomych u Kijevie, u jakich možna było b pierakantavacca.

Pa abiedzie ŭdałosia. Stas Karaščanka, razam ź jakim my nie adzin rajon u svoj čas zalapili stykierami, žyvie ŭ Kijevie ź dziaŭčynaj u jaje kvatery dy pracuje na budoŭli. U ich ja pravioŭ niekalki dzion, pakul kančatkova nie zrazumieŭ, što tannaj kvatery nie znajści, i nia źniziŭ svaich patrabavańniaŭ, arandavaŭšy pakoj za 250 dalaraŭ u trochpakajoŭcy, u jakoj žyli jašče čatyry čałavieki.

Pasprabavaŭ pajści da Stasa na budoŭlu, dzie jon atrymoŭvaŭ 400 dalaraŭ za miesiac, ale chutka zrazumieŭ, što nie akryjaŭšy — nie paciahnu. Adłupcavali mianie dobra.

U Miensku tym časam śledčy jašče nie pieravioŭ mianie z padazravanaha ŭ abvinavačanyja, tamu drobnaja nadzieja, što ŭsio abydziecca, zastavałasia. Vyvučajučy Kijeŭ dy čakajučy źviestak z Radzimy, ja sustreŭ Kalady, zatym Novy hod. Paśla pryjšła viestka pra toje, što ja ciapier u vyšuku ŭ Biełarusi i pahražaje mnie ad troch da dziesiaci hadoŭ.

Kijeŭskija pravaabaroncy paviedamili, što atrymać prytułak tut dla biełarusa amal niemahčyma, i ja vyrašyŭ skiravacca na Zachad. Tym bolš, žyvučy ŭ Kijevie nia ŭ jakaści turysta, a paŭnavartasnaha žychara, zaŭvažyŭ, što ŭzrovień žyćcia tut nie daciahvaje da mienskaha, nia kažučy ŭžo pra rehijony, dzie ŭvohule razvał i biezhrašoŭje. Mnie ž, uličvajučy nielehalny status, nie było na što raźličvać.

My z žonkaju vyrašyli abrać dla dalejšaha pražyvańnia Čechiju. Pryčyn było niekalki, ale asnoŭnaj stali ceny na žytło. Pradaŭšy mienskuju adnapakajoŭku, možna było b nabyć, prykładam, u paŭnočnaj Čechii try trochpakajoŭki ŭ nievialikich haradach kala niamieckaj miažy.

Vyrašyli, što spačatku ŭ ES palaču ja adzin, a Maryna dałučycca, jak atrymaju status uciekača.

Prablema ŭziałasia, adkul nie čakaŭ. Ščyra spadziejučysia na dapamohu biełaruskaj apazycyjnaj elity ŭ atrymańni českaj vizy, ja atrymaŭ poŭny abłom. Vyjaviłasia, što paśla taho, jak ty źjechaŭ z krainy, na ŭsie tvaje minułyja spravy zabyvajucca amal i nikoha ty ŭžo nie cikaviš. Kab ža ja zastaŭsia i sieŭ za kraty, sytuacyja biezumoŭna była b zusim inšaja, i staŭleńnie da mianie taksama. Absalutna nie raspracavany mechanizm dapamohi ludziam, z voli losu vymušanym źjechać z krainy.

Zimovymi viečarami ja badziaŭsia pa małaznajomym horadzie, nie znachodziačy sabie miesca. Usie dumki byli źviazanyja z rodnaj krainaj. Doŭhi čas adarvany ad jaje, ja zrazumieŭ, što niama lepiej za Biełaruś, niahledziačy na ŭsio, što tam robicca, i što emihracyja — heta vielmi ciažka. Nie lahčej, čym turma.

