«Łukašenka mnie skazaŭ: «Chočaš — možaš adkazać nam, udaryć pa Mazyry, pa zavodzie» — Zialenski

— Spadar prezident, adrazu paśla pačatku vajny my sprabavali arhanizavać hetaje intervju. Mabyć, dziasiatkami roznych sposabaŭ. I voś — amal praz čatyry hady — my narešcie razmaŭlajem. Čamu vy pahadzilisia mienavita ciapier?

— Pa-pieršaje, chaču skazać adkryta: ja zaŭsiody ź vialikaj pavahaj staviŭsia da Biełarusi, da biełaruskaha naroda, nieadnarazova byvaŭ u Biełarusi. Ale, ščyra, paśla pačatku vajny… Heta była nie prosta niejkaja kryŭda. My staim na parozie razumieńnia taho, što nie tolki Rasija pačała vajnu, što ŭ RF jość sajuźnik — Biełaruś. Dziakuj Bohu, što my havorym pra režym Łukašenki, my nie havorym pra biełaruski narod. Ale tym nie mienš, kali rakiety laciać, biełarusy musiać razumieć, što hinuć ukraincy, i dla ich Biełaruś u hety momant — sajuźnik ahresara, sajuźnik Rasii.

Tamu, kali ščyra, było nie da intervju prosta. Voś i ŭsio. Bo ja sfakusavany na vajnie i ŭsprymaju Biełaruś praz toje, jak pra jaje ŭ hetaj suviazi kažuć, jak sama Biełaruś kaža pra siabie, jak pra jaje kaža Rasija. Heta sajuznyja dziaržavy, adna ź jakich dakładna vajuje na našaj terytoryi i svaimi ludźmi zabivaje našych. A Biełaruś kaža, što nibyta «my ich [rasijan] nie kantralujem» i hetak dalej.

U niejki momant razumieješ, što armiju Rasii, jakaja znachodzicca na vašaj terytoryi, Biełaruś, mabyć, nie kantraluje, ale nie całkam nie kantraluje. Čamu — zaraz rastłumaču.

Ciapier my bačym novy farmat adnosin [pamiž Biełaruśsiu i RF], kali Biełaruś dakładna viedaje, što adbyvajecca na jaje terytoryi. I ŭžo nielha skazać, jak heta mnie kazaŭ Łukašenka paśla pačatku poŭnamaštabnaha ŭvarvańnia, što rakiety [va Ukrainu] palacieli, ale jany «tam daŭno stajać, my hetaha nie kantralujem, zapusku nie kantralujem». Ciapier retranślatary dronaŭ źjavilisia na terytoryi Biełarusi, i ciapier hetaja novaja technika, jakaja źjaviłasia tam, dapamahaje rasijskim «Šachiedam» bić pa našych ludziach, pa cyvilnym nasielnictvie i enierhietycy, bo idzie karektavańnie dziakujučy hetym retranślataram.

I nastupny krok — padrychtoŭka placoŭki dla raźmiaščeńnia [u Biełarusi] «Arešnika» (rakietnaha kompleksu i adnajmiennaj balistyčnaj rakiety siaredniaj dalokaści, jakoj Rasija nanosić udary pa Ukraije. — Zaŭv. red.).

Heta ŭsio — novyja kroki, heta nie pra staryja dziejańni, jakija nie zaležali ad Łukašenki, jak jon kazaŭ. Ciapier heta dakładna zaležyć ad jaho. Kaardynacyja, retranślatary, infarmacyja, karektavańnie reaktyŭnych «Šachiedaŭ» — usio heta dakładna zaležyć ad miascovaj [biełaruskaj] ułady.

Tamu ciapier my znachodzimsia ŭ tym momancie, kali biełarusy musiać razumieć usiu ryzyku. Rasija zaŭsiody chacieła ŭciahnuć Biełaruś u hetuju vajnu, kab ludzi Biełarusi, vajskoŭcy Biełarusi vajavali suprać ukraincaŭ. Raniej vy byli ŭciahnutyja inšymi rečami. Da prykładu, vašyja zavody — prabačcie, što ja kažu «vašyja», [havorka pra zavody] Biełarusi — vyrablajuć artyleryjskija snarady. I ŭ samym pačatku vajny, paśla taho jak mnie Łukašenka chłusiŭ, što jon ničoha nie kantraluje, usie vašyja [vajskovyja] składy byli vyviezienyja ŭ Rasiju. Usia artyleryja była vyviezienaja ŭ RF. Pavodle našych źviestak — moža, ja pamylajusia, — rasijanie musili heta ŭsio viarnuć. Ale jany ničoha nie addali Biełarusi, jany zapłacili hrošy, nakolki mnie viadoma. I samaje hałoŭnaje — vašaja kraina dalej vyrablaje artyleryju dla rasijan. To-bok heta śviedčyć, što jany [biełaruskija ŭłady] biaruć udzieł [u vajnie].

