Sučasnaja sistema najmieńnia prajšła šlach ad advolnych nazvaŭ u honar śviatych da strohich ałfavitnych śpisaŭ i ŭnikalnaj niamieckaj prahramy «sponsarstva nadvorja», jakaja dapamahaje finansavać niezaležnuju navuku.
Da siaredziny XX stahodździa imiony pryrodnym źjavam davali advolna, što časta stvarała chaos. U roznyja časy ŭrahany nazyvali pavodle imionaŭ śviatych, u čyj dzień jany zdarylisia, albo pavodle nazvaŭ haradoŭ, kala jakich jany prachodzili, ci navat pavodle nazvaŭ zatanułych u vyniku stychii karabloŭ. Časam nazva mahła być źviazana prosta z dataj zdareńnia.
Pieršaja mižnarodnaja sistema nazvaŭ dla ŭrahanaŭ i štormaŭ była zasnavanaŭ 1955 hodzie Suśvietnaj mietearałahičnaj arhanizacyjaj (SMA), jakaja źjaŭlajecca śpiecyjalizavanaj ustanovaj AAN. Spačatku ŭ śpisy traplali tolki anhlijskija, ispanskija i francuzskija imiony. Cikava, što da 1979 hoda ŭsie jany byli vyklučna žanočymi, i tolki paźniej było vyrašana dadavać mužčynskija imiony dla zachavańnia parytetu.
Pakolki rehijonaŭ farmavańnia štormaŭ niekalki, dla kožnaha składajecca ŭłasny pieralik. Naprykład, dla Atłantyčnaha akijana isnuje šeść ałfavitnych śpisaŭ z 21 imieni, jakija vykarystoŭvajucca šeść hadoŭ zapar, a potym paŭtarajucca pa kole.
Kali ž urahan stanovicca asabliva razburalnym i zabiraje čałaviečyja žyćci, śpiecyjalisty SMA nazaŭždy vyklučajuć jaho imia sa śpisaŭ.
Jeŭrapiejskaja sistema
U našym rehijonie situacyja vyhladaje inakš, i hałoŭnym chrosnym baćkam nadvorja tut vystupaje Instytut mietearałohii Svabodnaha ŭniviersiteta Bierlina. Mienavita tam u 1954 hodzie prapanavali davać imiony ŭsim baryčnym sistemam, što prachodziać nad Jeŭropaj.
Da 1998 hoda ŭ Bierlinskaj sistemie cykłonam zaŭsiody davali žanočyja imiony, a antycykłonam — mužčynskija, ale paśla patrabavańniaŭ hramadskaści ab roŭnaści była ŭviedziena štohadovaja ratacyja.
Z 2002 hoda hety praces staŭ adkrytym dla ŭsich achvotnych dziakujučy prahramie «Sponsar nadvorja». Luby čałaviek moža faktyčna kupić imia dla budučaha cykłona (za 260 jeŭra) ci antycykłona (za 390 jeŭra). Isnujuć peŭnyja patrabavańni: imiony pavinny być aficyjna pryznany miascovymi ZAHSami.
Hrošy, atrymanyja ad prodažu imionaŭ, nakiroŭvajucca na padtrymku pracy mieteastancyi Berlin-Dahlem, jakaja nie atrymlivaje dziaržaŭnaha finansavańnia. Takim čynam bolšaść imionaŭ, jakija my čujem u navinach, naležać zvyčajnym ludziam, jakija zrabili taki niezvyčajny padarunak sabie ci svaim blizkim.
Sistema najmieńnia ŭ Bierlinie padparadkoŭvajecca strohamu ałharytmu čarhavańnia pavodle połu. U cotnyja hady cykłony atrymlivajuć žanočyja imiony, a antycykłony — mužčynskija. U niacotnyja hady situacyja mianiajecca: cykłony nazyvajuć mužčynskimi imionami, a antycykłony — žanočymi.
Adkul imia «Uli»?
Sistema Bierlinskaha ŭniviersiteta nie adzinaja ŭ Jeŭropie. Z 2015 hoda inšyja krainy pačali abjadnoŭvacca ŭ hrupy dla najmieńnia mocnych štormaŭ. Naprykład, hrupa «Zachad» (Vialikabrytanija, Irłandyja, Niderłandy) abo hrupa «Paŭdniovy zachad» (Francyja, Ispanija, Partuhalija, Bielhija, Italija).
Što tyčycca cykłona, jaki spryčyniŭsia da niepahadzi ŭ Biełarusi ŭ apošnija dni, to jaho mižnarodnaja nazva — «Frensis» (Francis). Hetaje imia jamu nadała partuhalskaja mieteasłužba IPMA (Instytut mora i atmaśfiery Partuhalii), śpiecyjalisty jakoj zafiksavali ŭtvareńnie vobłaści nizkaha cisku jašče ŭ samym kancy 2025 hoda. U toj ža čas niamieckija mietearołahi, zhodna sa svajoj kłasifikacyjaj, prysvoili jamu imia «Uli» (Ulli), uziataje sa śpisu spansavanych imionaŭ na 2025 hod
U pačatku 2026 hoda cykłon abrynuŭsia na Pireniejski paŭvostraŭ, paśla čaho prajšoŭ praz Zachodniuju Jeŭropu, vyklikaŭšy surjoznyja prablemy ŭ Francyi, i ŭrešcie dasiahnuŭ terytoryi Biełarusi, adkul nakiravaŭsia na Rasiju.
Chto ź biełarusaŭ trapiŭ na pryjom da prezidenta Polščy ŠMAT FOTA10
Kamientary