Mnie pašenciła sustreć u Kijevie hrupku biełarusaŭ, jakija tut pracujuć i dziela hetaha kožnyja try miesiacy farmalna pierasiakajuć miažu. Biełarusam va Ŭkrainie možna znachodzicca 90 dzion, paśla čaho treba choć by na hadzinu pakinuć krainu. Jany, a taksama były deputat Uładzimier Kudzinaŭ, ź jakim my razam taptali zonu ŭ kancy 90-ch, mocna mnie dapamahli. Chto finansava, a chto jašče niejkim čynam ci paradaj.

Da Kudzinava ŭ Sievastopal ja zajechaŭ pahaścić, zrabiŭšy jašče adnu strełačku na mapie Eŭropy, jakuju pačaŭ kreślić maršrutami svajho pierasoŭvańnia ad dnia adjezdu ź Miensku. Vizu vyrašyli sprabavać dastać razam. Daviałosia zrabić niekalki lipavych dakumentaŭ pra toje, što ja pracuju ŭ Kijevie na zaprašeńnie ŭkrainskaha boku i majo znachodžańnie tut całkam lehalnaje. Praz turfirmu, jakaja za toje, što ja biełarus, taksama ŭziała chabar (hetuju krainu źniščyć karupcyja), ja nabyŭ tur vychodnaha dnia ŭ Prahu. I 3 lutaha a 6-j ranicy vylecieŭ z aeraportu Baryspal. Chto ž viedaŭ, što ŭ hety samy aeraport ja viarnusia praz 45 dzion...

Praha. Dva dni ŭ svabodnaj Eŭropie

Lacieŭ ja ŭ Čechiju z valizaj, reštaj hrošaj dy śpisam kantaktaŭ biełarusaŭ, što atrymali tam prytułak. I jany nie padviali. Siarhiej Skarulis, brat-niabožčyk jakoha Arsień, baraniŭ mianie jak advakat, kali ja išoŭ pa pieršaj kryminałcy ŭ 97-m, sustreŭ mianie. Tutejšyja biełarusy zapeŭnili što ŭžo praź miesiac-druhi budziem razam pić českaje piva, bo ŭ čałavieka z takoj bijahrafijaj, jak u mianie, prablemaŭ z atrymańniem statusu nia budzie. Ranicaj 5 lutaha ja sieŭ na aŭtobus da Astravy dy nakiravaŭsia ŭ pryjomny centar dla ŭciekačoŭ «Vyšni lhoty» prasić azylu...

Ludzi na azyli

Na KPP azylanskaha lahieru z majho prychodu nichto nie ździviŭsia. Vyjaviłasia, što pryjaždžajuć siudy kožny dzień pa niekalki čałaviek roznych nacyjanalnaściaŭ. U kožnaha svaje pryčyny dla takoha kroku, ale realna palityčnych pryčyn amal ni ŭ kaho tam niama.

Na ŭvachodzie vy prachodzicie ŭsie farmalnaści: fota fas-profil, adbitki palcaŭ, vas abšukvajuć i zabirajuć usie pradmiety, jakija mohuć naškodzić zdaroŭju. A taksama srodki suviazi, u tym liku mabilnik. Kali jaho ŭ mianie apisali, ja zrazumieŭ, što zhubiŭ mahčymaść upłyvać na sytuacyju, i zastałosia tolki čakać, kali mianie vypuściać ź lahieru.

A znachodziacca ŭ im ludzi ad miesiaca da čatyroch u zaležnaści ad taho, ci była ŭ ciabie českaja viza dy naahuł pašpart. Tych, chto dakumentaŭ nia mieŭ, adrazu papiaredžvajuć, što siadzieć jany tut buduć pa maksymumie, 120 dzion. U vašych intaresach zaklučyć damovu z českim advakatam i skantaktavacca z pravaabaroncami da taho, jak trapicie ŭ lahier. Paśla zrabić heta nichto nie dazvolić. A biaz praŭnika vy nia budziecie mieć ujaŭleńnia, što z vašaj spravaj dziejecca ciapier...

