Siońnia na praśpiekcie Niezaležnasci kala budynka KHB u Minsku prajšła akcyja «Łancuh pamiaci». Metaj akcyi było nahadać pra złačynstvy stalinizmu suprać biełaruskaha naroda i zaścierahčy ad novych złačynstvaŭ.
Ludzi stali łancuhom uzdoŭž praśpiekta i pastavili dziasiatki śviečak na prystupkach paradnaha ŭvachodu ŭ budynak.
Akcyju arhanizoŭvaŭ palityk Mikoła Statkievič. Na jaje sabralisia kala 150 čałaviek sa śviečkami. Akcyja prajšła biez zatrymańniaŭ, ale milicyja skłała pratakoły na jaje arhanizataraŭ.
Udzielniki akcyi vitali vopleskami mašyny, što sihnalili im na znak salidarnaści.
29 i 30 kastryčnika 1937 hoda było kulminacyjaj masavych rasstrełaŭ biełaruskich elitaŭ. Saviecki režym źniščyŭ bolš za 90% vyšejšych čynoŭnikaŭ, top-mieniedžaraŭ (dyrektaraŭ i hałoŭnych inžynieraŭ pradpryjemstvaŭ), śviataroŭ, intelektuałaŭ, ludziej mastactva Biełarusi. Heta była pradumanaja palityka, anałahičnaja toj, jakuju pravodzili na akupavanych terytoryjach nacysty. Jaje metaj było pazbavić padniavolnyja narody ŭłasnych elit — tych hrup, jakija byli b zdolnyja ŭznačalvać hramadstva.
Biełaruś i Ukraina panieśli asablivy ciažar represij, bo Stalin razumieŭ, što hetyja «zachodnija» narody SSSR patencyjna samyja niełajalnyja. Historyk Cimaci Snajder nazvaŭ našy krainy «kryvavymi ziemlami», jakija najbolš u Jeŭropie paciarpieli za 1930—1950 hady.
Usiaho ŭ Biełarusi było represavana kala 600 tysiač čałaviek, ź ich kala 200 tysiač zahinuła. Jak vyjaviŭ historyk Leanid Marakoŭ, žyćcio niekalkich dziasiatkaŭ tysiač skončyłasia ŭ sutareńniach budynka NKVD. Svaich achviar enkavedysty vyvozili hruzavikami i chavali ŭ bieznazoŭnych brackich mahiłach u lesie kala vioski Cna, jaki ciapier nazyvajecca Kurapaty.
Bolšuju častku ŭdzielnikaŭ tych złačynstvaŭ źniščyli sami stalinisty, takim čynam zamiatajučy ślady. Adnak niekatoryja ź ich zastalisia niepakaranyja.
Ciapier čytajuć
Chto pradaŭ kvateru ŭ «Majaku Minska» źnikłaj Mielnikavaj? Takoha čałavieka nie isnuje28
Kamientary