I vytvorčaść artyleryi jašče možna rastłumačyć, skazaŭšy: «Nu, prabačcie, ukraincy taksama jaje kuplajuć u toj ci inšaj krainie». Tak, ale na terytoryi inšych dziaržavaŭ nie stajać retranślatary našych dronaŭ, jakija viaduć ich [dla atak] na tyja ci inšyja terytoryi. Prynamsi, nad terytoryjaj Biełarusi dakładna ničoha [ad nas] nie lotaje. «Arešnika», skiravanaha ŭ bok Biełarusi, na našaj terytoryi niama, i inšych rakiet, skiravanych na vas, u nas niama.

I ja pahadziŭsia [na intervju], choć u mianie nie vielmi šmat [volnaha] času, tamu, što liču:

Biełaruś mocna ryzykuje. Łukašenka šturchaje vas da Pucina. I ciapier heta pytańnie nie tolki suvierenitetu Biełarusi, ale i pytańnie biaśpieki. Bo vas ža vykarystoŭvajuć. U vas znachodziacca technałohii, technika, jakaja pahražaje Ukrainie, a siońnia — i ŭsioj Jeŭropie. Usioj Jeŭropie! Ja liču, što heta vialikaja ryzyka, i biełarusy musiać viedać pra heta.

— Hetyja retranślatary i «Arešnik» Ukraina ličyć lehitymnaj vajennaj cellu?

— Ja nie budu kazać, jakim sposabam, ale našyja ludzi zajmalisia tym, kab try-čatyry retranślatary ŭžo nie pracavali na terytoryi Biełarusi. U nas prosta niama inšaha vyjścia, inakš buduć dalejšyja ataki na našuju ziamlu. I z hetaha napramku ciapier lotaje značna mienš, chaču vam skazać.

A «Arešnik» — na maju dumku, NATO musić hladzieć na jaho jak na lehitymnuju cel. Nu, a my budziem nazirać, aceńvać hetuju pahrozu.

Ja prosta kažu, što Łukašenka robić vialikuju pamyłku. Reč nie tolki ŭ «Arešniku». Usie bačać, što ź jaho ciapier robiać vialikaje šou. Jany jašče [u Biełaruś] uvieś hety kompleks nie zavieźli, a tolki adpaviednyja mašyny, a ŭžo pradstaŭlajuć usio tak, niby [usio tam jość]. Pałochajuć Jeŭropu. Ale Łukašenka darma tak hulajecca, bo paśla hetych krokaŭ, biezumoŭna, užo nie pytajučy ŭ jaho, rasijanie zaviazuć «Arešnik» na terytoryju vašaj dziaržavy.

Jašče adna historyja — ja viedaju, što jany [Łukašenka i Pucin] kažuć pra sumiesnyja vajskovyja vučeńni na terytoryi Biełarusi. My pahladzim, nakolki vialikimi jany buduć u realnaści. Kali jany apošni raz byli masavymi, vy pamiatajecie, pačaŭsia nastup na terytoryju Ukrainy (havorka pra vučeńni «Sajuznaja rašučaść» u lutym 2022 hoda, ź jakich pačałosia poŭnamaštabnaje ŭvarvańnie Rasii. — Zaŭv. red.). Tamu ŭsio heta — vialikaja ryzyka dla Ukrainy, heta dakładna. I, ja liču, vialikaja ryzyka dla biełarusaŭ.

— U pačatku poŭnamaštabnaj vajny, u 2022-m, z terytoryi našaj krainy va Ukrainu išli rasijskija vojski, uźlatali samaloty, zapuskalisia rakiety. Adnak vy nie bili pa vajennych celach u Biełarusi. Čamu?