Pry pieršym aznajamleńni ź lahieram ja ździŭlena ŭbačyŭ, što jon nia roźnicca ni vonkava, ni ŭmovami ad kalonii ŭzmocnienaha režymu ŭ Miensku pry vulicy Kalvaryjskaj. Toj ža płot z kalučym drotam, palicyja z sabakami na achovie, takija ž baraki i dvuchjarusnyja žaleznyja nary. Pa «azyli», što praŭda, možna bolš volna ruchacca, ale ž jon spres abstalavany systemaj videanahladu, i kožny krok vaš bačać. Na terytoryi lahieru majecca niekalki mužčynskich barakaŭ i adzin siamiejna-žanočy. Taksama ŭ źmiašanaj zonie jość biblijateka ź nievialikaj kolkaściu knih na roznych movach, stałoŭka, placoŭki dla valejbołu i nastolnaha tenisu. Pahadzinny režym u lahiery adsutničaje, tamu spać možna i dniom, a ŭ tenis hulać choć unačy. Ale try pravierki na dzień sumieščanyja z pryjomam ježy nie dajuć rassłabicca. Ranišnija «šmony» z raskidańniem rečaŭ dy pieravaročvańniem paścieli taksama nahadvajuć, što ty nia ŭ lahiery dla adpačynku.

U pieršyja sutki mianie źmiaścili ŭ karantyn, dzie ja čakaŭ raźmierkavańnia ŭ pakoj-kameru pavodle nacyjanalnaj prykmiety. Sa mnoj u karantynie byŭ vysoki albaniec. Parazmaŭlać ź im nia vyjšła. Jon nie vałodaŭ anhielskaj, a ja — niamieckaj. Jašče ŭ karantynie aficer palicyi ŭ spravach mihrantaŭ i pierakładčyk zładzili sumoŭje pra pryčyny, jakija mianie vymusili źjechać ź Biełarusi. Taja češka absalutna nie vałodała sytuacyjaj u Biełarusi. Joj ničoha nie skazali proźviščy ni Kazulina, ni Milinkieviča, ni nazvy partyj i hramadzkich ruchaŭ. Zatoje jana vydatna viedała, što «ŭ vas prezydent pajšoŭ na pieramovy z apazycyjaj, i ŭsio nia tak užo i drenna». Ździviła jaje toje, što ja viedaŭ biełaruskuju movu, jakoj pierakładčyca Iryna nie razumieła jaje absalutna. Sa słovaŭ aficerki, u jaje było mierkavańnie, što ŭ Biełarusi ŭsie havorać pa-rasiejsku i ličać siabie rasiejcami.

6 lutaha mnie vydali asabisty numar, jaki zahadali zaŭsiody nasić z saboju. Paśla doŭhich rozdumaŭ mianie pasialili razam z ukraincami, bo, «niahledziačy na toje, što ja biełarus, prylacieŭ ža ja z Kijeva».

Kali b ja mieŭ hrošaj bolš jak dźvieście dalaraŭ u ekvivalencie, to vymušany byŭ by płacić za pražyvańnie ŭ lahiery sa svajoj kišeni kala 150 dalaraŭ za miesiac. Ź mienšaj sumy vyličvać jany nia majuć prava.

Charčavańnie ŭ lahiery try razy na dzień: nie skazać kab niasmačnaje, ale zamała dla zdarovaha čałavieka. Za miesiac azylanty skidali pa 5—10 kh, kali nia mieli mahčymaści charčavacca dadatkova ź mini-kramy na terytoryi lahieru. Charčavańnie ŭ stałoŭcy na asnovie českaj kuchni. Nia ŭsim jana daspadoby. I kali naš brat-słavianin jeŭ zbolšaha toje, što davali, moŭčki, dyk pradstaŭniki Azii dy Afryki amal usio demanstratyŭna vykidali. Charčavalisia jany ŭ asnoŭnym čypsami dy kołaj z kramy, jašče azijaty kruhłyja sutki smažyli sieladziec z kapustaj.

