«Санкцыі на сваіх жа?» Эканаміст — пра забарону замежным уласнікам беларускіх кампаній прадаваць долі і акцыі
Урад Беларусі забараніў 190 кампаніям з замежным капіталам свабодна прадаваць долі ці акцыі. Гэта бізнэс, які, на погляд уладаў, належыць асобам з «недружалюбных» дзяржаў. Пад санкцыі трапілі «Еўраопт», EPAM Systems, «Лідскае піва» і іншыя прадпрыемствы. Спыталі ў эканаміста, што гэта значыць для беларускага бізнэсу і рынку інвестыцый.
Кампаніям, якія трапілі ў агучаны спіс, забаранілі аперацыі па адчужэнні акцый ці доляў, якія, згодна з загадам Мінфіна, блакуюцца на рахунках уладальнікаў. Цяпер акцыі гэтых кампаній нельга перадаць іншым акцыянерам.
Такія дзеянні на тэрыторыі Беларусі цяпер правамерныя, але агулам сітуацыя цалкам ненармальная, каментуе акадэмічная дырэктарка Цэнтра эканамічных даследаванняў BEROC Кацярына Барнукова.
«Гэта, па сутнасці, парушэнне базавага права на ўласнасць, якое складаецца не толькі з права валодаць, але і з права прадаваць тое, чым ты валодаеш, — заўважае экспертка. — Калі б у нашай краіне быў нармальны фондавы рынак, то акцыі такіх кампаній адразу б згубілі ў кошце».
Але і без гэтага само прыняцце такой пастановы шкодзіць кампаніям.
«Немаленькая частка кампаній са спісу — гэта беларускія ж грошы і інвестары (напрыклад, EPAM Systems, той жа «Еўраопт» ці «Алютэх»), якія проста заходзяць праз карпарацыі, створаныя ў іншых краінах, таму што там лепшае карпаратыўнае права ў параўнанні з Беларуссю (не кажучы пра абарону права на ўласнасць, якое, як паказваецца ў чарговы раз, у нас нічога не каштуе). Атрымліваецца, што санкцыі накладваюцца на сваіх жа? Незразумела, у чым тут выйгрыш для беларускай дзяржавы, гэта чарговае стралянне сабе ў нагу, каб «непанадна было».
Прынятае рашэнне з’яўляецца рэакцыяй на намер некаторых замежных кампаній сысці з Беларусі пасля пачатку вайны ва Украіне.
«Фінскі інвестар «Лідскага піва» адразу пасля пачатку вайны выказаў намер выйсці з інвестыцый і знайсці пакупніка на свой пакет акцый у Беларусі. Пастанова робіць гэты крок немагчымым, але ў рэальнасці, у сённяшняй сітуацыі, яны наўрад ці знайшлі б пакупніка і так. Можа, толькі расійскаму інвестару прапанавалі б», — заўважае Кацярына Барнукова.
Найбольш жа сур’ёзным наступствам прынятай пастановы стане яшчэ большы падрыў іміджу краіны ў плане прывабнасці для інвестыцый.
«Прачытаўшы такую навіну, да нас не захочуць прыходзіць новыя замежныя інвестары. Але спіс паказвае, наколькі ў нас іх і так мала — 190 кампаній на ўсю краіну, мякка кажучы, несур’ёзна», — заўважае наша суразмоўца.
Каментары