«Płanujem pryciahnuć miljony jeŭra inviestycyj». Valeryj Astrynski pieraprydumaŭ ahrabiznes u Polščy

Na dadzieny momant pradprymalnik zapuściŭ ułasnuju vytvorčaść damoŭ u Hdańsku i try turystyčnyja łakacyi, u tym liku fiermu z alpakami.

Čamu mienavita Polšča

Pa słovach Valeryja, sprava nie tolki ŭ hieahrafičnaj blizkaści ci kulturnym padabienstvie. Pry vybary krainy jon aryjentavaŭsia pierš za ŭsio na ekanamičnyja pakazčyki.

— Kali adkinuć subjektyŭnyja faktary nakštałt kamjunici ci blizkaj kultury, to Polšča — pierśpiektyŭnaja kraina pa tempach ekanamičnaha rostu. Prahnozy analitykaŭ kažuć pra toje, što praź dziesiać hadoŭ ekanomika Polščy moža abahnać ekanomiku Anhlii.

Dla pradprymalnika heta aznačaje bolš spryjalnaje asiarodździe dla raźvićcia biznesu. Kali rynak raście, novym kampanijam praściej znachodzić klijentaŭ i naładžvać vyručku. Sam pradprymalnik nazyvaje heta «mienšym unutranym supraciŭleńniem rynku».

Jašče adnym arhumientam stali paraŭnalna nizkija vydatki na rabočuju siłu ŭ paraŭnańni z Zachodniaj Jeŭropaj. Stvarajučy kampaniju ŭ Polščy, jość mahčymaść karystacca jeŭrapiejskaj infrastrukturaj i adnačasova zachoŭvać bolš nizkija vydatki, čym u toj ža Hiermanii ci Niderłandach. Tym nie mienš, Valeryj razhladaje Polšču jak ekśpierymientalny płacdarm dla adpracoŭki biznes-pracesaŭ z nastupnym vychadam na hłabalny rynak.

— Usio ž moj ciapierašni status — nie status inviestara, a chutčej pradprymalnika. Ja vybraŭ dla siabie nišu hospitality — śfieru, źviazanuju z maim papiarednim vopytam, pryrodnaj i rekreacyjnaj tematykaj, a taksama z patencyjałam raźvićcia zaharadnaha turyzmu ŭ Jeŭropie. Hety rynak raście na 10—12% štohod. Pradukt, jaki ja prydumaŭ, adroźnivajecca ad taho, što ŭžo jość na rynku. Tamu dla pryniaćcia rašeńnia ŭ mianie byli nastupnyja arhumienty: rynak raście, jon dastatkova vialiki, ja znachodžusia ŭ krainie z bolš tannymi resursami — jak čałaviečymi, tak i syravinnymi. U mianie jość doŭhaterminovaje bačańnie, što hetaja chvala trendaŭ dapamoža nivieliravać navat niejkija maje pamyłki, — kaža Valeryj Astrynski.

Hatel pa franšyzie z dachodam 50/50

— Raskažycie pra biznes-madel kampanii Stativa. Heta vaš adziny biznes u Polščy?

— Ciapier jak pradprymalnik ja całkam uciahnuty tolki ŭ hety prajekt. Heta adziny biznes, jakim ja zajmajusia. Za hod biznes-madel transfarmavałasia. Pieršapačatkova ja pačynaŭ ź idei stvareńnia pradpryjemstva pa vytvorčaści domikaŭ dla ahraturystyčnych abjektaŭ, jakija ŭ budučyni mahli b aŭtanomna funkcyjanavać u roznych łakacyjach. Zatym ja transfarmavaŭ hetuju madel u stvareńnie ŭłasnaj sietki takich abjektaŭ — umoŭna kažučy, decentralizavanaha hatela, raźmieščanaha ŭ samych pryhožych miescach.

Pry hetym my nie ŭvachodzim u kapitalnyja vydatki, źviazanyja ź ziamloj i kamunikacyjami. My šukajem partnioraŭ, u jakich užo jość va ŭłasnaści ziamla ŭ pryhožych łakacyjach. Jany žyvuć u toj miascovaści i hatovy apieracyjna ŭdzielničać u stvareńni servisu dla takich domikaŭ. My faktyčna pastaŭlajem im dom i zajmajemsia markietynham, pryciahvajučy turystaŭ u kankretnuju łakacyju. A partnior na miescy sočyć za abjektam, zabiaśpiečvaje servis dla haściej i moža dadatkova prapanoŭvać im svaje pasłuhi.