Biełarusaŭ tam niašmat, jak i rasiejcaŭ. Biełaskuryja tam u asnoŭnym hastarbajtery z Ukrainy, Albanii, Serbii, Makiedonii i Tureččyny.

Našych było razam sa mnoj vosiem čałaviek. Adzin sapraŭdy palityčny uciakač — Aleś Zińkievič, siabar partyi BNF z Połacku. Astatnija — maładyja chłopcy, jakija jašče na pačatku stahodździa pryjechali siudy nielehalna, u pošukach lepšaje doli. Daviałosia doŭha im raspaviadać pra biełaruskuju rečaisnaść, bo sami jany nia viedali ničoha.

Prykładna pałova nasielnikaŭ lahieru — drobnyja, ale vielmi šumnyja vijetnamcy, jakija ŭvieś čas chodziać tabarami pa dziesiać-piatnaccać čałaviek dy nie dajuć adzin adnaho ŭ kryŭdu. Najaŭnaść takoj kolkaści nacyjanalnaściaŭ daje ŭradlivuju hlebu dla kanfliktaŭ. Tam, dzie biełarus z ukraincam parazumielisia b, turak ź nihieryjcam abaviazkova daduć paru razoŭ adzin adnamu ŭ pysu. Bolej nie paśpiavali, bo prybiahali palicejskija i zabirali vinavatych va ŭnutrany pastarunak. Tam im vypisvaŭsia štraf 60—120 dalaraŭ.

Jość u lahiery i svoj karcer. Takija miery vymušali mnohich strymlivacca tady, kali ŭžo, zdavałasia, inšaha vyjścia niama. Prykładam, pry prahladzie futbolnaha matču ciemnaskury chłopiec moh prosta padyjści dy pieraklučyć na MTV i paśla hetaha z vyklikam zirnuć na ŭsich prysutnych. Kali ŭ kahoś nie chapała voli ŭziać jaho za ščelepy dy trochi patreści, MTV išło i nadalej. Movy va ŭsich roznyja, tamu verbalna parazumiecca mahčymaści nie było.

Asnoŭnaja masa azylantaŭ — nielehały, jakija pryjechali ŭ EZ pracavać, ale byli adłoŭlenyja palicyjaj pa mihracyi, i im ničoha nie zastavałasia, jak prasić prytułak, kab zastacca ŭ Čechii. Pryčyny prydumvali absurdnyja, kštałtu «ja doma pazyčyŭ hrošaj, a viarnuć niama čym». Tyja ž, chto kazaŭ pra palityčnyja matyvy, zvyčajna nie aryjentavalisia ŭ sytuacyi ŭ svajoj krainie, i ich chutka vyvodzili na čystuju vadu.

Tak išoŭ dzień za dniom. Ludziej vyklikali na razmovy, paśla davali admovy ŭ statusie, jany pisali apelacyju ŭ sud, tady ich pieravodzili ŭ lahier volnaha typu da rašeńnia, jakoje mahło być vyniesienaje tolki praz hod. Uvieś hety čas hastarbajtery zaciata pracujuć na budoŭlach, a kali prychodzić paŭtornaja admova, znoŭ iduć zdavacca na azyl, prydumlajučy inšuju pryčynu.

Mianie ž nichto i nikudy nie vyklikaŭ. Paźniej patrapiŭ nabyć telefonnuju kartku, dy z aŭtamata, što na terytoryi lahieru, raz-poraz zvaniŭ u Miensk, dajučy ab sabie znać. Tolki aŭtamat prasłuchoŭvaŭsia, i kožny raz, kali ja sprabavaŭ raspavieści pra ŭmovy ŭtrymańnia ŭ lahiery, suviaź raźjadnoŭvałasia.

