«NN»: Spadarynia Ksienia, ci adčuvajecie Vy siabie ščaślivaj, atrymaŭšy dyplom?
K.B.: Źmiašanyja pačućci. Čatyry hady vykładacca z apošnich siłaŭ, pieraadolvać viadomyja ciažkaści apošniaha hodu i viedać pry hetym, što ŭ hetaj krainie, pry hetaj uładzie našy licejskija adznaki nia buduć aficyjna pryznanyja, — nia drobnaje prynižeńnie. Ale stanoŭčaje pieravažaje.
«NN»: U Vas asabista, nakolki mnie viadoma, najlepšyja z usiaho vypusku adznaki.
K.B.: Najvažniejšyja dla mianie nia ŭłasna adznaki, a viedy dy zdolnaść ich samastojna zdabyvać i padzaciahanaje ŭžo paniaćcie «licejski duch», jakija ja dy maje siabry zajmieli. Dokazam taho, što ŭ Licei vykładajuć jakasna, moža być toje, jak lohka, u paraŭnańni z adnahodkami, my zdajom eksternat u škołach. Heta pry tym, što školnyja i licejskija prahramy nie supadajuć.
«NN»: Ciapier, kali Licej skončany — što Vam najbolš padabajecca i što najbolš nie padabajecca ŭ Licei?
K.B.: Pieršaje, što mianie ŭraziła, kali ja ŭ svoj čas pastupiła ŭ Licej, — što vykładčyki źviartajucca da navučencaŭ na «vy». U zvyčajnaj škole «Piatroŭ, ustań!» U Licei ŭ hetym sensie zusim inakš. Dzień pry dni ŭ nas kultyvavałasia pavaha da samich siabie i da inšych ludziej. Druhoje, vy možacie spraŭdzić u luboha liceista, — heta asablivaje razumieńnie nami słova «aŭra». Pajšło, pa-mojmu, ad spn.Volhi Dziadziuli, vykładčycy litaratury, jakaja nadavała hetamu słovu asablivaje značańnie. Heta treba adčuć — tuju aŭru, jakaja napaŭniaje aŭdytoryju, kali iduć zaniatki albo robiacca niejkija supolnyja spravy. Aŭra jednaści, aŭra razumieńnia, aŭra supolnaje mety… Ty možaš nie siabravać z kimści ŭ hrupie i navat być u svarcy ź sim-tym, ale, jak tolki pačynajecca lekcyja ci repetycyja ŭ našym teatry, hetaja stanoŭčaja aŭra apanoŭvaje śviadomaść, abudžaje tvorčyja žadańni. Stvareńnie hetaje aŭry — pytańnie prafesijnaści vykładčyka, a ŭ Licei vykładčyki ŭnikalnyja. Jašče z stanoŭčaha — niazmušanaja biełaruskaść: što ŭ navucy, što ŭ stasunkach pamiž navukaj.
Niepryjemnaje ŭ Licei dla mianie prajaviłasia, kali jaho likvidavali jak dziaržaŭnuju ŭstanovu adukacyi, kali nam faktyčna abjavili vajnu. A na vajnie jak na vajnie, i ŭčarašni siabar, jaki nie pajšoŭ z taboju da pieramohi, pierastaje być siabram. Heta najciažej. Pazbaŭleńnie nas budynku, kali my vymušany stali zajmacca ŭ roznych punktach va ŭsim horadzie, nacisk na baćkoŭ, adpaviedna nacisk baćkoŭ na nas… Ale bolšaść z nas vystajali.
«NN»: Niekalki čałaviek z apošnich vypusknikoŭ nie atrymali licejskich dyplomaŭ, choć i advučylisia ŭvieś kurs. Siarod «zdradnikaŭ», jak ich žartam nazyvajuć, takija znajomyja imiony i proźviščy, jak Hanna Babkova, Vieranika Akudovič, Hleb Łabadzienka. Jany vyrašyli zekanomić siły i, praihnaravaŭšy ispyty licejskija, zdavać ekzameny j testy tolki ŭ škołach, kudy zapisalisia za miesiac-dva da skančeńnia navučalnaha hodu. Čuŭ, što siarod astatnich liceistaŭ hetych vynachodnikaŭ sioj-toj navat pačaŭ bajkatavać. Jak na Vaš pohlad, hetaha kanfliktu možna było paźbiehnuć?
Poŭny varyjant artukułu čytajcie ŭ hazecie "Naša Niva"
Hutaryŭ Vadzim Karcaŭ
Capkała i Bałkuniec atakavali litoŭskaha palityka, jaki dapamahaŭ biełarusam paśla 2020‑ha i spryčyniŭsia da spravy, jakuju zavioŭ prakuror u Haazie28
Kamientary