— Łukašenka ŭ adkaz na maje słovy, što jany ahresary i sajuźniki [Rasii] i ŭciahvajucca ŭ vajnu, bo z vašaj terytoryi lacieli rakiety i zachodzili vojski, śćviardžaŭ mnie pa telefonie, što jon nie kantralavaŭ hetuju situacyju, i skazaŭ: «Chočaš — možaš adkazać nam, udaryć pa Mazyry, pa [naftapierapracoŭčym] zavodzie [jaki tam znachodzicca]». Sa svajoj kamandaj my abmiarkoŭvali heta — usie chacieli adkazać. Ale, na maju dumku, Pucin tolki hetaha i čakaŭ — kab my nanieśli ŭ toj momant udary. Tady jon vielmi chacieŭ, kab i z hetaha kirunku biełarusy mahli b zachodzić svaimi vojskami. My nie kažam, što tam [va Uzbrojenych sił Biełarusi] byli vialikija siły ci mahčymaści, ale tym nie mienš. My musili b dumać, jak abaraniacca z hetaha boku.

Ruskija ŭciahvali Biełaruś u vajnu tolki z adnoj pryčyny. Kali jany cisnuli na nas na ŭschodzie i tam była hałoŭnaja kancentracyja ich vojskaŭ, to chacieli raśsiejać našyja siły [pa linii frontu]. I adna ź idej była, kab biełarusy niejkaj žyvoj siłaj pačali zachodzić [na terytoryju Ukrainy], nas pałochać. U hetym vypadku, biezumoŭna, my musili b adreahavać i pierakinuć niejkuju častku vojskaŭ. I asłabili b uschod.

Ciapier jon [Pucin] prosta vykarystoŭvaje hetuju terytoryju. Nu, a Łukašenka — ja nie viedaju, ci možna heta nazvać tupikom, bo jon nie kantraluje ničoha abo daje mahčymaść hetaha. Jamu zdajecca, što jaho, skažam tak, novy etap adnosin z amierykancami daje jamu niejkuju tam, viedajecie, niedatykalnaść. Nie.

Pa-pieršaje, u jaho niama niedatykalnaści ŭ jaho krainie, i narod musić razumieć, što jaho ŭciahvajuć u vajnu. Pa-druhoje, amierykancy robiać toje, što treba im, — vyciahvajuć tych ci inšych palitviaźniaŭ. Dziakuj Bohu, što ludzi žyvyja i jany na voli. Ja nie viedaju detalaŭ pra hetych ludziej, ale sam fakt, što jany vychodziać z turmaŭ — heta pazityŭ. Amierykancy heta robiać. Na jakich umovach [jany kamunikujuć] z Łukašenkam — ščyra kažučy, škada, kali heta źviazana vyklučna sa źniaćciem tych ci inšych sankcyj abo namierami [ich źniać], — nu nielha prosta tak daravać, jak na mianie.

Ale heta fantazii Łukašenki, što jamu dapamohuć, kali jon budzie dalej uciahvacca ŭ hetuju vajnu. Bolš za toje, vajna idzie ŭžo nie pieršy hod, i jana technałahičnaja. My nie vykarystoŭvajem našych dronaŭ suprać Biełarusi, bo my nie vajujem z vašaj krainaj — ja heta jašče raz padkreślu. My nie na pieršym hodzie vajny, i nam nie treba vykarystoŭvać našuju žyvuju siłu i našych vajskoŭcaŭ. My možam z terytoryi Kijeva kiravać mnohimi rečami. I tamu ja liču, što jamu treba ŭsio ž «prijti do tiami», jak kažuć va Ukrainie, praćvierazieć, nie ŭciahvacca ŭ vajnu. «Arešnik» dla nas — heta eskałacyja i biez taho składanych adnosin ź Biełaruśsiu.

— Vy ŭviali piersanalnyja sankcyi suprać Alaksandra Łukašenki, pahavaryli z palitviaźniami, vypravadžanymi va Ukrainu, źviarnulisia da biełarusaŭ i papiaredzili pra ŭciahvańnie našaj krainy ŭ vajnu. Vy navat skazali, što ŭ špica Łukašenki bolš pravoŭ, čym u biełaruskaha naroda. Raniej takoj uvahi da Biełarusi nie było — jak i aficyjnaj sustrečy sa Śviatłanaj Cichanoŭskaj. Vy nie rabili hetaha, kab nie pravakavać Łukašenku i nie pierachodzić peŭnych «čyrvonych linij»?

— Ja liču, što ciapier jon nas pravakuje [na hetyja kroki]. Što da sankcyj [suprać Łukašenki] — da mianie daŭno źviartalisia jeŭrapiejcy, jakija ŭvodzili abmiežavańni, šmat inšych krain. My, skažam tak, mieli svaje čyrvonyja linii z hetaj nahody. Ciapier my palityčnymi krokami demanstrujem našaje staŭleńnie da taho, što jon uciahvajecca ŭ vajnu i dapamahaje Pucinu. Ale heta vyklučna palityčnyja ci ekanamičnyja kroki, jakija nie datyčać, darečy, finansaŭ prostych biełarusaŭ. Havorka vyklučna pra adnu hetuju piersonu.

