«Ja tolki adnaho chaču: kab vy pavieryli mnie znoŭ». Jak prajšła pieršaja akcyja Cichanoŭskaha ŭ Varšavie paśla vyzvaleńnia
Pra sustreču Cichanoŭskaha ź biełarusami Varšavy stała viadoma ŭsiaho niekalki dzion da taho, a nieviadomyja sprabavali zabłytać aktyvistaŭ dy vypytać ich piersanalnyja źviestki. Tym nie mienš były palitźniavoleny vystupiŭ pierad vialikim natoŭpam biełarusaŭ — raskazaŭšy pra biełaruskija turmy i svaje płany na budučyniu.
Uviečary čaćviarha maleńkaja placoŭka kala pomnika Kapiernika ŭ Varšavie ščylna napoŭniłasia ludźmi. Amal 700 čałaviek pryšli pabačyć Siarhieja Cichanoŭskaha ŭpieršyniu z momantu jaho vyzvaleńnia. Akurat tut šmat hadoŭ pravodzilisia tradycyjnyja akcyi dyjaspary — aktyvisty nahadvali pra Biełaruś.
«My čakali ciabie, Siarhiej», — skazała potym Cichanoŭskamu Hanna Fiedaronak, aktyvistka varšaŭskaj dyjaspary.
Na impravizavanuju scenu Cichanoŭski vyjšaŭ razam z žonkaj Śviatłanaj. Jana pavitałasia z natoŭpam, pradstaviła muža i adznačyła, što siońnia jon tut hieroj.
«Ja maryła pra hety momant piać hadoŭ. Ja pamiataju, jak u 2020 hodzie kožny mitynh i kožnuju sustreču ja ŭjaŭlała sabie, što pobač sa mnoj znachodzicca moj muž. I potym, užo ŭ vyhnańni, na sustrečy z kožnym lidaram kožnaj krainy ja chacieła, kab moj muž byŭ pobač, ale mieła tady tolki jaho fatahrafiju», — skazała jana.
Siarhiej Cichanoŭski adrazu zaklikaŭ natoŭp praskandavać jaho imia — ludzi adhuknulisia, ale, jak jamu zdałosia, nie vielmi aktyŭna.
«Niejak tady ŭ Hrodnie (kali błohiera zatrymlivali ŭ 2020 hodzie ŭ Hrodnie i vakoł kryčali jaho proźvišča. — NN) bolš aptymistyčna kryčali», — zaŭvažyŭ były palitźniavoleny.
Apisvajučy ŭmovy svajho źniavoleńnia, Cichanoŭski iznoŭ nie zmoh strymać emocyi.
«Heta žach. Ale akazvajecca — ja ŭžo zaraz parazmaŭlaŭ ź inšymi, chto vyjšaŭ — što ŭ mianie heta jašče byŭ škadujučy režym. Tamu što mianie nie bili. I mnie nie treba było rezać siabie, jak heta rabili inšyja. Heta žach, ludzi ŭ takim stanie znachodziacca… I nichto pra ich nie viedaje», — zapłakaŭ na hetych słovach Siarhiej.
U pramovie jon padziakavaŭ biełarusam za svajo vyzvaleńnie, a taksama žoncy, zamiežnym dypłamatam i prezidentu ZŠA Donaldu Trampu.
«Donald Tramp, napeŭna, viedaŭ tolki adno proźvišča ź biełaruskich palitviaźniaŭ — Cichanoŭskaja i jaje muž Siarhiej Cichanoŭski. I mienavita Tramp nastajaŭ, kab proźvišča Cichanoŭskaha było ŭ śpisie. Heta byŭ taki kampramis: kali piać hadoŭ u Biełaruś nie pryjazdžali amierykanskija dypłamaty. I tolki kab jany pryjechali, było vystaŭlenaje patrabavańnie — vyzvali palitviaźniaŭ i lidaraŭ. Jakich lidaraŭ? Proźvišča Cichanoŭski nazvaŭ Tramp.
Zusim chutka, i ja ŭ heta vieru, usie palitviaźni apynucca na voli. Chutka buduć źniatyja sankcyi z Rasii i ź Biełarusi, vajennyja sankcyi. I kab ich źniali, amierykanski bok skazaŭ vyzvalić palitviaźniaŭ. I Łukašenka skazaŭ, što vyzvalić», — skazaŭ jon.
Ciapier Cichanoŭski płanuje znoŭ zajmacca aktyvizmam: sustrakacca ź ludźmi i pracavać ź miedyja. Ciapier jaho cieła «ŭ dva razy mienšaje», dadaŭ śpikier, ale «enierhii pa-raniejšamu šmat». Biełarusaŭ jon zaklikaŭ prychodzić na sustrečy ź im.
«U 2020-m vy ŭ mianie pavieryli. Ja tolki adnaho chaču: kab vy pavieryli mnie znoŭ. Ja toj samy čałaviek, choć vahi ŭ mianie na pałovu mienš. Kali vy ŭ mianie pavierycie, ja abiacaju zrabić usio, kab my viarnulisia ŭ Biełaruś! I kab tam byli sapraŭdnyja sumlennyja demakratyčnyja vybary!»
Były palitźniavoleny pakul nie maje navat svajho telefona — karystajecca starym aparatam žonki. Jak tolki jon pahavoryć z žurnalistami i błohierami, budzie nabirać ludziej u svaju kamandu — dla realizacyi «kankretnaha płana».
Na mitynhu taksama vystupili palityk Pavieł Łatuška, śpikier Kaardynacyjnaj rady Arciom Bruchan, pradstaŭnica asacyjacyi palitviaźniaŭ «Da voli» Antanina Kanavałava i siabra hetaj ža arhanizacyi Aleh Kuleša. Himn «Pahoni» i pieśniu «Mury» vykanali artysty «Volnaha chora». Usie jany pavinšavali siamju Cichanoŭskich z vyzvaleńniem Siarhieja.
Na pytańnie pra sankcyi suprać Biełarusi Cichanoŭski adkazaŭ, što vystupaje za pakiet «novych mahutnych» mier suprać Łukašenki:
«Ja skazaŭ prezidentu Dudzie i skažu kožnamu prezidentu ŭ Jeŭrasajuzie i ZŠA: padrychtujcie novy pakiet mahutnych sankcyj suprać dyktatara Łukašenki. Ale nie ŭvodźcie. Pryniasicie jamu, pakładzicie na stoł i skažycie: kali voś hetyja palitviaźni nie vyjduć, to my ŭviadziem. Navošta tabie hetyja 1000 čałaviek [za kratami]?».
Cichanoŭski ŭpeŭniena dadaŭ, što nie prosta «budzie łamać režym», a «złamaje jaho».
Ciapier čytajuć
Aryštavany 75‑hadovy Źmicier Sańko — vieteran-vydaviec1
Kamientary
Raźvie mohut byť somnieńja?