Pałkoŭnik HUBAZiKa ŭ adstaŭcy apynuŭsia ŭ centry niepryhožaj historyi na biełaruskim rynku ISO-tokienaŭ
Kampanija «Blesavarys Lizinh» raźmiaščała tokieny praz PVT i pazyčała hrošy ŭ Hruziju inšaj struktury taho ž ułaśnika. A pierad abviaščeńniem defołtu vydała svajmu supracoŭniku vializnuju biespracentnuju pazyku. Eks-HUBAZaviec Valeryj Mazuraŭ tam byŭ dyrektaram. Siadzieŭ jon pry hetym u susiednim z palityčnaj palicyjaj budynku.

Inviestary paraŭnovajuć biełaruski rynak ISO-tokienaŭ z polem cudaŭ, abžytym kultavymi litaraturnymi piersanažami. Inviestaram prapanujecca nierealistyčny dachod, ale ŭ vyniku — defołt, i čarhovy Kot Bazilia rastvarajecca ŭ tumanie.
U centry novaj takoj historyi apynuŭsia adstaŭny pałkoŭnik HUBAZiKa Valeryj Mazuraŭ, jaki paśla sychodu sa słužby pierasieŭ u kresła ŭ susiednim z palityčnaj palicyjaj Alaksandra Łukašenki budynku.
Pieradhistoryja
Pry kancy lutaha 2018 hoda ŭ zvyšbiudžetnaj svabodnaj zonie Sharjah Media City (Šardža, AAE) była zarehistravanaja kampanija Blesavaris LLC.
Adziny zasnavalnik — Anton Muradavič Adžyjeŭ, uradženiec Čačni, 1977 hoda naradžeńnia. Čałaviek niajasnaj bijahrafii, navat fota jahonaha nie znajści.
Viadoma, što ŭ 1999 Adžyjeŭ adkryŭ IP, potym niekalki hadoŭ papracavaŭ najomnym rabotnikam u nievialikaj lizinhavaj kampanii.
Da taho jak stać ułaśnikam tannaha emirackaha afšora, jaki ŭ nastupnym budzie prezientavacca jak «centralny ofis mižnarodnaj hrupy kampanii», Adžyjeŭ vałodaŭ viejeram drobnych, jakija chutka začynilisia, rasijskich AAT z kapieječnymi statutnymi fondami (ramont kampjutaraŭ, subarenda, sałon pryhažości i hetak dalej).
Što tam u realnaści byli za biznesy — pytańnie. Z 2014 hoda Adžyjeŭ znachodzicca ŭ stop-listach rasijskich bankaŭ pavodle antyadmyvačnaha zakanadaŭstva (115-FZ, 03). Dakładnaja pryčyna ŭklučeńnia ŭ stop-list nieviadomaja, ale na praktycy heta aznačaje, što Adžyjevu ŭ Rasii nie adkryjuć navat rachunak.
U druhoj pałovie 2010‑ch Adžyjeŭ apynuŭsia va Ukrainie i niejkim čynam zmoh atrymać ukrainski pašpart, stvaryŭšy sabie druhuju asobu.
Pad hetaj ukrainskaj asobaj jon i raspačaŭ novuju dziejnaść, znajšoŭšy sabie niečakanaha partniora.
U listapadzie 2018‑ha ŭ Minsku, na vulicy Revalucyjnaj — u susiednim budynku ź siadzibaj HUBAZiKa — adkryłasia TAA «Blesavarys Lizinh», na 95% dačka emirackaha Blesavaris LLC. Jašče 5% byli niejkaj uradženki Danbasa, hramadzianki Ukrainy Maryny Čahan.
Čahan chutka vyjšła sa składu akcyjanieraŭ i ŭžo na pačatku 2019‑ha novym dyrektaram z dolaj 0,247393% staŭ pałkoŭnik u adstaŭcy Valeryj Anatolevič Mazuraŭ.