— Atrymlivajecca taki haściničny frančajzinh?

— Tak, z časam heta moža pierajści i ŭ paŭnavartasnuju franšyzu. Ale siońnia my spynilisia na madeli, kali my pakidajem za saboj prava ŭłasnaści na dom, jaki pieradajom pa partniorskaj madeli na adabranyja ŭčastki. Nam važna stvaryć efiekt sinierhii: pryhožaje miesca, uciahnutyja ŭładalniki ziamli, zacikaŭlenyja ŭ raźvićci ahraturystyčnaha biznesu, i naš niezvyčajny domik, jaki pryciahvaje haściej.

Paśla hetaha my dzielim vyručku ad raźmiaščeńnia haściej z partnioram.

— U jakoj praporcyi, kali nie sakret?

— U nas jość dźvie madeli. Kali partnior užo maje vopyt u haściničnym biznesie, kiempinhu ci vałodaje dziejučym ahraturystyčnym abjektam, my pieradajom jamu domik, jon biare na siabie ŭsie markietynhavyja vydatki, i tady dachod dzielicca 50 na 50.

Kali ž heta prosta ŭładalnik pryhožaha ŭčastka biez vopytu, ale hatovy kiravać abjektam pa našych standartach i ček-listach, tady my biarom na siabie ŭvieś markietynh, farmirujem patok turystaŭ i zabiaśpiečvajem zahruzku. U takim vypadku partnior atrymlivaje 30% ad ahulnaj vyručki.

— Heta značyć, dałučycca i pracavać z vami faktyčna moža luby čałaviek, u jakoha jość ziamla? 

— Tak, ale, pa-pieršaje, heta pavinna być sapraŭdy cikavaja i ŭnikalnaja łakacyja. My chočam stvaryć atmaśfieru adzinoty dla haradskich žycharoŭ. Domiki nie pavinny stajać uprytyk adzin da adnaho. Heta pavinna być niejkaja palana ci pryhožaje vidavoje miesca, dzie staić adzin domik, a nastupny raźmieščany na dastatkovaj adlehłaści i amal nie bačny.

Ale važna nie tolki miesca, ale i čałaviek, jaki žyvie na hetaj ziamli, hatovy prybirać domik, prymać haściej i zajmacca apieracyjnaj častkaj. Heta partniorski biznes.

— Ziamla pavinna być mienavita va ŭłasnaści ci moža być u arendzie?

— Heta ŭžo pytańnie partniora. My sami pakul nie arandujem ziamielnyja ŭčastki, kab nie ŭvachodzić va ŭsie jurydyčnyja ŭzajemaadnosiny ź miascovaj administracyjaj. Jak praviła, čałaviek, jaki ŭžo žyvie ŭ kankretnaj miascovaści, lepš razumieje, jak uzajemadziejničać z administracyjaj i jakija tam dziejničajuć normy. Tym bolš, što patrabavańni ŭ roznych miescach adroźnivajucca, navat niahledziačy na toje, što našy domiki mabilnyja.

Minimalny termin kantraktu z partnioram — piać hadoŭ. My raźličvajem, što supracoŭnictva budzie doŭhaterminovym i praduktyŭnym. U ideale dahavor moža stać biesterminovym. Tamu nas nie asabliva niepakoić, ci znachodzicca ziamla va ŭłasnaści albo ŭ arendzie. Hałoŭnaje, kab partnior mieŭ prava vieści na joj ahraturystyčny biznes.

— Vašy domiki raźmiaščajucca na Booking i inšych bujnych placoŭkach? Jak uvohule budujecca markietynhavaja madel?

— Pakul tak. Na pieršym etapie my pradstaŭleny na Booking, Airbnb, Slowhop i inšych placoŭkach. Paralelna raźvivajem ułasnuju płatformu. Mahčyma, z časam, kali naš markietynh stanie dastatkova mocnym, my zmožam zabiaśpiečvać nieabchodnuju zahruzku vyklučna za košt ułasnych kanałaŭ. Ale pakul kazać pra heta jašče rana. Tamu my supracoŭničajem z usimi asnoŭnymi placoŭkami i płacim im kamisiju.

Chto i kolki moža zarabić na hetym biznesie

— Jakija cikavyja abjekty ŭžo jość u vašym rasparadžeńni? 

