«Zakapała dalary ŭ słoiku, a ja znajšoŭ». Šukalnik skarbaŭ raspavioŭ, što biełarusy hublajuć i kolki hatovyja płacić, kab heta znajści
Amal u kožnaj chruščoŭcy abaviazkova toicca jakaja-niebudź schovanka ci skarb. U hetym upeŭnieny prafiesijny šukalnik skarbaŭ Uładzimir Paryvajeŭ. Jon zajmajecca pošukam stračanych rečaŭ i kaštoŭnaściaŭ. Myfin.by pahavaryŭ z Uładzimiram i daviedaŭsia, jak časta biełarusy najmajuć šukalnikaŭ skarbaŭ i jakija znachodki byli.
«Vykinuła ŭ akno piarścionak, a zaŭtra viasielle»
— U vašaj kampanii možna zamović pošuk? Kolki heta kaštuje?
— Da mianie ŭvieś čas źviartajucca z samymi roznymi bytavymi historyjami. Ludzi ž uvieś čas niešta hublajuć. Adna z našych pasłuh — heta jak raz pošuk stračanych rečaŭ u haradskim asiarodździ.
Dla pošuku pa zamovie klijent pavinien zaklučyć damovu.
Jość 2 varyjanty apłaty takich pasłuh: pracent ad sumy znachodki abo pahadzinnaja apłata pracy skarbašukalnika. Zvyčajna pracent ja biaru ŭ tych vypadkach, kali razumieju, što jość dobryja šancy kaštoŭnaj znachodki. A pahadzinnuju apłatu — kali razumieju, što vierahodnaść vyjaŭleńnia nie tak vysokaja.
Sutki pracy skarbašukalnika kaštujuć prykładna $100. Ale časta ŭdajecca znachodzić rečy chutčej.
— Ź jakimi zapytami da vas źviartajucca? Što šukajuć?
— Vielmi časta zimoj ludzi hublajuć niešta ŭ śniezie. Naprykład, byŭ vypadak, zhubili kluč ad vielmi darahoj mašyny, pakul katalisia ź dziciem z horki. Ja vyjechaŭ na miesca, znajšli klučy za niekalki hadzin. U takich vypadkach ludziam byvaje praściej zapłacić i vyklikać admysłoŭca, čym zakazvać novy kluč.
Jašče zimovaja historyja. Dziaŭčyna źmiatała śnieh z kapota mašyny, i raptam z palca źlacieŭ piarścionak. Jana śpiecyjalna pastaviła aŭto na toje miesca, kudy, jak miarkujecca, upała ŭpryhožańnie. Sama šukała, ale znajści nie zmahła. Vyklikała nas, śpiecyjalistaŭ — piarścionak byŭ znojdzieny litaralna za 30 siekund.
Časam my ŭvohule ratujem siemji! Byŭ niejak vypadak: telefanuje dziaŭčyna, rydaje ŭ trubku. Pasvarylisia z chłopcam, jana ŭ paryvie vykinuła ŭ akno piarścionak, a zaŭtra viasielle. My tut ža vyjechali na miesca, za paru hadzin znajšli.
Jašče historyja.
Kampanija maładych ludziej adpačyvała na pryrodzie. Ich było siem čałaviek, i kožny niešta zhubiŭ. Usie siem čałaviek, ja nie žartuju! Chtości — partamanet, inšy — klučy, treci — mabilny telefon, čaćviortaja — zavušnicu i h.d. Času ŭ nas syšło niamała, ale ŭsio znajšli.
Časam šukajuć niejkija siamiejnyja relikvii. Adnojčy nam patelefanavali, kažuć: «Zavušnicu zhubili».
Akazałasia, što zavušnicy zjaŭlajucca nie prosta kaštoŭnaściu, ale znachodziacca pad abaronaj Ministerstva kultury. Dla ich patrabavaŭsia dazvoł dla vyvazu za miažu. Na ščaście, taksama ŭdałosia znajści.
Uletku časta vyklikajuć na pošuki da vadajomaŭ. Ludzi chodziać kupacca, a potym hublajuć klučy, upryhožvańni, telefony. Uvieś čas vyjazdžajem na plažy, časam nyrajem i šukajem.
Adnojčy nas vyklikała amierykanka, jakaja adpačyvała na plažy. Pry kupańni jaje źniesła chvalaj i jana zhubiła załaty piarścionak. Šukali doŭha, ale znajšli. Pryčym pašancavała, što piarścionak byŭ vielmi vialiki — hramaŭ 50.
— A hrošy nie prosiać znajści?
— Časta byvaje i takoje. Naprykład, adnojčy mnie telefanavała babula, jakaja zakruciła nazapašanyja dalary ŭ trochlitrovy słoik. Jaho jana zakapała na dačnym učastku. A kali vyrašyła, što čas svaje nazapašvańni vykarystoŭvać, — znajści nie zmahła. Tak časta byvaje: hrunt zrušyŭsia, słoik zaciahnuła hłybiej u hlebu. Ja pryjechaŭ — i znajšli!
Taksama ŭ majoj praktycy byli vypadki, kali pošuki zamaŭlali vielmi zabiaśpiečanyja ludzi. Pryjazdžaju da raskošnaha asabniaka, u jakim u kožnym pakoi haspadar zachoŭvaŭ niejkija nazapašvańni, zanački. Historyja prostaja: zrabiŭ schovanku, hrošy schavaŭ, a potym zabyŭsia. Byvaje.
«Samaja raspaŭsiudžanaja schovanka — u miakkaj mebli»
— Pošuki zaŭsiody prachodziać na pryrodzie i ŭ zaharadnych damach? Ci ŭ kvatery vas taksama vyklikajuć?