Za paŭtara hoda da taho (letam 2017-ha) Mazuraŭ vyjšaŭ na maładuju pałkoŭnickuju piensiju z pasady namieśnika načalnika čaćviortaha (arhanizacyjna-štatnaha) upraŭleńnia Hałoŭnaha ŭpraŭleńnia pa baraćbie z arhanizavanaj złačynnaściu i karupcyjaj.
Internet pamiataje jaho taksama jak siabra «ekśpiertnaj kamisii pa acency infarmacyjnaj pradukcyi na pradmiet najaŭnaści (adsutnaści) u joj prajaŭleńnia ekstremizmu».

Varta adznačyć, što Mazuraŭ nie fihuravaŭ u publičnym poli jak asoba, datyčnaja da palityčnych represij. Da taho jak stać štabistam, jon zajmaŭsia arhanizavanaj złačynnaściu, a taksama raspaŭsiudnikami narkotykaŭ — to-bok sapraŭdnymi złačyncami. Adnak pytańni da Mazurava zastavalisia. Niekatoryja spravy ŭ sudzie faktyčna rassypalisia — pieradusim praz krajniuju nieachajnaść pry afarmleńni dokazaŭ. A aryštavanyja zajaŭlali na cisk na ich, jaki vidavočna vychodziŭ za miežy dazvolenaha zakonam.
Na pačatku 2019‑ha adstaŭny pałkoŭnik biełaruskaha MUS naniaŭsia na rabotu da čałavieka z bankaŭskim banam, u kampaniju biez historyi i z adnym supracoŭnikam. Ci moža być, što Adžyjeŭ — ź nieviadomych nam pryčyn — staŭ naminalnym ułaśnikam kampanii, jakuju nasamreč kantralavaŭ Mazuraŭ? My nie viedajem.
Fakt tolki, što «Blesavarys Lizinh» zaniaŭsia mała kamu ŭ Biełarusi dazvolenaj dziejnaściu: kampanija atrymała ad dziaržavy prava na zvarotny lizinh žyłoj nieruchomaści fizičnych asobaŭ.
Što heta takoje?
Zvyčajna zvarotnym lizinham karystajucca jurydyčnyja asoby, a pradmiet lizinhu — aktyvy kampanii (składy, transpart, stanki i hetak dalej). Kampanija mianiaje svaju majomaść na hrošy razava, a potym vykuplaje nazad — amal jak kredyt, tolki ŭ niekatorych vypadkach praściejšy abo vyhadniejšy.
Inšaja sprava — zvarotny lizinh žyłoj majomaści fizičnych asobaŭ. Tut my havorym pra kvatery ludziej. Ludzi źviartajucca da takich kampanij, kali im treba kredyt, a banki admovili.
Biełaruskija banki nie lubiać vydavać kredyty klijentam biez stabilnaha dachodu i pad zakład ich adzinaj žyłoj nieruchomaści. U takim vypadku zakład uvieś čas zastajecca ŭłasnaściu klijenta z abciažarvańniem, jaki možna zabrać tolki praz sud biez harantyj pośpiechu.
I voś tamu niepiśmiennyja, abo abduranyja, abo ŭ vielmi składanaj situacyi ludzi iduć u zvarotny lizinh i prosiać tam hrošaj. Časta heta adzinaje žytło ŭ ludziej, a sami ludzi niaredka zaviedama niepłaciežazdolnyja. Taki śpiecyfičny biznes.
Lizinhavaja vykuplaje ich kvateru nie pa rynkavaj canie, a z maksimalnaj źnižkaj. Nieruchomaść adrazu ž pierachodzić va ŭłasnaść lizinhavaj kampanii, a klijent, zhodna z damovaj, ułasnaje žytło vykuplaje rehularnymi płaciažami.
Pry praterminoŭkach i niemahčymaści płacić lizinhavaja fiksuje heta jak straty i pradaje abjekt pa rynkavaj canie.
Heta lehalny, chacia, chtości skaža, nie vielmi etyčny biznes, na jaki składana atrymać dazvoł. «Blesavarys Lizinh» chvaliłasia ŭ svajoj rekłamie, što pa stanie na 2022 hod u Biełarusi taki dazvoł mieli ŭsiaho čatyry kampanii.
