Skandał u biełaruskim skarynaznaŭstvie: maładoha historyka Paršankova vinavaciać u prysvajeńni čužoha adkryćcia

Svoj adkryty zvarot z abvinavačvańniami ŭ bok pražskaha historyka i siabra Kaardynacyjnaj rady Alaksandra Paršankova krajaznaviec Siarhiej Knyrevič apublikavaŭ u fejsbuku.

Kanflikt razhareŭsia vakoł artykuła «Francysk Skaryna, Urocłaŭ i Adam Dyjan: knižnaja mihracyja i pieršy palijatyp Vialikaha Kniastva Litoŭskaha», jaki byŭ apublikavany ŭ navukovym časopisie «Slavistica Vilnensis» u 2024 hodzie. Jaho aŭtary, daśledčyca Nadzieja Marozava ź Instytuta litoŭskaj movy i Alaksandr Paršankoŭ z Karłava ŭniviersiteta, vyśvietlili, što Skaryna vykarystoŭvaŭ u «Małoj padarožnaj knižcy», pieršaj drukavanaj knizie na terytoryi Vialikaha Kniastva Litoŭskaha, instrumienty i hraviurnyja doški, nabytyja va ŭracłaŭskaha drukara padčas viartańnia z Prahi ŭ Vilniu.

Čytajcie: Novy śled Francyska Skaryny adšukaŭsia va Urocłavie. Jak Kontrrefarmacyja dapamahła vydańniu pieršaj drukavanaj knihi ŭ VKL

U mai 2023 hoda Siarhiej Knyrevič apublikavaŭ u fejsbuku hraviuru z knihi 1519 hoda, jakaja supadała z hraviuraj u «Małoj padarožnaj knižcy», vydadzienaj praz try hady Skarynam. Pry hetym krajaznaviec nie napisaŭ u svaim dopisie nazvu knihi, miesca jaje vydańnia i imia drukara, ale padzialiŭsia hetaj infarmacyjaj z Paršankovym.

Pavialičyć

Jak śćviardžaje Knyrevič, paśla hetaha jaho sustrečy z Paršankovym na temu Skaryny stali rehularnymi. Pry hetym krajaznaviec nie davaŭ maładomu historyku dazvołu na vykarystańnie jaho adkryćciaŭ, a toj klaŭsia, što nie budzie karystacca tymi znachodkami i materyjałami, jakimi ź imi dzialilisia. 

Značnuju častku artykuła, apublikavanaha ŭ «Slavistica Vilnensis», na dumku Knyreviča, składaje mienavita publikacyja imia drukara, a taksama pierakaz ich pryvatnych z Paršankovym razvah na hetuju temu.

Hetyja pretenzii krajaznaviec spačatku vykazaŭ u asabistaj pierapiscy, a paśla źviarnuŭsia ŭ redakcyju časopisa, kab damahčysia spraviadlivaści. Tam jamu adkazali, što ličać situacyju vielmi niepryjemnaj.

Stanam na 6 sakavika pa nieviadomaj pryčynie artykuł Marozavaj i Paršankova byŭ niedastupny na sajcie «Slavistica Vilnensis», ale ciapier spasyłka adkryvajecca.

Kamientary pad svaim dopisam Knyrevič adklučyŭ, tamu Paršankoŭ adkazvaŭ jamu ŭ asobnym dopisie. 

Historyk pryznaje, što Knyrevič zrabiŭ šmat znachodak, jakija, adnak, hadami nie ŭvodziacca ŭ navukovy abarot, bo toj nie ŭmieje pisać navukovyja artykuły i nie ŭmieje pracavać z navukovaj litaraturaj.

Zvyčajna znachodki Knyreviča stanoviacca materyjałami dla publikacyj u miedyja, a niešmatlikija jaho publikacyi napisany ŭ suaŭtarstvie z roznymi ludźmi. Pretenzii Knyreviča być paznačanym jak suaŭtar u ich artykule Paršankoŭ ličyć dziŭnymi.

Pavialičyć

Pavialičyć

Paršankoŭ źviartaje ŭvahu na toje, što ŭ ichnim artykule jość spasyłka na dopis Knyreviča, a ŭ tekście zahadvajecca, što mienavita jon pieršym znajšoŭ ksiłahrafii ŭracłaŭskich vydańniaŭ Dyjana. Ale što tyčycca asoby Adama Dyjana i jaho suviazi sa Skarynam, to pieršym ich adkryŭ češski skarynaznaviec Pietr Vojt jašče ŭ 2012 hodzie. 

«Znachodki Knyreviča zajmajuć svajo miesca — heta jaho ŭłasnaść. Navukovyja ž teksty drukujucca ŭ navukovych časopisach i adkryty dla ŭsich zacikaŭlenych. Biezumoŭna, kali staniecca, što narešcie Siarhiej Knyrevič nadrukuje choć niešta sa svaich znachodak, dla skarynaznaŭstva heta budzie karysnym unioskam», — padsumoŭvaje Paršankoŭ.

• 2
• 0
• 2
• 11
• 2
• 0
• 0
• 0