Tym nie mienš jon musić heta razumieć: my sočym, da nas źviartajucca jeŭrapiejcy, my budziem praciahvać adpaviednuju palityku, kali Łukašenka nie apamiatajecca i nie spynicca.

— Minułaj vosieńniu, kamientujučy čarhovuju zajavu Alaksandra Łukašenki pra Ukrainu, vy skazali: «Jon usio roŭna budzie płacić za toje, što zrabiŭ, a mienavita dapuściŭ nastup sa svajoj terytoryi. Nichto heta zabyvać nie budzie». Uvodziačy piersanalnyja sankcyi suprać biełaruskaha palityka, vy ŭ svaim telehram-kanale pieraličyli formy padtrymki, jakuju aficyjny Minsk akazvaje Rasii ŭ hetaj vajnie, i zaviaršyli post słovami: «Za heta buduć asablivyja nastupstvy». Majo pytańnie — jakija?

— Sankcyjnaja palityka — heta pieršy krok, jak ja i skazaŭ. My budziem raźvivać i pracujem ciapier nad jurydyčnym bazisam što da jaje praciahu. Heta budzie datyčyć nie tolki Łukašenki. My havorym pra jaho atačeńnie, pra jaho synoŭ i hetak dalej. I jašče adna historyja, jak ja i kazaŭ: my budziem sačyć za ŭsioj toj vajskovaj dapamohaj, jakuju jon daje [Rasii].

My nie padymali pytańnie Łukašenki z amierykanskim bokam, bo bačyli, što amierykancy nastrojenyja naładzić kantakt ź im, vyjści na vynik dypłamatyčnym šlacham. Ciapier my budziem uklučacca ŭ hety trek i prahavorvać z ZŠA, što tak nie moža być, što jon padtrymlivaje rasijski režym — padtrymlivaje vajnoj, a nie tolki jaje hieapalityku. Jon dapamahaje zabivać cyvilnych. U nas jość dokazy, u nas usio heta jość na kartach, usio zafiksavana na videa i hetak dalej: jak z terytoryi Biełarusi dziakujučy retranślataram zachodzili «Šachiedy». Heta złačynstva, bo jany dapamahali ahresaru — heta fakt. Paśla naniasieńnia hetych udaraŭ hinuli cyvilnyja. To-bok dla nas heta złačynstva. I zaraz my budziem zajmacca jurydyčnym składnikam hetych złačynstvaŭ.

— Ci budzie va Ukrainie raspačataja kryminalnaja sprava suprać Alaksandra Łukašenki?

— Heta pytańnie da inšych viedamstvaŭ. Pakul nie budu kazać pra heta, ale ŭsie adpaviednyja orhany buduć zajmacca hetym napramkam taksama.

— Chaču viarnucca da taho, što vy kazali pra pieramovy Alaksandra Łukašenki i ZŠA. Vy suprać hetaha?

— Nie, ja nie suprać pieramovaŭ Amieryki z Łukašenkam. Ja dakładna nie padtrymlivaju źniaćcia sankcyj ź jaho. Ja nie liču, što vajna skončyłasia.

Sankcyi ŭvodzilisia praź nielehitymnyja vybary ŭ Biełarusi [u 2020 hodzie]. Ale heta pytańni da krain, jakija ŭvodzili sankcyi. My padtrymlivali tady ŭvieś cyvilizavany śviet i narod Biełarusi i nie padtrymlivali tady Łukašenku — heta pieršaja pryčyna [čamu zdymać sankcyi nie varta].

A druhaja pryčyna datyčyć vyklučna Ukrainy: uvodzilisia sankcyi suprać ekanomiki Łukašenki praz toje, što jon — saŭdzielnik ahresii suprać našaj krainy. My zaŭsiody byli vielmi akuratnyja ŭ AAN, u hieapalityčnym kirunku. Kali inicyjavali tyja ci inšyja rezalucyi, zvyčajna my nie kazali pra ahresiju [z boku] Biełarusi. My nikoli sabie hetaha nie dazvalali, bo ličym, što dobra, jość pytańni [adnosna] Łukašenki, jość pytańni [adnosna] Biełarusi, jość pytańni [adnosna] biełaruskaha naroda.