Dziejničała kampanija pad brendam «Lizinh Ekśpiert»
«Blesavarys Lizinh» dziejničaŭ pad brendam «Lizinh Ekśpiert».
Za šeść hadoŭ raboty, jak padličyła «Naša Niva», nabrałasia jak minimum 60 sudovych spravaŭ suprać «Blesavarys Lizinhu» — cełyja siemji sudziacca na pradmiet zakonnaści ździełak i vysialeńnia. Sud pieryjadyčna stanovicca na bok klijentaŭ. U adnym z vypadkaŭ pazoŭnikam vystupaje prakuratura Mahiloŭskaj vobłaści.
Schiema choć i pakidaje za saboj šlejf kanfliktaŭ i sudovych razborak, hłabalna ŭsio ž pracavała.
U 2020‑m adkryłasia jašče adna kampanija pad brendam «Lizinh Ekśpiert», u Tbilisi. Adzinym jaje ŭłaśnikam byŭ i jość — jak vynikaje z aficyjnych vypisak, ź jakimi aznajomiłasia «Naša Niva» — toj samy hramadzianin Ukrainy Anton Adžyjeŭ.
Hruzinskaja kampanija śpiecyjalizavałasia na lizinhu aŭtamabilaŭ.
Tokieny na bazie minskaha PVT
U 2021‑m «Blesavarys Lizinh» staŭ raźmiaščać tokieny na ISO płatformach Finstore i, u nastupnym, Fainex. Paśla pryniaćcia abnoŭlenaha dekreta ab Parku vysokich technałohij u Biełarusi na bazie kampanij PVT stała mahčymym praviadzieńnie ICO i vypusk tokienaŭ z zapisam u błakčejnie.
U našaj situacyi tokien — heta pa sutnaści elektronnaja ablihacyja, błakčejn — heta pa sutnaści publičnaja elektronnaja buchhałtarskaja kniha. ICO (initial coin offering) — heta pa sutnaści prodaž abaviazku.
Kampanija (emitent) vypuskaje tokien (robić emisiju) praź licenzavanuju placoŭku (rezidenta PVT), dzie jaho kuplajuć udzielniki finansavaha rynku. Placoŭka biare svoj pracent, hrošy pastupajuć emitentu, u jakoha źjaŭlajucca finansavyja abaviazki pierad trymalnikami tokienaŭ pa pahašeńni z vypłataj pracentaŭ. Z pazicyi emitenta — heta atrymanaja pazyka pad pracent, z pazicyi ŭdzielnika rynku — inviestycyja.
Adroźnieńnie ad vypusku ablihacyj — chutkaść pracesu, mienšaja strohaść acenki kampanii-pazyčalnika.
Prastata ICO heta nie abaviazkova kiepska, tokieny vypuskajuć mnohija salidnyja biełaruskija kampanii prosta dla ekanomii času ci ź inšych pryčyn. Inviestaram heta taksama cikava praz dastupnaść (možna inviestavać małymi sumami) i adsutnaść padatkaabkładańnia takoha prybytku dla fizasobaŭ.
I voś «Blesavarys Lizinh» pačaŭ pradavać svaje tokieny — biez zabieśpiačeńnia — pad abiacańni fantastyčnaj prybytkovaści, da 30% hadavych. Za piać hadoŭ było bolš za tryccać vypuskaŭ u biełaruskich, rasijskich rublach, dalarach i jeŭra.
Kampanija pazyčała miljony dalaraŭ, chacia ŭ Biełarusi jaŭna nie mieła adpaviednaha takim sumam prytoku klijentaŭ.
«Blesavarys lizinh» adlustroŭvała ŭ vyručcy pryciahnutyja praz tokieny pazyki, što ŭskładniaje abjektyŭnuju acenku kampanii.

