Ad vialikaj ziamli Małoje Sitna adździalaje palihon. Ahromnistaja bałocistaja pustka, kaliści vykarčavanaja, a ciapier zarosłaja padleskam, zajmaje płošču pamieram ź Miensk.
Ad vialikaj ziamli Małoje Sitna adździalaje palihon. Ahromnistaja bałocistaja pustka, kaliści vykarčavanaja, a ciapier zarosłaja padleskam, zajmaje płošču pamieram ź Miensk.
Kažuć, što strelbiščy pad Dretuńniu byli i da vajny. Ale mienavita paśla II suśvietnaj, što pieraciakła ŭ vajnu chałodnuju, u Kramli vyrašyli, što lepšaje miesca dla adpracoŭki tankavych praryvaŭ u Zachodniuju Eŭropu - u staražytnym sercy Biełarusi. Tak u akupacyjnaj zonie 1563-1578 hadoŭ, atočanaj farpostami Ivana Žachlivaha - Kaźjanami, Sokałam, Sitnam - paŭstaŭ palihon.
Staražyły zhadvajuć, što dla palihonu adsialili try sielsaviety viosak. Les biaźlitasna valili. Bałaciaviny ŭ basejnie Pałaty zahacili adbornym drevam. Pryježdžyja kitajcy ŭ žachu chapalisia za hałovy: addajcie les nam, my vam kolki chočacie betonu pryviaziom. Ale ŭ "samaj mirnaj krainie" nie ličylisia ani z vydatkami, ani z pryrodaju, ani z dumkaju "bratoŭ mienšych". U centry Palihonu adhrochali šykoŭny kamandny punkt z padziemnymi pavierchami, hatelem i restaracyjaj; nabudavali bunkieraŭ, kašaraŭ, narabili mišeniaŭ dy mulažoŭ. Zastałosia tolki addać kamandu: zaradžaj... celsia... ahoń!
Kali na palihonie bachali harmaty, u Małym Sitnie dy navakolnych vioskach vylatali šyby. Čyhunnyja bałvanki sa śvistam raśsiakali pavietra pa-nad chatami, paražajučy "zadadzienyja mety" ŭ navakolnych lasoch, i prymušali viaskoŭcaŭ prysiadać na kukiški, hadajučy: ci słušna raźličyli tam hienerały, a to zaraz jak šarachnie!.. Mužyki z honaram raspaviaduć, jak za časami Mašerava na vučeńni krainaŭ Varšaŭskaha paktu siudy źjechalisia saviecki ministar abarony Hrečka, lider HDR Chonekier dy Vojciech Jaruzelski. Dzieści ŭ 1970-ch na vajskovyja zbory na Dretuński palihon vyklikali jak rezervista i majho baćku.
Tyja ź miascovych, chto chadziŭ na palihon u hryby-jahady ŭ 1980-ch, raskažuć, jak vajskovyja vertalotčyki, vykanaŭšy "pastaŭlenuju zadaču" ź minimumam bojekamplektu, razvaročvalisia nad vozieram Vyrvina i šuhali astatnimi rakietami prosta ŭ voziera. Potym, pryziamliŭšysia, nadźmuvali humavyja łodki, spuskalisia na vadu dy napaŭniali ich hłušanaj rybaj. Zhadki pra palihon časoŭ niezaležnaści - apoviedy pra nierazarvanyja supraćtankavyja miny abo prajekty šuškievickaje adlihi pieratvaryć kamandny punkt u turbazu...
Za Łukašenkam vučeńni adnavilisia. Zmročny palihon dahetul zastajecca detallu bajavoha mechanizmu, skanstrujavanaha imperyjaj zła na hałoŭnym, zachodnim kirunku ŭdaru. Jak dziasiatki pradpryjemstvaŭ savieckaje "abaronki", jak "Naftan", što musiŭ zabiaśpiečvać palivam tankavyja armady. Jak hihanckija tutejšyja śvinakompleksy dla bieśpierabojnaha charčavańnia miljonnaha vojska. Usiu Biełaruś, talerantnuju, trapiatkuju, duchovuju, savieckaja imperyja ŭkryžoŭvała na raskreślenych kramloŭskimi hienštabistami planach III suśvietnaj.
U Volnaj Biełarusi Dretunski palihon moža stać muzejem savieckaha militaryzmu. Usio žaleźzie, pryznačanaje dla źniščeńnia pałovy śvietu, tak i prosicca siudy. I siudy, a nie na butaforskuju liniju Stalina, treba vazić školnikaŭ dy zamiežnych turystaŭ. Ci - pravieści na palihonie vučeńni pa raźminiravańni dla "haračych kropak" byłoha saclahieru. Ci - arhanizavać maneŭry eŭrapiejskich miratvorcaŭ...
Ale kab usia Biełaruś znoŭ nie pieratvaryłasia ŭ Palihon dla zbroi, nacelenaj na astatniaje čałaviectva - 19 sakavika my abaviazkova musim pieramahać!
v.Małoje Sitna
❏
Pavał Sieviaryniec - u 1998-2004 lider niezarehistra-vanaha "Maładoha frontu". Asudžany za arhanizacyju akcyjaŭ pratestu paśla referendumu 2004 hodu. Vysłany na poŭnač Połaččyny.
Aryštavany 75‑hadovy Źmicier Sańko — vieteran-vydaviec3
Kamientary