Niekatoryja rasijanie pytajuć: «A ŭ čym roźnica? Čamu my ŭ Rasii vinavatyja, što Pucin pačaŭ vajnu, a biełarusy — nie?» Tamu što Łukašenka nie pačynaŭ vajnu. Pačaŭ vajnu Pucin.

Łukašenka — saŭdzielnik. Ale biełaruskich ludziej, biełaruskaj armii aficyjna na terytoryi Ukrainy niama. A armija Rasii jość. I tamu rasijanie, jakija płaciać padatki i tym samym padtrymlivajuć armiju, iduć u jaje pa mabilizacyi, — niepasrednyja złačyncy. A Łukašenka — saŭdzielnik, ale pakul nie [saŭdzielnik] biełaruski narod.

Čamu «pakul»? Tamu što, jašče raz kažu, biełarusaŭ uciahvajuć u hetuju vajnu. Nielha hetaha dapuścić.

Tamu [ja pravodžu] i intensiŭnyja sustrečy, i razmovy z pradstaŭnikami apazicyjnych sił, z žurnalistami. Heta nie sihnały, jak by ni tłumačyŭ heta Łukašenka, što Ukraina choča vajavać ź Biełaruśsiu. Nie, my chočam, kab Biełaruś nie vajavała suprać nas. My nie mierajemsia ni siłami, ničym. My prosta ličym, što heta [budzie] vialikaja pamyłka. Vielizarnaja, strašnaja pamyłka — heta [toje, što zrabili] ruskija. I heta [ustupleńnie Biełarusi] taksama budzie vielizarnaj, strašnaj pamyłkaj. Voś pra što my havorym.

Tamu ja vykarystoŭvaju ŭsie kanały, kab danieści hetuju infarmacyju da biełarusaŭ — mirnych ludziej, spakojnych ludziej.

— U kancy studzienia, vystupajučy ŭ Vilni, vy skazali: «Paŭstańnie biełarusaŭ musiła pieramahčy ŭ 2020 hodzie — kab siońnia adtul nie było pahrozy. Jeŭropa i śviet musili padtrymać paŭstały narod — i historyja była b biaśpiečniejšaj». Nie dumajecie, što ŭ vypadku pieramohi pratestaŭ u 2020 hodzie Pucin prosta pryjšoŭ by z vojskam u Biełaruś i zrabiŭ by dakładna toje samaje, što ciapier robić z Ukrainaj?

— Nie viedaju… Nie mahu vam skazać, što było b. Ale nielha dazvalać addavać svaju svabodu. Voś i ŭsio. I asabliva nielha davać niekamu prava pradavać vašuju svabodu.

Hladzicie, heta vybar biełarusaŭ. Ja prosta kazaŭ pra vajenny trek, bo liču, što heta vielmi strašna, heta trahiedyja. Bo my znachodzimsia ŭ vajnie, ale my jaje nie vybirali. Voś pryjšoŭ čałaviek da nas, pačaŭ nas zabivać. A ciapier čałavieku nie chapaje sił.

10 tysiač paŭnočnakarejcaŭ ciapier znachodziacca na terytoryi Rasii [dla vajny z Ukrainaj]. Jamu [Pucinu] nie chapaje ludziej. Jon nie choča mabilizavać maskvičoŭ i sankt-pieciarburžcaŭ. Nu prosta nie choča. U asnoŭnym jon biare ludziej ź viosak, biednych ludziej, pra jakich navat nie ŭspomniać. Voś što jon robić. Ź inšymi damaŭlajecca za hrošy.

I, ja liču, jon uciahvaje biełarusaŭ. Uciahvaje — ale heta nie značyć, što biełaruskija sałdaty, vajskoŭcy, pamiežniki siońnia pryjduć na našuju terytoryju. Jak ja ŭžo kazaŭ, ciapier inšaja vajna — možna ŭciahvać technałahična. Jon uciahvaje raźmiaščeńniem svaich dapamožnych techničnych sił na vašaj terytoryi. [I tamu] Łukašenka ŭžo nie moža skazać: «Ja nie kantralavaŭ [rakiety], heta raniej tut stajała, i tamu jano palacieła». Ale takich dronaŭ, jak ciapier, nie było da pačatku vajny, takich retranślataraŭ nie isnavała, jakimi jany karystajucca, nijakaha «Arešnika» fizična na terytoryi Biełarusi nie było. I jon nie moža prosta tak źjavicca. Voś pra što ja kažu. Prabačcie, što stolki razoŭ [paŭtarajusia]. Viedajecie, adčuvaju ryzyku. Adčuvaju.