Kampanija, jakaja abiacała inviestaram dvuchznačnyja ličby dachodu ad inviestycyj, zhodna z ułasnaj ža spravazdačnaściu hienieravała čystyja straty ad finansavaj dziejnaści (centralnaja mietryka dla lizinhavych kampanij) i była rentabielnaj trochi bolš čym na 1%.
U spravazdačnaści pryznavałasia, što «… tokieny vypuskajucca dziela aptymizacyi struktury doŭhavaha kapitału i refinansavańnia biahučych abaviazacielstvaŭ dla palapšeńnia pakazčykaŭ likvidnaści».

Acenku emitentaŭ rynka tokienaŭ u Biełarusi robić kampanija «BIK-Ratings», akredytavanaja Nacbankam. BIK-Ratings davała kampanii vysoki A rejtynh dziełavoj reputacyi. Adnak supracoŭniki bankaŭ, ź jakimi razmaŭlaŭ žurnalist «Našaj Nivy», sumniajucca ŭ hruntoŭnaści acenak BIK-Ratings.
Stanam na pieršy kvartał 2026 hoda ŭ kampanii «Blesavarys Lizinh» naźbirałasia amal na 8 miljonaŭ rubloŭ daŭhoŭ pa tokienach. U telehram-supołcy dla inviestaraŭ Valeryj Mazuraŭ uvieś pačatak 2026 hoda ŭhavorvaŭ prynosić jamu jašče bolš hrošaj pad jašče bolš vyhadny pracent sa štotydniovymi vypłatami.

Dastatkovych hrošaj, kab pahasić papiarednija vypuski, usio ž nie naźbirałasia, tamu ŭ pačatku červienia kampanija abvieściła defołt.
Kudy ž dzielisia hrošy?
Mahčyma, vialikaja častka sabranych ź biełarusaŭ srodkaŭ była vyviedzienaja za miažu pad vyhladam pazyk dla hruzinskaj kampanii: hruzinski «Lizinh Ekśpiert» vinavaty minskamu amal 5 miljonaŭ rubloŭ.
Valeryj Mazuraŭ supakojvaje inviestaraŭ, što pajšoŭ u hruzinski sud pa hetym pytańni i ŭžo adbyłosia pieršaje pasiadžeńnie. Što pa sutnaści absurd, bo i biełaruskaja, i hruzinskaja kampanii naležać adnamu i tamu ž čałavieku — Adžyjevu.
Inviestaraŭ Mazuraŭ prasiŭ pakul što nie padavać zajavy ŭ pravaachoŭnyja orhany ci sud, kab nie destabilizavać kampanii i nie zapuskać pracedury bankructva. Maŭlaŭ, usio jašče naładzicca, treba prosta paciarpieć.
Sam Mazuraŭ zahadzia vyjšaŭ sa składu farmalnych ułaśnikaŭ kampanii, zastajučysia tolki dyrektaram biełaruskaha filijała «hrupy».
U finansavaj spravazdačnaści kampanii «Blesavarys lizinh» paznačana, što niezadoŭha da abviaščeńnia defołtu kampanija vydała niejkamu svajmu supracoŭniku biespracentnuju pazyku na 130 tysiač rubloŭ. Proźvišča tam nie nazyvajecca, ale ŭźnikaje pytańnie: ci nie samomu pałkoŭniku Mazuravu?
Kamientary
I jeŝio, v sistiemie uzakoniennoho biezzakonija łukašienko-švieda, pałačam biełarusov, možno nie bojaťsia diesiatkov uhołovnych dieł, kak otkryvajut, tak i zakryvajut.
Osobo rietivych, potieriavšich tormoza i vorujuŝich nie po ranhu - pokazatielno poriat na koniušnie i na etom fsio.
Tiepieŕ poniatno, počiemu synov́ja ministrov łukašienko idut słužiť v MVD, KHB, idut v pałači biełarusov.
A mužskoje, mołodoje nasielenije sioł, nie uśpievšieje śpiťsia, idiot v riadovyje pałači mvd i hubopika, čto tam, čto tam, čto dla odnich, čto dla druhich - vsiedozvolennosť, bieznakazannosť i pluški ot łukašienko.