— Pačynali my z abjektaŭ pobač z vytvorčaściu našych domikaŭ, jakaja raźmieščana ŭ Hdańsku. Tamu pieršych partnioraŭ znajšli niedaloka — na pryhožym učastku na bierazie raki ŭ Žułavach. Ciapier tam stajać dva domiki, a ŭ budučyni budzie čatyry. Heta jakraz prykład partniora, jakoha b my chacieli bačyć. Heta haradskija žychary, jakija pierajechali za horad i zajmajucca roznymi kreatyŭnymi prajektami: pravodziać majstar-kłasy pa rukadzielli, piakuć chleb, robiać vareńnie.

Faktyčna ŭ ich užo jość ułasny patok klijentaŭ i dobryja sacyjalnyja sietki. A my dadajom da ich prajektu našy domiki i ŭnosim u heta ŭžo bolš prafiesijnaje kiravańnie.

Pavialičyć

Druhi abjekt — heta fierma alpak. Taksama historyja pra haradskich žycharoŭ, jakija pierajechali za horad, kupili ziamlu i zanialisia razvodam alpak. Tut my testujem madel, kali domik raźmieščany niepasredna pobač z žyviolinami. Alpaki svabodna hulajuć vakoł, padychodziać da damka padčas svaich prahułak. Dla haściej heta stvaraje ŭnikalny vopyt blizkaha kantaktu z žyviolinami.

Treci domik užo dastavili na novuju łakacyju pad Krakavam — prymać haściej jon pačnie praz tydzień. Jašče dva domiki pad Vrocłavam i Varšavaj zapracujuć da kanca červienia. Na dadzienym etapie moj płan — pastavić 20 domikaŭ da kanca hoda i na hetych abjektach pratestavać biznes-madel u Polščy. Tamu što jość niekalki varyjantaŭ raźvićcia. Ja ŭžo raskazaŭ pra dźvie partniorskija madeli, ale isnujuć i inšyja varyjacyi. Tamu my zapuskajem roznyja farmaty na roznych abjektach, źbirajem statystyku i paśla budziem prymać rašeńnie, jakaja madel najbolš efiektyŭnaja.

Dalejšy rost — da sotniaŭ i tysiač domikaŭ — užo budzie budavacca vakoł najbolš paśpiachovaha farmatu partniorstva.

Pavialičyć

— Dapuścim, čałaviek prychodzić da vas i kaža: «Ja chaču z vami pracavać». Na jaki dachod jon moža raźličvać?

— Kali brać siaredniuju statystyku pa Polščy, zapoŭnienaść składaje kala 55% u hod. Siaredni košt arendy našaha domika — prykładna 550 złotych za noč. Z ulikam hetych pakazčykaŭ hadavaja vyručka dastatkova niadrennaja. Viadoma, nie ŭ pieršy hod, tamu što luboj łakacyi patrabujecca čas, kab stać viadomaj i zarabić reputacyju praz sarafannaje radyjo. Ale pačynajučy prykładna z druhoha hoda partnior, u vypadku kali my całkam biarom na siabie markietynh, moža atrymlivać kala 30—35 tysiač złotych dachodu z adnaho domika ŭ hod. Tamu my imkniomsia vybirać łakacyi, dzie jość patencyjał raźmiaścić čatyry-piać domikaŭ. Tady siamja, jakaja žyvie na hetaj terytoryi, užo moža atrymlivać adčuvalny dachod ad takoj dziejnaści.

Choć, jak praviła, partniory paralelna zajmajucca čymś jašče. I ŭsie dadatkovyja pasłuhi — pryhatavańnie ježy, łaźni, majstar-kłasy, ekskursii i inšyja aktyŭnaści — zastajucca dadatkovaj krynicaj dachodu dla partniora. Tut užo mnohaje zaležyć ad jaho inicyjatyŭnaści, kreatyŭnaści i žadańnia raźvivać prajekt. Faktyčna my pradastaŭlajem domik i pryvodzim turystaŭ, a dalej partnior moža stvarać dadatkovyja pradukty i servisy, pavialičvajučy svoj zarobak.

— Ad čaho zaležyć, budzie na ŭčastku stajać adzin domik ci piać? Ad pamieru ziamli i žadańnia partniora ci isnujuć niejkija narmatyŭnyja abmiežavańni?