Pavialičyć

— U našaj krainie prosta ciapier sotni, kali nie tysiačy, biełarusaŭ i biełarusak znachodziacca ŭ turmach za dapamohu Ukrainie: niechta vajavaŭ na vašym baku, niechta partyzaniŭ na čyhuncy, niechta adsočvaŭ pieramiaščeńnie rasijskich vojskaŭ. Ci robić Kijeŭ niešta, kab vyciahnuć hetych ludziej? Ci bačycie vy, što jość takaja prablema?

— Bačym. Ale ja chaču vam skazać: na maju dumku, pierš za ŭsio heta biełarusy musiać rabić niešta, kab vyzvalić hetych ludziej. Ja ni na koha nie pierakładaju adpaviednyja kroki, ale kala siami tysiač ukraincaŭ ciapier u turmach Rasii. Ja nie liču, što turmy RF niečym adroźnivajucca ad turmaŭ Biełarusi. Ja liču, što heta adnolkavyja režymy ź nianaviściu da ludziej. Adzinaja roźnica ŭ tym, što ŭ Biełarusi siadziać biełarusy, a ŭ Rasii siadziać ukraincy. I jany [rasijanie], ja dumaju, bolš žorstka staviacca da ŭkraincaŭ, čym da [tamtejšych] palityčnych źniavolenych — hramadzian inšych krain. Ja tak liču, bo my bačym nastupstvy na ciełach našych vajennapałonnych, bačym ich traŭmy, ślady ad katavańniaŭ.

Heta niaprosta — vyzvalić ludziej. Pra ŭsio treba damaŭlacca. Pra Łukašenku — my možam damaŭlacca z amierykancami [pra dapamohu ŭ vyzvaleńni], my hatovyja dapamahać, my i dapamahali. Kali ZŠA viali pieramovy z Łukašenkam adnosna vyzvaleńnia [častki palitviaźniaŭ], my dali našuju terytoryju, dali transpart, miedycynskaje absłuhoŭvańnie tym biełaruskim viaźniam, jakich adpuścili ciapier (havorka pra vyzvalenych 13 śniežnia 2025 hoda. — Zaŭv. red.). My na našaj terytoryi ich zabirali. I my hatovyja rabić heta dalej, my budziem akazvać biełaruskim źniavolenym lubuju dapamohu, jakaja ŭ našych siłach. Ale vyzvalać z turmaŭ vielmi składana.

Ja śpiecyjalna pryvioŭ prykład z našymi hramadzianami-ŭkraincami, jakija dla mianie jak prezidenta ŭ pryjarytecie. Ja dumaju, vy heta razumiejecie. I heta vielmi važna: zaŭsiody davodzicca mianiać kahości na kahości. Kab vyzvalać biełarusaŭ, treba znachodzić, na što mianiać.

— Jość biełarusy, jakija vajavali na baku Rasii i ciapier znachodziacca ŭ pałonie va Ukrainie.

— My i mianiajem vajennapałonnych na vajennapałonnych. Ja chaču vam pryvieści prykład: da nas źviarnułasia niekalki azijackich krain (ja dumaju, vy razumiejecie jakich) — my ŭziali ŭ pałon ich ludziej. Ja nie mahu pamianiać ich vajskoŭcaŭ na lubych inšych vajskoŭcaŭ, jak by jany mianie ni prasili. Ja mahu pamianiać ich vajskoŭcaŭ, jakija vajavali i zabivali ŭkraincaŭ, tolki na hramadzian Ukrainy, jakija znachodziacca ŭ pałonie ŭ Rasii. Kitajcy mohuć zabrać z RF našych pałonnych, i ja im addam kitajcaŭ. Ja mahu mianiać tolki na hramadzian Ukrainy.

Skažu vam ščyra: u nas byli ludzi ź Biełarusi, jakija pamianiali hramadzianstva, i jany hramadzianie Ukrainy — i da ich takoje ž staŭleńnie, jak da ŭkraincaŭ, jakija naradzilisia ŭkraincami. Usich, chto źjaŭlajecca hramadzianinam Ukrainy, my abmieńvajem najpierš. Nu, prosta vielmi vialikaja kolkaść vajskoŭcaŭ — bolš za 6 tysiač [u rasijskim pałonie]. Ja dumaju, vy heta razumiejecie.

