Paśla doŭhaha pierapynku z 2014 hoda, kali była adnoŭlena histaryčnaja ŭjaznaja brama, u Biarozie znoŭ uzialisia za vyratavańnie ruin znakamitaha klaštara kartezijancaŭ. Hetym razam śpiecyjalisty skancentrujuć namahańni na restaŭracyi paŭdniovaj aharodžy, paŭdniova-zachodniaj kutniaj viežy i admietnaj dekaratyŭnaj kałony, ubudavanaj u histaryčnyja mury.
Na adnaŭleńnie prac na abjekcie źviarnuŭ uvahu telehram-kanał «Spadčyna».
Jak možna zrazumieć pa materyjałach dziaržaŭnych zakupak, raboty pravodziać śpiecyjalisty z «Brestrestaŭracyi». Na realizacyju prajekta z rajonnaha biudžetu vydzielena kala 1 miljona rubloŭ.
Niahledziačy na toje, što aficyjna pracy aformlenyja jak ścipły biahučy ramont, dakumientacyja, raspracavanaja jašče ŭ 2021 hodzie navukova-prajektnym centram «Restabilis», praduhledžvaje paŭnavartasnuju restaŭracyju. Zaviaršyć abnaŭleńnie muroŭ i viežy płanujuć da kanca listapada 2026 hoda.
U pracesie restaŭracyi z histaryčnych muroŭ narešcie prybiaruć saviecki kalučy drot, jaki zastaŭsia ŭ spadčynu ad byłoj vajskovaj čaści.
Taksama daviadziecca adkapać častku aharodžy da histaryčnaha butavaha cokala, bo za minułaje stahodździe ŭ čas darožnych rabot uzrovień ziamli byŭ štučna padniaty, praz što značnaja častka cahlanaj kładki apynułasia pad ziamloj. Adsutnaść vodaadvodu i praźmiernaje ŭvilhatnieńnie pryviali da značnaha razbureńnia hetych kanstrukcyj.
Z fasadaŭ taksama akuratna zdymuć stary tynk i paźniejšyja niedarečnyja cemientnyja łatki. Usie straty ŭ muroŭcy zapoŭniać kieramičnaj paŭnaciełaj cehłaj na vapnava-piasčanych rastvorach, blizkich da aryhinalnych, stroha biez vykarystańnia sučasnaha cemientu, jaki niebiaśpiečny dla zachavańnia histaryčnych muroŭ.
Prajekt praduhledžvaje adnaŭleńnie stračanych prafilavanych karnizaŭ. Patynkavanyja nanoŭ ścieny pafarbujuć u histaryčnyja kolery. Na padstavie fizika-chimičnych daśledavańniaŭ śpiecyjalisty vyznačyli, što pieršapačatkova mury mieli ciopłaje vochrysta-žoŭtaje adcieńnie.
Asobnaja ŭvaha padčas prac budzie nadadziena restaŭracyi aryhinalnaj kałony paŭdniovaj ściany, jakaja vonkava nahadvała minijaciurnuju viežačku, zavieršanuju čymści nakštałt kaplički. Ad jaje siońnia zastaŭsia tolki pastamient.
Adnačasova restaŭratary zojmucca šmathrannaj paŭdniova-zachodniaj kutniaj viežaj, ścieny jakoj patrabujuć terminovaha ŭmacavańnia.
Biarozaŭski klaštar kartezijancaŭ źjaŭlajecca adnym z samych maštabnych i admietnych pomnikaŭ śpiełaha baroka ŭ Biełarusi. Jon byŭ uźviedzieny ŭ 1648—1689 hadach pavodle prajekta italjanskaha architektara Džavani Batysta Džyśleni na srodki kanclera vialikaha litoŭskaha Kazimira Lva Sapiehi. Heta byŭ adziny klaštar strohaha ordena kartezijancaŭ na terytoryi Vialikaha Kniastva Litoŭskaha, jaki mieŭ vyhlad sapraŭdnaj fartecyi ź viežami, manumientalnym kaściołam, špitalem, aptekaj i bataničnym sadam.
Paśla ŭdziełu manachaŭ u vyzvalenčym paŭstańni rasijskija ŭłady ŭ 1831 hodzie začynili śviatyniu, a paśla paŭstańnia 1863 hoda pačali metanakiravana raźbirać mury i chram na cehłu dla budaŭnictva vajskovych kazarmaŭ. Da našaha času ad vieličnaha ansambla dajšli tolki reštki paŭdniovaj i zachodniaj častak muroŭ sa špitalem, ruiny mahutnaj zvanicy i adnoŭlenaja ŭ 2014 hodzie hałoŭnaja brama.
«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆ
Kamientary