— Chutčej ad pamieru ŭčastku i asablivaściej samoj łakacyi. Niejkich žorstkich abmiežavańniaŭ tut niama. My pryncypova nie chočam raźmiaščać domiki blizka adzin da adnaho, tamu što naš klijent — heta čałaviek, stomleny ad haradskoha asiarodździa i cyvilizacyi. Jon pryjazdžaje za adčuvańniem adzinoty i spakoju.

Tamu hości roznych domikaŭ nie pavinny zaminać adno adnamu. U pieršuju čarhu my hladzim na płošču ŭčastku i najaŭnaść niekalkich pryhožych vidavych kropak, dzie možna raźmiaścić domiki z zachavańniem pryvatnaści.

Miljony jeŭra inviestycyj

— Darečy, jak pažyvaje vaš płan pabudavać biełaruskuju viosku pad Toruńniu?

— Takaja ideja sapraŭdy była. Ale ŭ niejki momant ja nie ŭbačyŭ u joj dastatkovaha ekanamičnaha abhruntavańnia, jakoje dazvoliła b pryciahnuć pad hety prajekt inviestaraŭ. Heta bolš padobna na sacyjalny prajekt. Na im mahła b zarablać adna siamja, jakaja tam žyvie i kiruje abjektam, ale dla mianie hetaha niedastatkova z punktu hledžańnia maštabavańnia. Tamu pakul ja hetuju ideju adkłaŭ. Spadziajusia, znojdziecca aktyŭny čałaviek ci siamja, jakija zojmucca hetaj idejaj. 

— Mahčyma, na Padlaššy znajšłosia b bolš achvotnych realizavać hetuju inicyjatyvu?

— Mahčyma, achvotnych i sapraŭdy było b bolš. Ale Padlašša — śpiecyfičny rehijon. Asabliva paśla zakryćcia biełaruskaj miažy, kali turystyčny patok istotna skaraciŭsia. Ja ciapier chutčej hladžu ŭ bok Hałandyi i Aŭstryi jak nastupnych rynkaŭ paśla Polščy.

— Heta značyć, vy źbirajeciesia maštabavacca na inšyja krainy?

— Tak, biezumoŭna. U hetym i zaklučajecca asnoŭnaja ideja prajekta. Jon pieršapačatkova zadumvaŭsia jak biznes z vysokim patencyjałam maštabavańnia. Ciapier Polšča dla nas — heta placoŭka dla navučańnia i adładki pracesaŭ. U Polščy my vyvučajem mientalnyja patterny spažyvańnia: jak ludzi adpačyvajuć i vydatkoŭvajuć hrošy. Potym hetaje razumieńnie možna budzie pieranieści na inšyja jeŭrapiejskija rynki.

Naša meta — da kanca hoda pastavić u Polščy kala 20 domikaŭ (užo hetym letam budzie funkcyjanavać 10 domikaŭ). Adpracavać usie biznes-pracesy i zatym vychodzić na rynki, dzie vyšej siaredni ček arendy. Mienavita tam, na moj pohlad, znachodzicca asnoŭny patencyjał rostu.

Ja pieršapačatkova nie razhladaŭ varyjant, pry jakim kampanija budzie abmiežavana tolki polskim rynkam. Chutčej za ŭsio, kali havorka pojdzie pra pryciahnieńnie bujniejšych inviestycyj, hałaŭnaja kampanija moža być strukturavana ŭžo ŭ inšaj jurysdykcyi.

— Vy ciapier šukajecie inviestaraŭ?

— Tak. Ciapier my jakraz pryciahvajem inviestycyi. U Polščy my ŭžo adkryli PSA — akcyjaniernaje tavarystva. Pieršyja «aniolskija inviestary» ŭžo ŭvajšli ŭ prajekt i prafinansavali naš biahučy etap rostu — raźvićcio sietki da dziesiaci domikaŭ.

Dalej łohika biznesu zaklučajecca ŭ tym, što my nie pradajom domiki, a budujem ich dla ŭłasnaha partfiela, tym samym pavialičvajučy kapitalizacyju kampanii. 

— Kolki vy płanujecie pryciahnuć na nastupnym etapie?

— Nastupny raŭnd u nas budzie prykładna na miljon jeŭra. Chutčej za ŭsio, budziem jaho adkryvać vosieńniu. Nastupnyja, spadziajusia, buduć na jašče bolšyja sumy. Usio budzie zaležać ad taho, nakolki chutka my zmožam naładžvać vytvorčyja mahutnaści. Faktyčna inviestycyi buduć pryciahvacca pad pavieličeńnie abjomaŭ vytvorčaści, a heta taksama praces, jaki treba raźvivać pastupova.