— Vy skazali: «Pra ŭsio treba damaŭlacca». Kali b biełarusy, jakija znachodziacca ŭ turmach za dapamohu Ukrainie, mahli vyjści na volu, ale dla hetaha spatrebiłasia b pahavaryć z Łukašenkam, vy b heta zrabili?

— Pa-pieršaje, padčas vajny ja ź im razmaŭlaŭ. Ja pra heta ŭžo kazaŭ: jon mnie telefanavaŭ, jon chacieŭ pahavaryć. U nas była nie samaja pryjemnaja razmova, ale heta było. Pa-druhoje: siońnia ŭ nas jość mahčymaść kantaktavać na ŭzroŭni raźviedak i padymać adpaviednyja pytańni. Hetyja pytańni padymalisia i razam z amierykancami. Heta toje, što ja kazaŭ: my ŭdzielničali u tym, što vychodzili biełaruskija palitviaźni. My, jašče raz padkreślivaju, budziem dalej pracavać u hetym kirunku.

— Vy sami nahadali pra svaju razmovu z Łukašenkam u pačatku poŭnamaštabnaj vajny. Vy raskazvali, što jon prasiŭ u vas prabačeńnia. Paźniej biełaruskaja prapahanda śćviardžała, što nijakich prabačeńniaŭ nie było, a sama razmova nibyta adbyłasia vyklučna dziakujučy emacyjnaj reakcyi jaho małodšaha syna, u jakoha ŭ telefonie byŭ vaš asabisty kantakt. Jak nasamreč prachodziła hetaja razmova i jakuju rolu ŭ joj adyhraŭ Mikałaj Łukašenka?

— Heta niejkaja fantasmahoryja, kali ščyra. Pieršaje: treba jašče ŭspomnić, na jaki telefon jon [Alaksandr Łukašenka] telefanavaŭ — naŭrad ci na moj. Ale ja ź im razmaŭlaŭ. Druhoje: jon prasiŭ prabačeńnia, i jon vielmi bajaŭsia, što my naniasiom udary [u adkaz]. I jon sam skazaŭ: «Nu davajcie, nanoście pa zavodzie», bo jon nie viedaŭ, što my možam zrabić.

I ja dumaju, što jon zrazumieŭ, što nas «nie prykončyli» ŭ pieršyja ž sutki — nie prykončyli naš narod, nie prykončyli našuju armiju i nie prykončyli mianie asabista. I kali jon heta zrazumieŭ, jon pačaŭ šukać mahčymaść pahavaryć sa mnoj. Jon šukaŭ — ja nie chacieŭ. Ja nie adrazu adreahavaŭ, ja nie chacieŭ havaryć, ja byŭ złosny na jaho strašna. Nu i ŭ pryncypie takaja ŭ nas razmova ź im i była.

A biełaruskaja prapahanda — heta prapahanda. U mianie jość śviedki hetaj razmovy, i kali raptam spatrebicca, to, ja dumaju, možna navat budzie pačytać hetuju razmovu.

— My pisali daradcu vašaha Ofisa Michaiłu Padalaku i pytali, ci jość zapis razmovy, jon skazaŭ: «Biez kamientaroŭ».

— U Padalaka, moža, niešta i jość, moža, jon tam niešta padsłuchoŭvaŭ (śmiajecca).

— I Mikałaj Łukašenka nijak nie źviazany z hetaj razmovaj?

— Nie-nie. Ja pra Kolu Łukašenku viedaju tolki toje, što jon Kola Łukašenka. Bolš ničoha pra hetaha chłopca nie viedaju.

— Jak prajšła vašaja sustreča sa Śviatłanaj Cichanoŭskaj?

— Dobraja była sustreča. Ale ŭ nas jana nie pieršaja zusim.

— Aficyjna — pieršaja.

— Nu, možna tak skazać, vidać, u takim farmacie heta była pieršaja razmova. Chacia ja ź joj sustrakaŭsia jašče, zdajecca, pierad poŭnamaštabnym uvarvańniem. U nas była takaja sustreča na palach samitu, tak. Zdajecca, heta była Litva. Nu prabačcie ŭžo, nie pamiataju. Ale my ź joj dakładna niekalki razoŭ sustrakalisia na roznych placoŭkach mižnarodnych.