Narešcie, na čaćvierty tydzień, kali ź lahieru ŭžo adpuścili ludziej, jakija zajechali tudy da mianie, i paśla mianie, ja pačaŭ razumieć, što niešta nia tak. Vyśvietliŭ, što čałaviek, jaki pracuje ŭ adnoj z pravaabarončych arhanizacyjaŭ Čechii i jakoha ja prasiŭ paviedamić tym samym pravaabaroncam pra moj pryjezd, nie zrabiŭ hetaha. Naŭmysna ci pa duraści, ja nia viedaju. Kali žonka zdoleła sama znajści ich kantakty dy paviedamić pra mianie, jany byli šakavanyja i pasprabavali niečym dapamahčy, ale było ŭžo zapozna.

Niekalki razoŭ na tydzień, pa načach, kali ŭsie spali ŭ svaich pakojach, ź lahieru źnikali ludzi. «Sukamerniki» raspaviadali, što za imi prychodziŭ narad palicyi, nadziavaŭ na ruki kajdanki dy kudyści vyvoziŭ. Adnojčy tak źnik albaniec, ź jakim ja razam trapiŭ u lahier...

Iznoŭ kajdanki

18 sakavika a treciaj nočy ŭ pakoj uvajšli pradstaŭniki palicyi ŭ spravach mihrantaŭ dy palicyi zvyčajnaj. Mnie zahadali sabrać rečy i nadzieli kajdanki. Dumaŭ, što mianie, napeŭna, vysyłajuć u Biełaruś, dzie čakajuć doŭhija hady ŭdumlivaha taptańnia zony strohaha režymu. Užo pa-za lahieram mnie patłumačyli toje, pra što mianie nie papiaredžvaŭ nivodzin pravaabaronca. Zhodna z dublinskim pahadnieńniem, u Eŭrapiejskim Sajuzie pry najaŭnaści niekalkich dziejsnych viz adkaznaść za palituciekača moža nieści taja kraina, jakaja vydała bolš doŭhaterminovuju vizu. Takaja na momant prylotu ŭ Čechiju ŭ mianie była — litoŭskaja. Praŭda, nie šenhienskaja, a nacyjanalnaja, ale heta nia mieła značeńnia.

Čechi nie abaviazany byli mianie vysyłać, i kali b miascovyja palityki, jakija siabrujuć ź biełaruskaj apazycyjaj, daviedalisia pra mianie raniej, nichto b mianie nikudy nia vysłaŭ i ciapier ja znachodziŭsia b u Prazie ŭžo, chutčej za ŭsio, sa statusam palituciekača. Ale hetaha nie adbyłosia, i, prasiedzieŭšy dzieviać hadzin u kajdankach, ja na palicejskim aŭto byŭ dastaŭleny ŭ aeraport. Ludzi navokał aziralisia na mianie jak na sapraŭdnaha złačyncu, uskudłačany (uziali z łožku), u kajdankach, z tryma palicejskimi, ja vyhladaŭ, jak złodziej z halivudzkich filmaŭ. U aeraporcie mnie jašče raz paviedamili, što ja departujusia ŭ Litvu, dzie pra mianie viedajuć i maju spravu buduć razhladać tam. Sa mnoju palacieli dvoje českich «remba» ŭ cyvilnym, jakija nie davali zrabić kroku ŭbok. I, niahledziačy na toje, što ja nijakich zakonaŭ u ich krainie nie parušaŭ, uvieś čas tyčkami davali mnie zrazumieć, što ja, na ich pohlad, žudasny złačynca, ad jakoha jany ratujuć svoj narod.

Litva. My nie čakali vas...

“Boinh-737” pajšoŭ na pasadku ŭ Vilni. Palicejskija vysadzili mianie z samalota, a sami zastalisia ŭ im čakać zvarotnaha rejsu. Ja ŭvajšoŭ u terminał i vyśvietliŭ, što pra mianie tam nichto nia čuŭ i nie čakaje. Litoŭskija pamiežniki byli ździŭlenyja, čamu biełarusa departavali z Prahi ŭ Vilniu, a nia ŭ Miensk. I nichto tam nia čuŭ pra toje dublinskaje pahadnieńnie.