— Možam krychu pryadkryć zasłonu tajny: chto hetyja inviestary?

— Heta biełarusy, ale mnohija ŭžo z pašpartami Polščy, Izraila, ZŠA. Pieršy aniolski inviestar — čałaviek, jaki mianie daŭno viedaje i davieryŭsia mnie na rańnim etapie prajekta. Proźviščy ja pakul nazyvać nie hatovy, pakolki nie atrymaŭ na heta zhody. Dumaju, što ŭžo na nastupnym raŭndzie infarmacyja stanie publičnaj. Usio ž heta akcyjaniernaje tavarystva, i rejestr asnoŭnych akcyjanieraŭ budzie adkrytym.

— Jak vyhladaje ekanomika adnaho domika? Za jaki čas akupiacca ŭkładańni?

— Pa našych raźlikach adzin domik pavinien prynosić kampanii kala 100 tysiač złotych vyručki ŭ hod. Z ulikam apieracyjnych vydatkaŭ i doli partniora inviestycyi ŭ domik pavinny akupacca dla kampanii prykładna za dva hady. Takaja ŭnutranaja ekanomika zakładziena ŭ madel.

Viadoma, jość jašče faktary, źviazanyja z raźvićciom markietynhu i paznavalnaściu brenda. Ale inviestary, jakija vyvučali našu finansavuju madel i ŭnutranuju dakumientacyju, pahadzilisia z tym, što prajekt vyhladaje pierśpiektyŭnym jak z punktu hledžańnia rostu, tak i z punktu hledžańnia akupalnaści. Tym bolš, što sama madel nie ŭnikalnaja. Jość padobnyja prajekty ŭ Aŭstralii, Hiermanii i Anhlii, jakija ŭžo pryciahnuli dziasiatki miljonaŭ inviestycyj. Hetaja niša nazyvajecca Instagram cabins. Mnie składana nazyvać ich pramymi kankurentami, ale heta bolš stałyja kampanii z padobnaj biznes-madellu, na jakija ja aryjentujusia.

Pavialičyć

Bolšaść ź ich robiać domiki ŭ skandynaŭskim styli: faniera, soniečnyja paneli, vialikija vokny. Ja vyrašyŭ dadać u hetuju nišu bolš aŭtentyčnaści i pryrodnaj harmonii. U hetaj śfiery ŭžo jość paśpiachovyja ŭhody. Naprykład, dva hady tamu Marriott nabyła kampaniju Postcard Cabins, jakaja kiravała prykładna 1200 takimi domikami.

Tamu jość razumieńnie, što hetaja niša cikavaja bujnym fondam i stratehičnym inviestaram, kali kampanija pakazvaje pracujučuju finansavuju madel. U pierśpiektyvie taki biznes moža być pradadzieny bujnamu hulcu.

Ułasnaja vytvorčaść i domiki pa 10 tysiač jeŭra

— Jakaja zahruzka domika ličycca paśpiachovaj?

— Ciapier my aryjentujemsia na siaredni pakazčyk pa Polščy — kala 55% zahruzki na praciahu hoda sa siarednim čekam za noč u rajonie 500—550 złotych. Zrazumieła, što abjektu patrabujecca čas, kab prajści praź siezon i mižsiezońnie, nabrać paznavalnaść i zapuścić efiekt sarafannaha radyjo. Tamu ŭ jakaści bazavaha aryjenciru my vykarystoŭvajem mienavita hetuju ličbu — 55%.

Pry hetym, kali hladzieć na analityku bolš stałych kampanij, možna ŭbačyć asobnyja łakacyi z zahruzkaj 70—80%. Ale tam užo pavinna supaści vielmi šmat faktaraŭ.

My rabili daśledavańnie, jakoje paćviardžaje, što ŭ Polščy vielmi papularny ŭnutrany turyzm i ahraturystyka. Dla mianie heta było niečakanaściu, tamu što ŭ Biełarusi takaja kultura adpačynku raźvita značna słabiej. Mnohija ahraturystyčnyja abjekty staviać minimalny termin arendy nie na sutki ci dvoje, a adrazu na tydzień. 