— Uvieś čas! Časta telefanujuć tyja, chto choča adšukać niejkuju babulinu zanačku ci dziaduleŭ «skarb» u sklepie.
Adzin z samych zapaminalnych vypadkaŭ u majoj praktycy.
Da mianie źviarnulisia ŭnuki adnoj vielmi zabiaśpiečanaj žančyny. Babula — «błakitnaj kryvi», šlachietnaha rodu. Pry žyćci z unukami nie razmaŭlała, adnosiny nie skłalisia. Naščadki viedali, što ŭ babuli jość familnyja kaštoŭnaści, bryljanty, staražytnyja pradmiety raskošy. Ale paśla jaje śmierci ŭnuki znajści ničoha nie zmahli. Źviarnulisia da nas. Dźvie schovanki tam było. Adna — zadniaja ścienka televizara: tam byli dakumienty i papiarovyja hrošy. A druhaja — u dźviarnym korabie.
— A dzie, pa vašym vopycie, čaściej za ŭsio byvajuć takija bytavyja znachodki kaštoŭnaściaŭ?
— Časam my vyjazdžajem u staryja damy, jakija pryznačanyja pad znos, daśledujem padvały, kamory, haryščy. Nasamreč, amal u luboj chruščoŭcy možna vyjavić mnostva zanačak i schovanak, znajści rarytetnyja štučki ci antykvaryjat.
Samaja raspaŭsiudžanaja schovanka — u miakkaj mebli. Pamiž paduškami, padhałoŭjami, matracam, u ščylinach — abaviazkova budzie niešta znojdzienaje. Taksama zvyčajna my šukajem pad lištvaj, na antresolach, u mebli.
— Vy zaŭsiody možacie zrazumieć, pierad vami kaštoŭnaja reč abo «pustyška»?
— Viadoma, važna pastajanna zajmacca vyvučeńniem. Asabliva heta tyčycca antykvaryjatu i staražytnych rečaŭ. Ale, viadoma, viedać pra ŭsio nielha. Kali jość choć niejkija pieradumovy da taho, što reč moža być kaštoŭnaj, lepš jaje staranna vyvučyć, prakansultavacca ŭ admysłoŭcaŭ.
Naprykład, ja byŭ u adnoj zvyčajnaj chruščoŭcy, jakaja była zapłanavanaja pad renavacyju. U adnoj z kvater u kucie stajaŭ kardonny abrazok i niezrazumieły padśviečnik, uvieś u zastarełym vosku. Ja jaho ŭziaŭ, ahledzieŭ, ačyściŭ. A heta padśviečnik sa srebra 84 proby z klajmom «Chlebnikaŭ». Kaštuje šalonych hrošaj!
— A kali zakazaŭ i zapytaŭ na pošuki niama? Što vy robicie ŭ takich vypadkach?
— Ja sam uvieś čas šukaju skarby samastojna. Siezon u našaj spravie — z pačatku viasny da pačatku zimy. Zimoj ja vyvučaju archivy, kab była infarmacyja dla pošukaŭ.
Za siezon u siarednim možna znajści kala piaci skarbaŭ, schovanak ci schoviščaŭ. Nie ŭsie ź ich buduć prynosić vialikija hrošy. Ale byvaje, što traplajucca staražytnyja maniety i ŭpryhožvańni z zołata. Adzin skarb moža prynieści i $10-15 tysiač.
— Vy bieraciesia za luby pošuk? Ci kamuści ŭsio ž admaŭlajecie?
— Viadoma, zaŭsiody treba adekvatna aceńvać, ź jakim zapytam prychodzić klijent.
Naprykład, da nas časam źviartajucca ludzi, jakija ŭpeŭnienyja, što viedajuć, dzie burštynavy pakoj ci skarb Napaleona. My vietliva admaŭlajemsia ŭ takich vypadkach. Ale kali čałaviek raspaviadaje niejkuju razumnuju historyju — to luby kapryz, apłata pahadzinnaja (śmiajecca).
— Pošuk stračanych rečaŭ, zabytych zanačak i schovanak — heta naohuł sapraŭdnaja prafiesija?
— Viadoma, niama ŭniviersiteta, jaki b hetamu navučaŭ. Ale takaja dziejnaść moža być poŭnaściu lehalnaj. Ja, naprykład, aficyjna zarehistravany i płaču padatki, jak i luby biznes. Akramia taho, ja zaŭsiody praviaraju dakumienty ab ułasnaści na ziamlu ci majomaść u svaich klijentaŭ. Tamu pracuju absalutna zakonna ŭžo šmat hadoŭ — a značyć, ciapier jość i takaja prafiesija.
U 2003 hodzie ja zasnavaŭ «Kantoru pa pošuku skarbaŭ Uładzimira Paryvajeva». Patraciŭ na heta kala 2 tysiač dalaraŭ — na ich arandavaŭ ofis i kupiŭ prafiesijnuju pošukavuju techniku.
Pieršych klijentaŭ ja znachodziŭ padčas vyjezdaŭ. Ludzi bačyli mianie ź mietałašukalnikam i cikavilisia, čym ja zajmajusia. Časta mnie raspaviadali ŭsiakija miascovyja bajki — maŭlaŭ, chtości zakapaŭ skarb ci vajskovy trafiej. Takija historyi jość u mnohich vioskach. A ja ŭsie hetyja lehiendy praviaraŭ. I nie ŭsie ź ich akazvalisia vydumkami.
Ciapier čytajuć
U Minsku pamior adzin z samych viadomych zabojcaŭ Rasii. Jon žyŭ pad čužym imieniem i staŭ piśmieńnikam-fantastam6
Kamientary