Na majo ščaście, žančyna, jakuju adkamandziravali vyśviatlać maju sytuacyju, va ŭsim razabrałasia. Razam z tym i na terytoryju Litvy mianie nichto nie puskaŭ, bo, kali padčas zdačy na česki azyl litoŭskaja viza ŭ mianie była jašče dziejsnaju, to na momant prylotu ŭ Vilniu — užo praterminavanaj. Kali b ja paprasiŭ litoŭski azyl u terminale aeraportu, ja b, jak nielehał, musiŭ by adsiedzieć da šaści miesiacaŭ u izalatary, pierš jak u majoj spravie pačalisia b zruchi. Mnie prapanavali adpraŭku nazad, u krainu, ź jakoj ja prylacieŭ u ES. Heta značyć — va Ŭkrainu. Stomleny ad lahieru i niapeŭnaści, pad pahrozaj jašče šaści miesiacaŭ izalatara, ja pahadziŭsia. I nazaŭtra byŭ pasadžany ŭ čarhovy samalot.

Pralatajučy nad Biełaruśsiu, vakoł jakoj užo zrabiŭ poŭnaje koła, ja dumaŭ, što jana, jak mahnit, pryciahvaje svaich synoŭ, i, vidać, mnie anijak nie paźbiehnuć chutkaj ź joj sustrečy.

Iznoŭ Kijeŭ

19 sakavika ŭ aeraporcie «Baryspal» mianie sustreli kijeŭskija siabry dy niekatoryja biełarusy, jakija adsiedžvalisia ŭ Kijevie napiaredadni Dnia Voli. Maje raspoviedy ich šakavali. Tym bolš što sytuacyja, u jakoj ja apynuŭsia, stała vielmi padobnaj da patavaj. Praz tydzień ź Miensku pierajechała žonka. My zdoleli znajści kvateru za 500 dalaraŭ, jakuju źniali da leta, u nadziei, što za hety čas źjavicca praca dy niejkaja perspektyva znoŭ trapić u Čechiju. Ale čas pracavaŭ nie na nas.

Atrymać paŭtorna českuju vizu vielmi ciažka. Da taho ž, nichto tak i nia zdoleŭ dać dakładnaj kansultacyi, što budzie, kali ja znoŭ prylaču ŭ Čechiju dy zdamsia tam na azyl paŭtorna. Padpracoŭvajučy za nievialičkija hrošy ŭ Kijevie, jakich chapaje na apłatu kvatery, z sumam bačym, jak razam z apošnimi finansami rastajuć našyja nadziei na dobry finał hetaj historyi. Biełaruś, a razam ź joj i turma z abrynutaj viežaj, stanovicca ŭsio bližejšaju. Kali nie hieahrafična, dyk u časie vymušanaha tudy viartańnia. I ŭžo adsiedžanyja pry kancy 90-ch paŭtara hodu zdajucca mnie niazbyŭnaj maraj u paraŭnańni z terminam, jaki čakaje pry viartańni ŭ krainu...

Mahčyma, šmat chto z emihrantaŭ tolki paśmiajaŭsia b z majoj historyi. Voś, maŭlaŭ, niebaraka-ŭciakač. Ale kamuści, chto vyrašyć pajści hetym šlacham, jana, vierahodna, dapamoža. U tym liku i pryniać rašeńnie, ci varta ŭvohule pakidać radzimu. Jak ja kazaŭ na pačatku, da peŭnaj dumki ja tak i nie pryjšoŭ.

Alaksiej Šydłoŭski, Miensk—Maskva—Kijeŭ—Praha—Vilnia—Kijeŭ—...?

* * *

Alaksiej Šydłoŭski

Aktyvist Maładoha Frontu, paśla Zubra, u 1997 upieršyniu trapiŭ u turmu za hrafici, prajšoŭ praz sumnaviadomy žodzinski «Čorny busieł».

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0