— Ci jość u Polščy prahramy padtrymki ahraturyzmu, anałahičnyja tym, jakija isnujuć u Biełarusi? Ci vy karystalisia ci jakimi ź ich?

— Pakul, ščyra kažučy, nie karystaŭsia. Ja viedaju, što isnujuć prahramy padtrymki depresiŭnych rehijonaŭ, u tym liku na Padlaššy. Možna atrymać finansavańnie dla ŭładalnikaŭ ziamli, jakija raźvivajuć padobnyja prajekty.

Jość taksama prahramy, źviazanyja z ekałohijaj, zialonaj enierhietykaj i ŭstojlivym raźvićciom. Ale ŭsie hetyja pytańni ja pakul pakinuŭ na potym. Nam jašče treba krychu padraści da takoha ŭzroŭniu.

— Možacie raskazać pra pamyłki, jakija byli dapuščany pry zapusku prajekta?

— U nas dastatkova kłasičnaja startap-historyja. Spačatku ja pačaŭ rabić domik prosta dla siabie. Potym źjaviłasia ideja vyrablać takija domiki na prodaž. Niekalki abjektaŭ my sapraŭdy pradali i atrymali dobry vopyt. Ale akazałasia, što vydatki na vytvorčaść nietypovych domikaŭ značna vyšej, čym ja mierkavaŭ. Mabyć, ciapier ja b užo nie braŭsia za padobnyja ekśpierymienty. Ź inšaha boku, heta byŭ važny vopyt. 

Siońnia ja dakładna nie chaču zajmacca vytvorčaściu domikaŭ na zamovu i namahajusia sychodzić ad lubych niestandartnych rašeńniaŭ. My ŭžo vyznačyli dźvie asnoŭnyja madeli, aptymalnyja varyjanty dyzajnu i kalarovych rašeńniaŭ. Ciapier chočacca maksimalna ruchacca ŭ bok standartyzacyi.

— Kolki kaštuje vytvorčaść adnaho domika?

— Pytańnie niaprostaje, ale kali kazać tolki pra materyjały, to na adzin domik sychodzić prykładna 10 tysiač jeŭra. Vydatki na pracu mohuć składać ad 10 da 30 tysiač jeŭra ŭ zaležnaści ad efiektyŭnaści vytvorčaści.

Pakul našy pracesy dalokija ad ideału. My faktyčna zajmajemsia advarotnym inžynirynham: spačatku prydumvajem rašeńnie, testujem jaho na praktycy, a ŭžo potym afarmlajem kanstruktarskuju dakumientacyju. Heta dazvalaje nadalej aptymizavać nastupnyja iteracyi.

— Heta vielmi pryvabnaja cana. Heta značyć, ja mahu pryjści da vas i skazać: «Zrabicie mnie taki typovy domik na daču za 15—20 tysiač dołaraŭ»?

— Jakraz u hetuju biznes-madel ja iści nie chaču. Ja z zadavalnieńniem raskažu i pakažu, jak my heta robim, ale kali materyjały kaštujuć kala 10 tysiač jeŭra i jašče prykładna stolki ž — praca, to ekanomika indyvidualnaha zakazu vyhladaje zusim inakš.

Akramia taho, naš vyrab nielha nazvać typovym. Na rynku možna znajści bolš prostyja i tannyja domiki. Kruhłyja formy, draŭlanaja dranka dy inšyja elemienty istotna robiać daražejšymi kanstrukcyju. Ale mienavita hety vizualny vau-efiekt, na moj pohlad, asabliva važny dla karotkaterminovaj arendy. Dla čałavieka, jaki kuplaje domik dla ŭłasnaha vykarystańnia, takija asablivaści nie zaŭsiody majuć vyrašalnaje značeńnie.

— U vas ułasnaja vytvorčaść domikaŭ ci hetym zajmajucca taksama partniory?

— Nie, u nas ułasnaja vytvorčaść u Hdańsku. Kamanda ź dzieviaci čałaviek na vytvorčaści i jašče piać čałaviek u administratyŭnaj častcy i markietynhu. Usie biełarusy. Mnohija, na žal, nie mohuć pakul viarnucca ŭ Biełaruś z palityčnych pryčynaŭ. Heta značyć, u nas užo paŭnavartasnaja nievialikaja vytvorčaść z sacyjalnaj funkcyjaj SDG.