Ale takaja dvuchbakovaja sustreča — aficyjna pieršaja. Dobraja sustreča, my narmalna pahavaryli. Vielmi prykolna razmaŭlać ź biełarusami — ja [u takija momanty] dumaju, jak biełarusam prykolna razmaŭlać z ukraincami. My havorym na roznych movach, ale ŭsio razumiejem. I heta vielmi prykolna. Nu realna, heta vielmi kruta.

Naprykład, kali ty tak razmaŭlaŭ raniej z ruskimi… U mianie była historyja ŭ pačatku samitu [u narmandskim farmacie z Uładzimiram Pucinym, Anhiełaj Mierkiel i Emaniuelem Makronam] u śniežni 2019 hoda. Pomniu, pačynałasia ŭ nas aficyjnaja častka: ja havaryŭ pa-ŭkrainsku, Pucin havaryŭ pa-rusku, Emaniuel havaryŭ pa-francuzsku i Mierkiel havaryła pa-niamiecku. Dyk kali jany havaryli — usio narmalna. Kali ja pačynaŭ pa-ŭkrainsku padčas majho aficyjnaha śpiču, to ŭsia ruskaja delehacyja cokała [jazykom] — viedajecie, tak z hukam — [pakazać], što im niepryjemna, što ja ž mahu ź imi razmaŭlać pa-rusku.

Choć u pryncypie z ruskimi taksama možna havaryć, bo my ŭsie pavinnyja razumieć i pavažać adno adnaho. Ale, bačycie, voś ź biełarusami vielmi-vielmi pryjemna i vielmi prosta. Niama prablem. Nul.

I my hetak ža havaryli sa Śviatłanaj. Ja liču, što nam treba ŭzmacniać kantakty ź Biełaruśsiu. Sa Śviatłanaj, z žurnalistami, jak z vami siońnia. Dziakuj za hetuju razmovu. Treba bolš kamunikavać. Ja zhodny ź jaje idejaj, što musić być ukrainski śpiecpradstaŭnik pa Biełarusi — kantaktavać sa Śviatłanaj, ź jaje ludźmi, ź inšymi biełarusami, jakija znachodziacca nie ŭ krainie sa zrazumiełych pryčyn. Tamu ja i skazaŭ joj, što budu nad hetym pracavać. My padbiarom čałavieka, ja joj paabiacaŭ.

— Jakoj vy bačycie budučyniu Biełarusi i Ukrainy?

— Ja liču, što najlepšaje — heta krainy — siabry Jeŭrapiejskaha sajuza. Nie viedaju, ci padtrymaje heta biełaruski narod, ale z punktu hledžańnia hieapalityki i niezaležnaści, jak na mianie, heta pravilna. Z punktu hledžańnia ekanomiki… Toje što ŭ Biełarusi ludzi razumnyja, ja ŭpeŭnieny. Prosta dumaju, što antyjeŭrapiejskaja prapahanda, jakaja viadziecca ŭ vašaj krainie doŭhija hady, davodzić adno: buduć abmiežavańni ŭ raźvićci Biełarusi, u biźniesie, ceny buduć tolki raści, zarobki buduć maleńkija, vy budziecie žabrakami. Ale heta tolki prapahanda. [A najlepšaja budučynia -] być u Jeŭrapiejskim sajuzie. Ale heta, biezumoŭna, budzie vybar biełarusaŭ.

Što jašče važna? Heta mocnyja adnosiny dźviuch niezaležnych krain — Ukrainy i Biełarusi. Heta možna raźvivać, ja liču, kali budzie kiraŭnictva, jakoje daść svabodu biełarusam, jakoje budzie pavažać niezaležnaść Ukrainy. My, ja ŭpeŭnieny, budziem pavažać niezaležnaść Biełarusi. Dumaju, heta najlepšaje, što moža być. Mirnyja adnosiny, kali my pavažajem suvierenitet adno adnaho. I rakiety nie laciać z adnoj krainy na inšuju.

— Praciahnicie, kali łaska: biełarusy — heta…

— Ciapier składana. Vielmi składana skazać. Prabačcie, ale heta tak. Vajna. Vajna… Da vajny heta byli i siabry, i susiedzi, i takija, jak i my… A ciapier pierad usimi hetymi słovami — vajna. I tamu jość try kropki. Vajna — heta try kropki. I ja b vielmi chacieŭ, kab vajna skončyłasia i napeŭna niešta źmianiłasia ŭ adnosinach pamiž našymi krainami. Usio ž biełaruski narod nie pačynaŭ vajny suprać Ukrainy. Ja dumaju, što heta samy mudry vybar i status, u jakim i treba zastavacca biełarusu.

• 18
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 2