Pavialičyć

Kudy inviestavać 100 tysiač jeŭra

— Kali ŭjavić čałavieka, jaki pierajechaŭ u Polšču i maje, naprykład, 100 tysiač jeŭra, jak by vy paraili jamu rasparadzicca hetymi hrašyma, kab z vysokaj vierahodnaściu atrymać prybytak?

— Kali čałaviek nie źjaŭlajecca prafiesijnym inviestaram, to, mabyć, samy prosty varyjant — ukłaścisia ŭ indeks S&P 500 praz fondavy rynak ZŠA. Tamu što kali čałaviek nie vałodaje śpiecyjalnaj ekśpiertyzaj, hrošy davoli lohka stracić. Dalej užo mnohaje zaležyć ad taho, nakolki dobra jon raźbirajecca ŭ śfiery, kudy inviestuje.

Adna sprava — układvać hrošy va ŭłasny biznes. Inšaja — inviestavać kapitał jak inviestar.

— A kali kazać pra biznes, jakija napramki ŭ Polščy zdajucca vam najbolš cikavymi dla raźvićcia?

— Ź nieruchomaściu ciapier nie ŭsio tak adnaznačna. Choć vonkava moža zdavacca, što rynak praciahvaje raści. Kali alternatyva — płacić za arendu ci nakiroŭvać supastaŭnuju sumu na kuplu ŭłasnaj kvatery, to, mahčyma, u hetym jość sens. Ale kali kazać pra bolš šyrokija inviestycyi, to ja, mabyć, nie samy kampietentny čałaviek dla takich rekamiendacyj. Ja ŭsio ž lepš razumieju inviestycyi ŭ prajekty kankretnych faŭndaraŭ, jakich viedaju asabista. Ci ŭ biznesy, jakija pracujuć na rastučym rynku.

Ciapier, naprykład, vielizarnaja cikavaść da AI, ale pry hetym nichto nie moža dakładna sprahnazavać, jakim budzie hety rynak navat praz dva hady. Tamu, kali kazać pra sumu ŭ 100 tysiač jeŭra, to samy razumny varyjant — dyviersifikacyja. Lepš raźmierkavać srodki pamiž aktyvami z roznym uzroŭniem ryzyki, čym rabić staŭku na niešta adno.

— Jakich prajektaŭ, na vaš pohlad, nie chapaje Polščy?

— Mnie zdajecca, jość prastora dla servisnych rašeńniaŭ, jakija robiać žyćcio ludziej zručniejšym. U pieršuju čarhu heta datyčyć IT-praduktaŭ: piersanalnych pamočnikaŭ, servisaŭ aŭtamatyzacyi, instrumientaŭ, jakija pavyšajuć jakaść žyćcia i ekanomiać čas.

Ale treba razumieć, što ŭsio heta adnosicca da katehoryi vienčurnych inviestycyj, a značyć, źviazana z vysokim uzroŭniem ryzyki. Tamu, kali havorka idzie pra adzinuju sumu ŭ 100 tysiač jeŭra, jaje ŭsio ž lepš raźmiarkoŭvać pamiž roznymi napramkami.

— I tady apošniaje pytańnie. Što pryncypova źmianiłasia paśla emihracyi ŭ vašych pohladach na biznes, inviestycyi i ŭvohule na pradprymalnictva?

— Mabyć, samaja mocnaja źmiena źviazana z adčuvańniem źniknieńnia miežaŭ. Heta mocna paŭpłyvała na myśleńnie. Kali ja žyŭ u Biełarusi, mnie zdavałasia, što dla stvareńnia vialikaj kampanii treba abaviazkova rabić staŭku na ekspart, adkryvać filijały za miažoj, pieraadolvać mnostva barjeraŭ i pastupova vybudoŭvać mižnarodnuju strukturu. Ale pry hetym, pakidajučy centr biznesu ŭ Biełarusi, ty ŭsio roŭna pastajanna znachodzišsia ŭnutry peŭnych abmiežavańniaŭ.

Ciapier, znachodziačysia ŭ Polščy, ja ŭžo nie adčuvaju niejkich abmiežavańniaŭ dla taho, kab pačać biznes u Hiermanii, Hałandyi ci Aŭstryi. Ja ŭsprymaju heta jak adziny vialiki jeŭrapiejski rynak. Tamu ŭ mianie vielmi mocna pašyryłasia ŭjaŭleńnie pra mahčymaści i maštabavańnie biznesu.

• 4
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0